Column Christian Slagter Griekenland uit de euro? Doe maar Italië

Kredietbeoordelaar Moody’s heeft recent de rating voor Italië fors verlaagd en analisten schatten inmiddels de kans groter dat Italië en Ierland de euro eerder verlaten dan Griekenland.

Moody’s verlaagde zijn kredietbeoordeling voor Italiaanse staatsobligaties met twee stappen van A3 naar Baa2. Hiermee is het land nog maar twee stappen verwijderd van junkstatus. Italië krijgt het hierdoor moeilijker om kapitaal op te halen van de internationale kredietmarkten en de kans is aanwezig dat het land steun nodig gaat hebben.

Daarnaast heeft Moody’s gewaarschuwd dat het de kredietwaardering verder gaat verlagen wanneer de economische vooruitzichten voor Italië niet verbeteren. In Italië wordt verwacht dat de economie dit jaar gaat krimpen met ten minste 2,4 procent, waar de overheid vooralsnog uit gaat van een krimp van 1,2 procent.

De geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van Italië komt daarnaast onder druk te staan. Door de aangekondigde bezuinigingen heeft het Italiaanse Centraal Bureau voor de Statistiek (ISTAT) gedreigd vanaf volgend jaar cruciale cijfers over de economie niet langer te publiceren.

Cijfers over inflatie, inkomen en werkgelegenheid kunnen volgens ISTAT niet langer worden bijgehouden omdat daar onvoldoende geld voor beschikbaar is. Italië wil het budget van de ISTAT vanaf 2013 laten krimpen van 176 miljoen naar 150 a 160 miljoen euro. Zonder deze data is het moeilijker om een goed oordeel te kunnen vellen over de economische status van Italië.

Daar komt bij dat oud-president Silvio Berlusconi volgens geruchten volgend jaar weer zou willen terugkeren als premier op het politieke podium. Veel Europese landen en investeerders huiveren bij de gedachte dat Berlusconi weer aan de macht zou kunnen komen, omdat hij alles zou ruïneren wat de huidige premier Mario Monti met zijn hervormingsbeleid heeft bereikt.

Monti maakte recent bekend dat hij aan het eind van zijn termijn, die volgend jaar afloopt, niet meer beschikbaar is om terug te keren als premier. De nieuwe verkiezingen zijn een uitgelezen mogelijkheid voor Berlusconi om zich kandidaat te stellen bij zijn partij de PDL, zeker omdat het huidige beleid lang niet door iedere Italiaan wordt gesteund. Of de financiële markten in dit geval nog langer Italië steunen is nog maar de vraag.

De analisten van Bank of America Merrill Lynch stellen inmiddels dat Italië en Ierland eerder de euro kunnen gaan verlaten dan Griekenland. Volgens de analisten onderschatten investeerders de kans van een exit van Italië. Bank of America Merrill Lynch komt met een aantal opzienbarende conclusies. De analisten hebben gekeken welke landen het meest gebaat zijn bij de euro en daaruit blijkt onder meer dat Ierland en Italië laag op de ranglijst staan.

Een exit van Italië kan de euro verder onder druk zetten, maar een opsplitsing lijkt niet aan de orde. De analyse van Bank of America Merrill Lynch houdt echter niet rekening met de reële kosten van een opsplitsing voor alle landen binnen de eurozone. Daarnaast is er momenteel weinig politieke druk in Italië om de euro te verlaten.

Al met al wordt 2013 een belangrijk jaar voor Italië. De economie moet laten zien dat het in staat is zich te herstellen en het politieke landschap wordt opgeschut door nieuwe leiders met nieuwe ideeën. Als het maar niet Berlusconi wordt, want dan vrees ik dat een exit van Italië heel dichtbij is.

Christian Slagter
Financieel verslaggever en oprichter/eigenaar van Slagter Media