Het schort aan vrouwen in de coöperatietop. Diversiteit moet het argument zijn om meer vrouwen aan te stellen in bestuursfuncties in coöperaties. Dat zijn er nu veel te weinig stellen sprekers en deelnemers aan het NCR-symposium over het aandeel vrouwen in coöperatiebesturen dinsdag vast.
Diversiteit leidt tot meer discussie, meer monitoring en meer uitdaging in de bestuurskamer. Dat is de stellige overtuiging van inleider Mijntje Lückerath-Rovers, hoogleraar Corporate Governance aan Nyenrode Business Universiteit. ‘Een homogeen bestuur zal een paar punten goed beheersen, maar andere totaal niet. Het meest aansprekende model voor de coöperatie is het stakeholdermodel.’
Voor een quotum voelt zij weinig. Voor NV’s en BV’s geldt een wettelijk ‘vrouwenquotum’ van ten minste 30 procent in 2016. Lückerath: ‘Dan kun je als vrouw worden aangezien voor een excuustruus. Je moet alleen iemand benoemen die je echt wil hebben. Rutte deed dat bij de kabinetsformatie in 2010, maar kon rekenen op kritiek. Er zaten volgens critici te weinig vrouwen in het kabinet, maar het ging hem op dat moment om een bepaalde expertise die nodig was. Rutte zocht naar de beste ministers.’
Ook spreker Ralf Knegtmans, managing partner bij De Vroedt &Thierry Executive Search, gaat bij het plaatsen van professionals in topfuncties uit van diversiteit. ‘Alle aspecten waarop mensen van elkaar verschillen en waarbij zij elkaar aanvullen dragen bij aan een goed team. Tegen mannen die vooral gelijken zoeken zeg ik; met elf Klaas-Jan Huntelaars win je het niet. Door dit metafoor te gebruiken valt het kwartje ineens wel.’
Want feit is dat mannen, die toch grotendeels de raden van commissarissen vullen, de natuurlijke neiging hebben iemand te selecteren die het meest op hen lijkt. Het is volgens Knegtmans een deel van de verklaring waarom het vrouwen niet lukt door te stijgen naar de bestuurskamers. Een andere belemmering bij vrouwelijke kandidaten is dat ze denken niet goed genoeg te zijn. ‘Als vrouwen twee van de tien criteria in een openstaande functie missen, willen ze zich uit de sollicitatieprocedure terugtrekken. Een man zou zeggen; ik beheers er zeven, dus ik ben geknipt voor de baan. Wat ze niet kunnen, kletsen ze erbij.’ Knegtmans maakte het meermalen mee en moest praten als brugman om de vrouwen te overtuigen van hun kunnen.
Verder hebben mannen van nature geleerd voor zichzelf op te komen en zichzelf zichtbaar te maken. De headhunter geeft vrouwen daarvoor de volgende suggestie: ‘Vertoon maar even onnatuurlijk gedrag zodat ze je zien staan, om daarna weer jezelf te zijn.’ Want hoewel de drijfveren tussen mannen en vrouwen fundamenteel anders zijn, geldt dat wie carrière wil maken, zichzelf zichtbaar moet maken.
Uit de zaal komen nog paar punten naar voren. Vrouwen zijn te bescheiden. Het ontbreekt vrouwen aan ambitie. ‘Dat vrouwen niet in de top zitten is hun eigen schuld’, zegt bestuurslid Toos Mijs-Craens van ZLTO. ‘Vrouwen hebben te weinig ambitie. Kinderen heb je samen en daar moet je samen de verantwoordelijkheid voor dragen. Er is veel talent en kennis, maar toch moet er steeds gezegd worden dat ze het kunnen. Het kost energie om de ambitie los te peuteren.’
En als het dan lukt, is één vrouwelijke commissaris nog niet genoeg. ‘Is een vrouw de enige tussen de stropdassen, dan gaat ze zich mannelijk gedragen. Wat heb je aan diversiteit als vrouwen een soort man worden. Haar gedrag gaat kantelen bij twintig tot dertig procent vrouw’, aldus headhunter Knegtmans. Hieruit blijkt dat de weg nog lang is.
Twee coöperaties die dat hebben begrepen zijn AUV Dierenartsencoöperatie en Windunie. Enkele jaren geleden was er bij AUV een switch van dominant mannelijk naar vrouwelijk. Een deel van de reden is de achterban. Meer vrouwen kiezen voor een carrière in de diergeneeskundigesector. Daarnaast vormt de actieve benadering van geschikte vrouwelijke kandidaten door bestuursleden een stimulans. ‘Bij een vacature vragen wij vrouwen of ze mee willen solliciteren. Het enthousiasme is altijd groot.’
Bij het dagelijks bestuur van Windunie werd vooral gelet op welke expertise er nodig was. Zo kwam Jacqueline Tuinenga ook binnen. De enige vrouw in het vijfkoppige bestuur. ‘Door mijn werkervaring, bestuurservaring en het feit dat ik me op het akkerbouwbedrijf van mijn man actief bezig houd met de windmolen bleek ik de geschikte kandidaat voor het bestuur. Ook een ander bestuurslid is nadrukkelijk gevraagd om zijn specifieke kennis.’ Kennis en ervaring waarmee zij zichzelf zichtbaar hebben gemaakt.
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.