Overgangsjaar wellicht nuttig voor productschap

Het is de vraag of het proces van opheffing van het Productschap Akkerbouw (PA) op tijd wordt afgerond, maar meer zorgen maakt voorzitter, Renée Bergkamp, zich over taken die tussen wal en schip dreigen te vallen. Wellicht biedt een overgangsjaar ruimte de goede elementen van het PA elders een plek te geven.

Wat is het laatste nieuws over de opheffing van het PA?
Er wordt gewerkt aan een lijst met publieke taken, die over moeten gaan naar het Ministerie van Economische Zaken (EZ). Binnenkort gaat die lijst ook naar de Tweede Kamer. Wat over blijft zijn de private taken. Waar precies de knip zit, is nog niet duidelijk. Dat werkt ook door naar het personeel. Binnenkort praten de Directeur-generaal Agro en de voorzitters van de productschappen weer over de voortgang. Hopelijk wordt dan meer duidelijk over het proces van overgang van personeelsleden naar EZ. Ook gaan er medewerkers naar private organisaties. Op die mogelijkheden zijn we ons aan het oriënteren.

Hebben zich al partijen gemeld die taken willen overnemen?
Dat is heel wisselend per sector. Het hangt ook af van de voorwaarden, want het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid speelt mee. Daarin zit een mogelijkheid om een aantal zaken gemeenschappelijk te doen in een producentenorganisatie (PO) of in een interbrancheorganisatie (IBO). Het wordt mogelijk om privaatrechtelijke maatregelen en heffingen algemeen verbindend (avv) te laten verklaren. Dat zou een oplossing kunnen bieden voor de zogenaamde free-riders problematiek. Wat er precies mag en kan is nog niet uitgekristalliseerd in Brussel en de individuele lidstaten moeten die avv uiteindelijk toestaan. Voor de korte termijn is wel een hele zure bijkomstigheid, dat de sectoren zelf moeten opdraaien voor de opheffingskosten van de schappen.

Is het nieuwe Innovatiefonds voor telers een stap in de goede richting?
Dat is zeker een mooi voorbeeld, maar dit soort initiatieven zijn op één hand te tellen. Het lost het wegvallen van de collectieve financiering van de productschappen in het kader van de topsectoren dan ook niet op. Dat gaat om miljoenen per jaar voor kennis en innovatie. Iedereen wil voor dit ernstige probleem wel meedenken over een oplossing, maar die moet nog wel concreet worden. Maar dit neemt niet weg dat de initiatiefnemers van het fonds een groot compliment verdienen.

Bent u niet bang dat er hiaten ontstaan? Welke thema’s zitten in de gevarenzone?
Zoals gezegd : voor collectief onderzoek in het kader van de topsectoren moet nog een oplossing komen. Maar ik maak me ook zorgen over allerlei maatregelen ter voorkoming van plantenziekten. In PA-verband hebben we vorige maand nog tot een verbod op het snijden van pootgoed besloten, om de kans op de verspreiding van ringrot te minimaliseren. We weten dat zo’n productschapsverordening goed wordt gecontroleerd en gehandhaafd. Dan zie je dat het Nederlandse model snel en goed werkt. Brussel neemt ons niet voor niets als voorbeeld. Soms zijn maatregelen alleen zinvol als ze voor iedereen gelden en iedereen meedoet. Zeker als dier- en plantenziekten in het geding zijn. Dat moet voor de toekomst ook goed worden geborgd.

Wordt het proces op tijd afgerond?
Mijn grote zorg is of op tijd duidelijk is wat er kan en mag, ook voor private partijen. Anders is het wel veel gevraagd dat zij hun nek uitsteken en zaken overnemen. Ook hangt veel af van hoe snel EZ nieuwe wetten kan maken, die dan ook nog aangenomen moeten worden. Zolang de huidige wet nog geldt, kunnen we misschien in een overgangsjaar in productschapsverband nog wat doen. Als je structuren eenmaal hebt afgebouwd, is het heel moeilijk om nieuwe dingen weer helemaal vanaf nul op te bouwen. We zitten dus echt in een spannende tijd, waarin het zaak is de goede elementen van PA in een nieuwe werkvorm te laten landen. Daarbij is de blik op de toekomst richten het meest verstandige. Maar op mijn vraag welk probleem nou eigenlijk met het opheffen van de productschappen wordt opgelost, kan nog niemand het antwoord geven.

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.