Blog: Marianne Adema

Rabobank teruggefloten om opslagverhoging

12 April 2018 - 1 reactie

In een recente uitspraak is Rabobank door de rechter teruggefloten om het verhogen van de opslagtarieven. Een belangrijke uitspraak die vergaande gevolgen kan hebben in de praktijk, zegt advocaat Marianne Adema.

De afgelopen jaren is het vaak voorgekomen dat banken de opslagen verhoogden zonder deugdelijke gronden of motivering. Ook diverse klanten, waarvan de renteswap is afgelopen, hebben te maken gekregen met een opslagverhoging zonder nadere motivering. In de praktijk krijg ik regelmatig de vraag of de bank zomaar een opslag mag verhogen, en wat hiertegen te doen is.

Rabobank teruggefloten
In de uitspraak van 14 maart 2018 ging het om een klant met meerdere panden waarop een bedrijfsfinanciering was verstrekt. Rabobank had meerdere leningen op basis van variabele rente (Euribor) verstrekt. In verband met de waardedaling van het vastgoed van de klant wilde de bank de opslag van de klant verhogen. Door Rabobank werd de opslagverhoging eenzijdig aan de klant opgelegd met een beroep op een bepaling waarin stond: "De bank kan de opslag altijd wijzigen". Deze bepaling was vermeld in artikel 25 van de Algemene voorwaarden bedrijfsfinancieringen van  Rabobank (versie 2010).

Rechter maakt korte metten met opslagverhoging

De rechter maakte korte metten met de opslagverhoging. Rabobank had de grenzen van haar contractuele bevoegdheid overschreden. Rabobank had eerst relevante informatie moeten inwinnen over de situatie van de klant en het vastgoed. Rabobank had zich ook niet zomaar mogen beroepen op een gewijzigd beleid ten opzichte van de hele sector. Opmerkelijk is dat de rechter aangeeft dat aangezien de bank had nagelaten om voorafgaand aan de opslagverhoging deze informatie in te winnen, de bank niet alsnog met terugwerkende kracht de opslag mocht verhogen door deze informatie alsnog te verzamelen. Rabobank werd veroordeeld om de teveel betaalde rente aan de klant terug te betalen.

Belang voor ondernemers
Deze uitspraak is van belang voor ondernemers omdat de rechter grenzen stelt aan de mogelijkheid die de bank heeft om zomaar de opslag te verhogen. Ook andere banken doen regelmatig een beroep op een vergelijkbaar artikel in de offerte of de algemene voorwaarden waarin staat dat zij “altijd” de opslag kunnen verhogen. Bekend is dat ook Deutsche Bank het haar laatste MKB-klanten, die nog niet zijn weggelopen, het op deze manier erg moeilijk maakt.

Onderzoeksplicht en motiveringsplicht 
De rechter benadrukt in deze uitspraak dat de bevoegdheid om de opslag te wijzigen wordt beperkt door de zorgplicht die de bank heeft ten opzichte van de klant, zoals vastgelegd in artikel 2 Algemene Bankvoorwaarden. Deze beperking bestaat eruit dat de bank voorafgaand aan het verhogen van de opslag eerst informatie moet inwinnen over de klant, waaronder informatie over de financiële toestand en eventuele bijzonderheden ten aanzien van de persoonlijke omstandigheden.

De bank moet daarnaast ook gegevens verzamelen van haar bancair beleid en/of regelgeving omdat deze wel een rol mogen spelen. Kortom, ook als de bank een ruime bevoegdheid heeft om de opslag te wijzigen, dan moet de bank informatie verzamelen waarop zij de wijziging baseert en de uitkomst ervan duidelijk en gemotiveerd aan de klant kenbaar maken. Het klakkeloos verhogen van de opslag omdat het contract deze mogelijkheid biedt, is dus niet toegestaan.

Heeft de bank bij u ook het opslagtarief verhoogd? Vraag de bank dan om een schriftelijke motivering, controleer deze op de juistheid en volledigheid ervan en schakel eventueel een adviseur in.

boerenbusiness.nl

Marianne Adema

Marianne Adema is advocaat bij Adema Advocatuur en Advies. Zij is gespecialiseerd in financieel recht en staat particulieren en ondernemers bij. Adema is ook juridisch adviseur van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV).
Reacties
1 reactie
Wim van der linde 19 April 2018
Dit is een reactie op dit artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/ondernemen/blogs/column/10878185/rabobank-teruggefloten-om-opslagverhoging][/url]
Geldt dit ook bij oude leningen zonder aflossing vanaf 2005 dit betreft een variabele rente gebaseerd op de 3 maandelijkse euribor rente , mijn opslag is verhoogd met 0,5% in 2015 van 0,7 naar 1,2 % met het argument dat al deze onrendabele oude leningen worden verhoogd toen nog bij Rabo bank Noordoostpolder -Urk. Elk jaar heb ik wel bericht ook 2015 dat de cijfers van het bedrijf geen aanleiding geven om de opslag te verhogen.
Volgens de bank is dit toegestaan binnen de regels van het contract. ?

Vr. gr. Wim van der linde
Wim van der linde 19 April 2018
Geldt dit ook bij oude leningen zonder aflossing vanaf 2005 dit betreft een variabele rente gebaseerd op de 3 maandelijkse euribor rente , mijn opslag is verhoogd met 0,5% in 2015 van 0,7 naar 1,2 % met het argument dat al deze onrendabele oude leningen worden verhoogd toen nog bij Rabo bank Noordoostpolder -Urk. Elk jaar heb ik wel bericht ook 2015 dat de cijfers van het bedrijf geen aanleiding geven om de opslag te verhogen.
Volgens de bank is dit toegestaan binnen de regels van het contract. ?

Vr. gr. Wim van der linde
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief