De wereldwijde landbouwsteun groeit, maar de verdeling van het geld roept vragen op. Investeringen in innovatie blijven achter. Lees meer over de verdeling van landbouwsteun en innovatie.
Dat blijkt uit het nieuwe rapport Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2026 van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso). De organisatie onderzocht het landbouwbeleid in 56 landen, waaronder alle EU-lidstaten, de Verenigde Staten, China en India.
De totale landbouwsteun steeg tussen 2023 en 2025 met $121 miljard naar ruim $950 miljard. Daarmee is een jarenlange trend van afnemende steun, afgezet tegen de productiewaarde, doorbroken. In 2023 vertegenwoordigde de steun nog 17,6% van de landbouwproductie. Twee jaar later was dat 19,1%.
China geeft meeste steun
Gemiddeld ontvingen boeren in de onderzochte landen in de periode 2023-2025 jaarlijks $661 miljard aan ondersteuning. Dat komt overeen met ongeveer 13% van hun bruto-ontvangsten. De verschillen tussen landen zijn echter groot. In sommige landen, zoals Noorwegen en Zwitserland, vormt de steun ongeveer de helft van de bruto-ontvangsten.
China is inmiddels veruit de grootste steunverlener. Het land was in de periode 2023-2025 goed voor ongeveer 42% van alle steun aan boeren. Rond de eeuwwisseling was dat nog slechts 7%. Het aandeel van de Europese Unie daalde in dezelfde periode van ongeveer 30% naar 14%.
Ook de verschillen tussen landbouwproducten zijn groot. Vooral suiker, maïs en koolzaad profiteren van relatief veel ondersteuning. Bij ruwe suiker bedraagt de netto steun gemiddeld 21% van de ontvangsten en bij maïs 18%.
Te weinig geld voor innovatie
De Oeso vindt vooral de verdeling van het landbouwgeld problematisch. Bijna de helft van alle steun bestaat uit maatregelen die de productie en internationale handel kunnen verstoren. Het gaat bijvoorbeeld om prijsbescherming en subsidies die rechtstreeks gekoppeld zijn aan productie of het gebruik van grondstoffen.
Tegelijkertijd blijven de investeringen in de toekomst van de landbouw achter. Jaarlijks wordt ongeveer $118 miljard besteed aan algemene voorzieningen, zoals infrastructuur, onderzoek en innovatie. Dat vertegenwoordigt nog maar 2,4% van de landbouwproductiewaarde, tegenover 4,6% rond de eeuwwisseling.
De Oeso maakt zich zorgen over die ontwikkeling, omdat ook de productiviteitsgroei terugloopt. Tussen 1991 en 2000 steeg de landbouwproductiviteit wereldwijd gemiddeld met 1,8% per jaar. In de periode 2014-2023 was dat nog slechts 0,8%.
Boeren kwetsbaar voor nieuwe crises
Volgens de Oeso reageren overheden nog te vaak met noodsteun op droogte, overstromingen en andere crises. Alleen al in 2025 en 2026 werden meer dan dertig noodmaatregelen vanwege extreem weer en natuurrampen vastgesteld.
De organisatie pleit daarom voor een andere aanpak. Meer investeringen in kennis, innovatie, infrastructuur en risicobeheer moeten boeren beter voorbereiden op toekomstige schokken. Daarmee kan volgens de Oeso worden voorkomen dat overheden telkens opnieuw met kostbare noodmaatregelen moeten ingrijpen.