Azië heeft in het afgelopen jaar de wereldwijde fritesmarkt op zijn kop gezet met sterk dalende verkoopprijzen. Daardoor hebben aardappelverwerkers in landen als China en India in snel tempo marktaandeel veroverd. De fabrikanten in de traditionele productielanden - de Verenigde Staten en Noordwest-Europa - zijn gedwongen zich hierop aan te passen.
Waar jarenlang de verwerking en handelsstromen van aardappelen en frites werden gedomineerd door Europa en Noord-Amerika, verschuift het zwaartepunt nu richting Azië en delen van Afrika. Een reeks rapporten toont dat deze verschuiving niet tijdelijk is, maar structureel van aard: een nieuwe fase waarin prijsconcurrentie, explosieve exportgroei uit lagekostenlanden en sterk veranderende consumptiepatronen de spelregels herschrijven.
Vraag blijft stijgen
Uit meerdere rapporten blijkt dat de wereldwijde markt voor diepvriesfrites en verwerkte aardappelproducten stevig blijft groeien. De wereldmarkt voor diepvriesfrites wordt in die publicaties geschat op $17 tot $25 miljard in 2024/25 en dat groeit naar €24 tot $30 miljard in 2033. De waarde verschilt aanzienlijk per bron, maar de trend in al die rapporten is duidelijk stijgend.
Afhankelijk van de rapporten die je leest groeit de diepvriesfritesmarkt in het komende decennium jaarlijks met 3% tot 5%. Dat komt neer op dezelfde groei als waar de diverse fabrikanten de laatste jaren op rekenden, namelijk rond de 4%. Probleem voor de traditionele producenten is echter dat er kapers op de kust zijn die een deel van de markt wegsnoepen.
Dat die nieuwkomers veel lagere prijzen in de markt zetten doet vooral pijn, want de bedrijven in de VS en Noordwest-Europa raakten juist net gewend aan de hogere kosten en konden dat ook doorberekenen in hun afzet. Door marktverlies aan de nieuwkomers gaat dat niet meer en moeten zij hun strategie aanpassen. De koelhuizen zitten echter zo vol dat de traditionele verwerkers niet eens kunnen profiteren van het lage prijsniveau van de vrije aardappelen dit jaar in de Europese Unie.
Rol van fastfoodketens
Belangrijke groeimotoren zijn: wereldwijde uitbreiding van de fastfoodketens, toenemende consumptie van snel te bereiden voedingsmiddelen, vooral door verstedelijking en veranderende leefstijlen, en nieuwe technologieën in verwerking en koeling die houdbaarheid en kwaliteit verbeteren. Deze vraaggroei wordt daarnaast ondersteund door een wereldwijde verschuiving naar gemak, airfryers, online boodschappen en bulk retailverkoop.
De toenemende verscheidenheid aan producten heeft tot gevolg dat de onderscheidende producten verschillende groeipotenties hebben. Zo blijkt uit een hele reeks van rapporten dat de groei van de totale markt voor diepgevroren aardappelproducten groter is dan die specifiek voor diepvriesfrites. De inschattingen van de totale markt voor diepgevroren aardappelproducten schommelen zo rond de €66 miljard met een groei van om en nabij de 5,5%.
Een wereld in overschot én schaarste
Hoewel de vraag groeit, kampen bepaalde regio's tegelijk met structurele overproductie. Vooral de ongekend sterke areaalgroei in Europa valt op. Alleen al in 2025 is het areaal fritesaardappelen in de vier belangrijkste aardappellanden in Noordwest-Europa met bijna 60.000 hectare toegenomen, met in Frankrijk en Duitsland de grootste toename van zo'n 43.000 hectare en een plus van zo'n 14.000 hectare consumptieaardappelen in Nederland en België. In combinatie met goede opbrengsten resulteert dat dit jaar in een recordoogst met grote voorraden en extreem lage prijzen tot gevolg.
Tegelijkertijd temperen Noord-Amerikaanse producenten juist hun areaal en hanteren zij strikte contractdiscipline met telers om overschotten te voorkomen. Hierdoor blijft de Noord-Amerikaanse markt stabieler maar minder volumegedreven. In 2026 lijkt het areaal in de VS verder af te nemen onder druk van de lage prijzen op de vrije markt dit seizoen en een aanbod dat groter is dan de vraag.
In Azië groeit de productie juist explosief. China begint een dominante exporteur van diepvriesfrites te worden. India breekt record na record met sterke exportvolume en extreem lage prijzen. Ook Egypte versterkt zijn positie dankzij een vroege oogst, lage logistieke kosten en sterk groeiende verwerkingscapaciteit.
Wereldwijde prijzenoorlog
Een van de krachtigste trends die uit de rapporten naar voren komt, is de internationale prijzenoorlog in diepvriesfrites. India en China veroveren snel marktaandeel in landen zoals Japan en Thailand door tot 30% lagere prijzen dan Europese en Amerikaanse leveranciers. Hierdoor dalen de gemiddelde importprijzen in Azië met 10% tot 20%. Vooral Japan is een duidelijk voorbeeld: Chinese importen stegen 65% in een jaar tijd, terwijl Belgische en Nederlandse volumes fors terugliepen.
Deze neerwaartse prijsspiraal zet traditionele producenten zwaar onder druk, vooral in Europa waar de kosten voor energie en arbeid hoog zijn en de prijzen nauwelijks mee kunnen dalen. Voor sommige markten blijven Amerikaanse leveranciers relatief stabiel door kwaliteitsgedreven contracten met grote fastfoodketens, waardoor zij minder prijsafhankelijk zijn.
Groei in nieuwe markten
Wereldwijd neemt de verwerkingscapaciteit voor aardappelproducten sterk toe door grote investeringen in Brazilië, India, Egypte, China en het Midden-Oosten. Ook de traditionele fritesproducenten Lamb Weston, McCain, Farm Frites, Agristo, Aviko en Simplot proberen daar een graantje van mee te pikken door uit te breiden in regio's waar arbeid goedkoper is, grond beschikbaar is en de logistiek voor diepvriesproducten wordt verbeterd. Hierdoor ontstaat een breder productielandschap waarbij Europa en Noord-Amerika hun historische dominantie verliezen.
Opkomst van nieuwe consumentenmarkten
Naast productie verschuift ook de consumptie geografisch gezien. India kent een enorme binnenlandse vraag door een jonge bevolking, verstedelijking en snackcultuur. China ziet stijgende consumptie door fastfoodketens, convenience retail en sociale media-trends.
In Afrika, vooral in Egypte en Zuid-Afrika, groeit de vraag snel ondanks infrastructuuruitdagingen. In de VS en EU blijft consumptie stabiel hoog, maar verzadiging remt verdere volumegroei. De opkomst van airfryers wereldwijd heeft bovendien geleid tot een nieuwe boost in huishoudelijke aankopen van diepvriesfrites.
Handelspolitiek en logistieke schokken
De rapporten benadrukken ook dat WTO-uitspraken (zoals de zaak rond anti-dumpingheffingen in Colombia) opnieuw markten openen voor EU-frites. Aan de andere kant hebben logistieke kosten, energieprijzen en klimaatrisico's grote invloed op de concurrentiepositie. Nieuwe handelsstromen ontstaan waarbij bijvoorbeeld Egypte en India markten bedienen die traditioneel door België of Nederland werden gedomineerd.
Europese en Noord-Amerikaanse producenten reageren door: premiumproductie (kwaliteitsfocus, speciale coatings, premium cuts), efficiëntie-investeringen, contractteelt en risicobeheersing en duurzamere verpakkingen en energiebesparing. Toch beschrijven de verschillende rapporten het beeld dat deze strategieën onvoldoende zijn om de grootschalige prijsdruk volledig te compenseren.