Wie aan McDonald’s denkt, denkt aan frites en hamburgers. Wie aan frites denkt, komt bij voorbeeld bij McCain uit. Wat vaak minder zichtbaar is, is dat deze twee wereldspelers elkaar niet alleen vinden in aardappelen, volume en logistiek, maar steeds nadrukkelijker in duurzaamheid. Precies daar ontstaat een interessant spanningsveld én een leerzame blauwdruk voor de akkerbouwer.
McCain werkt wereldwijd samen met zo'n 4.500 telers en heeft het zich gecommitteerd om uiterlijk in 2030 alle aardappelen regeneratief te telen. Dat betekent: aandacht voor bodemgezondheid, watergebruik, biodiversiteit en het terugdringen van emissies.
McDonald's Nederland staat aan de andere kant van de keten, maar voelt dezelfde druk. Meer dan 75% van de frietaardappelen komt uit Nederland en België. "Onze Franse frietjes komen voornamelijk van boeren die we kennen; vaak al tientallen jaren. Ons bedrijf is misschien Amerikaans van naam, maar ons hart klopt hier."
Klimaatverandering, wisselende opbrengsten en stijgende kostprijzen raken direct de continuïteit van de kernproducten van McDonald's. Dat maakt duurzaamheid geen marketingthema, maar een randvoorwaarde voor leveringszekerheid.
McCain en McDonald's Nederland publiceerden deze week beide hun duurzaamheidsrapport. Dat is een mooi moment om de raakvlakken tussen beide concerns op dit terrein eens op een rij te zetten. Met daarbij ook een blik op wat de akkerbouw daar van kan leren.
Van ideaal naar businesscase
Wat McCain opvallend goed doet, is regeneratieve landbouw uit de ideologische hoek halen. Het bedrijf werkt met een Regenerative Agriculture Framework met duidelijke niveaus (Onboarding, Engaged, Advanced, Leading), gekoppeld aan praktische maatregelen zoals minder grondbewerking, groenbemesters, aangepaste bemesting en slimmer watergebruik.
Cruciaal voor de boer: McCain koppelt dit aan langjarige contracten, financiële prikkels en kennisdeling. Denk aan innovatieboerderijen, teeltproeven en businesscases die laten zien wat maatregelen betekenen voor opbrengst én kosten. Daarmee wordt duurzaamheid een investeringsbeslissing in plaats van een sprong in het diepe.
McDonald's Nederland heeft een vergelijkbare aanpak, onder meer via samenwerking met Farm Frites en Rabobank. Een deel van de fritesprijs wordt volgens de fastfoodketen bewust gereserveerd om telers te ondersteunen bij de overgang naar regeneratieve teelt, met aandacht voor bodem, biodiversiteit en CO₂-reductie.
Ketensamenwerking als sleutel
Wat beide bedrijven delen, is het besef dat de boer het niet alleen kan. McCain spreekt expliciet over "multi-stakeholder collaboration": boer, verwerker, retailer, financier en consument moeten tegelijk bewegen. McDonald's noemt dit de "three-legged stool": merk, franchisenemers en leveranciers in balans. De fastfoodketen gelooft in lange relaties die gebouwd zijn op vertrouwen, wederzijdse groei en samenwerking. "Wij helpen elkaar dan ook en zoeken als één team naar oplossingen", schrijft de Nederlandse tak van McDonald's in Impact Rapport 2024-2025.
Voor akkerbouwers is dit een belangrijk signaal. De tijd dat duurzaamheid uitsluitend een kostenpost op het erf was, loopt ten einde. In goed georganiseerde ketens verschuift een deel van risico's én investeringen naar boven in de keten. Maar: dat vraagt wel transparantie, meetbaarheid en bereidheid om data te delen.
Akkerbouwer Jacob van den Borne uit het Noord-Brabantse Reusel werkt hard aan een toekomstbestendig bedrijf. "Elke keer dat ik de bodem verbeter, bouw ik mee aan een landbouw die ook over dertig jaar nog bestaansrecht heeft", zo wordt hij geciteerd in het Impact rapport van McDonald's Nederland. Om via samenwerking het verschil te kunnen maken, noemt de fastfoodketen het zelf belangrijk om te luisteren naar de boer die zijn land toekomstbestendig wil maken.
Wat kan de akkerbouwer hiervan leren?
1. Duurzaamheid loont alleen als hij wordt vergoed
Zowel McCain als McDonald's erkennen dat extra eisen zonder financiële compensatie niet houdbaar zijn. Wie duurzaamheid eist, moet meebetalen; via premies, contractduur of lagere risico's.
2. Bodemgezondheid is geen "nice to have" meer
De focus op regeneratieve landbouw laat zien dat bodemkwaliteit direct gekoppeld is aan leveringszekerheid, prijsstabiliteit en risicobeheersing. Dat maakt investeringen in bodem geen ideologie, maar strategie.
3. Meetbaarheid wordt doorslaggevend
Doelstellingen en controles zijn onvermijdelijk. Boeren die hun prestaties inzichtelijk kunnen maken, krijgen toegang tot sterkere ketens en betere voorwaarden.
4. De boer wordt ketenpartner, geen grondstofleverancier
In beide modellen schuift de boer op van uitvoerder naar samenwerkingspartner. Dat vraagt ook een andere houding: meedenken, communiceren en soms experimenteren.