Nog een rondje gassen of toch op de een of andere manier afscheid nemen van de aardappelen. Het is deze vraag die regelmatig langskomt nu de markt met het naderende voorjaar geen tekenen van herstel vertoont.
De aardappelmarkt verkeert inmiddels bijna een jaar in crisis. In week 7 van 2025 viel opeens de vraag naar fritesaardappelen weg. Een week later knalden de prijzen omlaag en in een mum van tijd halveerde de prijs van Fontane zo'n beetje van €30 naar €17,50 per 100 kilo.
Ook dat prijsniveau bleek uiteindelijk niet houdbaar en in mei zakten de prijzen onder €10 per 100 kilo. Sinds de oogst van 2025 gaat het nog beroerder en blijven de prijzen van het hoofdras in de fritesproductie steken op amper €1,50 per 100 kilo.
Fritesfabrieken hebben door een geringere afzet meer dan voldoende aanvoer uit de gecontracteerde hectares. De programmaplanningen lopen meer dan vol, ook al omdat de afzet van andere producten zoals vlokken totaal niet loopt. Er staan hier en daar lijnen stil en de aardappelen die normaal over deze lijnen zouden lopen worden elders afgezet.
Zo worden aanzienlijke hoeveelheden in het noordoosten richting Avebe gedirigeerd. En ook het afzetkanaal naar veevoer zit tjokvol. Meer kunnen de koeien op dit moment niet op. Alle alternatieven worden uitgeput om de aardappelen enigszins te kunnen slijten.
Uit de definitieve oogstraming van het CBS die deze week verscheen, blijkt eens te meer dat er nog heel veel aardappelen boven de markt moeten zweven. Het definitieve cijfer ligt met 4,2 miljoen ton consumptieaardappelen weliswaar 240.000 ton lager dan de voorlopige raming, maar dat verandert niks aan de situatie.
Het overschot is met een oogst van boven de 4 miljoen ton zo groot, dat een paar honderdduizend ton geen verschil maakt. De laatste twee jaar schommelt de verwerking en de export van Nederlandse consumptieaardappelen zo rond de 3 miljoen ton. Dat betekent dat er voor ruim 1 miljoen ton een alternatieve bestemming moet worden gevonden. Een belangrijk deel verdwijnt zoals hierboven gemeld in het voer of bij Avebe. Maar die kunnen zo'n grote hoeveelheid ook niet behappen.
Moet het seizoen dan maar langer worden gemaakt? In het verleden is weleens vaker gesproken over een seizoen van dertien maanden in plaats van twaalf. Daar zitten echter wel haken en ogen aan. Dat betreft vooral de kwaliteit. Rassen als Innovator en Fontane bakken op een gegeven moment niet meer en daar heb je dus niks aan bij een verlenging van het seizoen.
Goed bewaarde Agria's en Markiezen lenen zich nog wel voor de frituur na 1 augustus. Punt is echter dat de meeste Agria's tegen die tijd wel op zijn, terwijl de hoeveelheden Markies lang niet zo veel zoden aan de dijk zetten zoals een Fontane.
Kortom veel rek zal er niet zijn dit seizoen. Bovendien zal er ook weer plek moeten zijn voor de verwerking van de nieuwe oogst. Het is natuurlijk nog niet bekend hoe het seizoen 2026 zal gaan verlopen, maar het opschuiven van de seizoenstart zal niet ineens een oplossing blijken voor alle aardappelen.