De aardappelmarkt kampt met zwakke vraag en oplopend aanbod, terwijl de verwerking begin 2026 scherp terugvalt. Daardoor groeit de druk op vrije aardappelen en afzetmogelijkheden. Lees meer over de verwerking van aardappelen in 2026.
In de aardappelmarkt is de stemming het hele seizoen al bijzonder slecht. Concurrentie uit China en India op de fritesmarkt, importheffingen in de Verenigde Staten, een stijgende dollarkoers en grote oogsten kwamen allemaal samen, waardoor de prijs van zowel vrije- als meeleveraardappelen in een put raakte.
Hoewel de Europese fritesindustrie door deze factoren zwaar geraakt wordt, was daarvan weinig te merken in de productie van de fabrieken. Ja de verwerking bleef in de eerste zes maanden 5% achter bij vorig seizoen. Dat is echter verre van schokkend.
En als we de optelsom maken van de hoeveelheid aardappelproduct in deze periode, dan lijkt er zelfs vrij weinig aan de hand. De totale productie van juli tot en met december is namelijk maar 2% kleiner dan vorig seizoen. Er is weliswaar 4% minder voorgebakken product zoals frites geproduceerd, maar dit is grotendeels gecompenseerd doordat meer overige aardappelproducten van de lijn kwamen.
Geen interesse voor aardappelen
In dat licht wekt het verbazing dat de fritesfabrikanten er al in oktober en november blijk van gaven dat ze niet zaten te wachten op aardappelen. Er zijn zelfs contracten afgekocht. En voor vrije aardappelen lijken de inkopers van de fabrieken al helemaal allergisch. Meeleveraardappelen hebben ze liever niet dan wel.
Op grond van de afwachtende houding van fritesfabrikanten zou je verwachten dat de verwerking op een veel lager pitje zou staan dan die min van 5%. Langzaam maar zeker begint echter de malaise in de fritesmarkt echter ook door te dringen tot in de fritesfabrieken. Het is alsof de rustperiode rond kerst en de jaarwisseling een nieuwe wind laat waaien door de fabrieken.
De verwerkingscijfers van januari en februari tonen namelijk ineens een heel ander beeld dan in de maanden ervoor. In de eerste twee maanden van 2026 is zo'n 100.000 ton aardappelen minder verwerkt dan vorig jaar. Dat is een enorme grote hoeveelheid. Het is vergelijkbaar met een rij aan vrachtwagens met bandlossers vol met aardappelen, waarmee zowel de Afsluitdijk als de Markerwaarddijk kunnen worden volgezet. Dat is 50 tot 60 kilometer aan vrachtwagens.
In twee maanden tijd is er zo 15% minder aardappelen verwerkt. Dat is van heel andere orde dan de 5% in de eerste zes maanden. Het tekent ineens een heel andere werkelijkheid in de fritesindustrie. Dat zien we ook in de buurlanden, waar Clarebout/Simplot zich genoodzaakt ziet de fabriek op de hoofdvestiging anderhalve week te sluiten. Productiemedewerkers zijn naar huis gestuurd. Ook blijkt het bij Lutosa (McCain) die in België de weekendproductie heeft afgeschaald.
Maar de aardappelteler blijft zitten met het grootste probleem. Want waar kunnen ze met die honderdduizenden tonnen vrije aardappelen die nu nog boven de markt zweven naar toe. Zelfs het toe betalen van €1 of €2 per 100 kilo lijkt nog geen garantie om te voorkomen dat een teler met zijn 'waardevolle' product blijft zitten.
Einde seizoen nadert
De komende maanden zal er echt nog wel wat moeten gebeuren om dit probleem op te lossen. In België zitten betrokken organisaties om tafel om iets te doen aan deze situatie. Begin volgende week zal duidelijk worden welke ideeën ze daar voor hebben. De Fransen hebben een platform in het leven geroepen om de afzet naar het veevoer te bevorderen.
In Nederland rijden fouragehandelaren en individuele aardappeltelers volop richting veehouderij en ook vergisters. En enkele verpakkers krijgen zelfs aardappelen aangeboden voor €0 franco. Een brede sectoraanpak blijft vooralsnog uit. Wat dat betreft, is het nog oorverdovend stil bij organisaties die het voortouw zouden kunnen nemen bij het zoeken naar een mogelijke oplossing of verlichting van de problemen voor de betrokken boeren.