De vraag naar pootgoed valt kleiner uit, terwijl het aanbod door een grote oogst juist groeit. Dat zet de afzet onder druk en wijst op krimp van het aardappelareaal. Lees meer over pootgoedafzet en areaalkrimp
Pootgoedverkopers in Zuid-Europa geven aan dat het aardappelareaal in Zuid-Europa dit jaar met meer dan 20% krimpt, meldt operationeel directeur Peter Ton van pootgoedhandelshuis HZPC. En ook in Noordwest-Europa lijkt op basis van de pootgoedafzet sprake van een aanzienlijke teruggang in areaal.
Ton houdt nog een slag om de arm, maar denkt nu dat de vermindering van het areaal consumptieaardappelen in de EU-4 (Nederland, België, Duitsland en Frankrijk) wel eens groter kan uitvallen dan 10%. In hoeverre de krimp in de dubbele cijfers komt, hangt volgens hem nog af op de keuze die telers op het laatste moment gaan maken.
Er zijn weinig alternatieven, beseft Ton. Daarom kan de akkerbouwer op het laatst misschien toch nog voor aardappelen kiezen. Goedkoop pootgoed kan de akkerbouwer overhalen toch wat meer aardappelen te telen dan gepland. Daarbij is er op dit moment ook beperkt zicht op de inzet van eigen pootgoed uit Farm Saved Seed (FSS).
Andere bestemming
De areaalkrimp merken de pootgoedhandelshuizen in hun verkoop. Ton denkt dat landelijk circa 20% van de pootaardappelen geen bestemming krijgt als pootgoed. "Oogst 2025 raakt lang niet uitverkocht. Per handelshuis zijn er verschillen, maar ik verwacht dat een substantiële hoeveelheid van de bovenmaat, maar ook van de potermaat een andere bestemming krijgt."
De pootaardappelen die overblijven gaan richting consumptie, voer of vergister. Het overschot is het gevolg van een geringere vraag naar pootgoed, maar ook de grote oogst in 2025 is daar debet aan. Uit aangifte bij de NAK blijkt dat het areaal in 2025 met 7% is toegenomen naar 41.649 hectare. Daarnaast vielen de hectareopbrengsten door gunstige groeiomstandigheden ook nog eens zo'n 8% hoger uit dan het vijfjarig gemiddelde.
Het gevolg is dat de pootgoedsector dit seizoen in één klap van een tekort in een overschotsituatie is geraakt. Mede op aandringen van de fritesindustrie is met name het rassenarsenaal voor de fritesproductie in de afgelopen twee jaar fors uitgebreid. Daarmee is de pootgoedproductie wellicht iets te ver doorgeschoten en dat effect wordt bovendien versterkt door een plotselinge vraagvermindering van de fabrikanten.
De geringere vraag naar pootaardappelen, maakt het afzetseizoen voor de verkopers van uitgangsmateriaal heel lastig. De prijsverschillen zijn in deze markt groot. Waar het ene ras nog ruim boven de €50 uitkomt, blijft het andere steken op amper €20 per 100 kilo.
Daar waar het accent ligt op export naar Egypte en Marokko is het bijzonder lastig, legt Ton uit. Aan de andere kant verloopt de handel naar Algerije en Azië dit jaar wel goed. Dezelfde verschillen treden op in de afzet van pootgoed voor premiumfrites die fastfoodketens vragen en voor basisfrites. Dat vertaalt zich in afzetvolume en in prijs.
Prognoseprijs
Bij pootgoedhandelshuis HZPC worden die prijsverschillen gladgestreken; de hoge prijzen van bepaalde rassen compenseren de lagere prijzen elders. Dit resulteert in een prognoseprijs van €44 per 100 kilo die begin maart is gepubliceerd.
Bij zusterbedrijf Stet is de systematiek anders. Daar worden rassen per prijsrange ingedeeld. Daaruit komen grote prijsverschillen naar voren, maar gemiddeld gesproken doet de pootgoedpool van Stet niet onder voor de prognoseprijs van HZPC.
De verwachting is dat de pootgoedteelt in 2026 ook een teruggang laat zien. Dat zal niet in zo'n vaart gaan als in de consumptieaardappelteelt, stelt Ton. "Het is een afweging die elk handelshuis zelf moet maken. In Nederland reken ik op een kleine krimp. Bepaalde rassen worden flink teruggeschroefd, terwijl veelbelovende nieuwe rassen juist worden uitgebreid."