De aardappelsector laat een verdeeld beeld zien door uiteenlopende areaalkeuzes en contractstrategieën. Krimp blijft onzeker, terwijl vraag en aanbod zoeken naar balans. Lees meer over ontwikkeling van het aardappelareaal.
In het zuiden van het land en in Drenthe doen verhalen de ronde dat enkele grote aardappeltelers fors snijden in hun areaal. Dat gaat in sommige gevallen om honderden hectares. Dat telt aan. Ook een groot aantal kleinere bedrijven heeft besloten minder aardappelen te telen.
Evengoed zijn er ook veel bedrijven die niet of nauwelijks teruggaan in areaal. Zij hebben volop geïnvesteerd en willen de teelt op hun bedrijf bij gebrek aan alternatieven in stand houden. Bovendien is pootgoed goedkoop en is er in de afgelopen jaren meer werk gemaakt van eigen pootgoedvermeerdering. De grote verschillen tussen bedrijven maken het extra lastig om een beeld te krijgen in hoeverre het areaal daadwerkelijk slinkt.
Meer graan gezaaid
Uit signalen van boeren en toeleveranciers valt op te maken dat er dit jaar meer zomertarwe en -gerst is gezaaid. Daarnaast is de verwachting dat gestopte veehouders die vorig jaar aardappelen hebben geteeld, dit jaar overschakelen naar maïs. In verband met een slinkende veestapel wordt daarbij vaak gekozen voor dubbeldoelrassen, zodat eventueel gekozen kan worden voor de productie van CCM.
Aardappelverwerkers hebben het deel dat zij op basis van vaste prijzen hebben vastgelegd, flink ingekrompen. Dat wil echter niet direct zeggen dat er ook veel minder hectares worden geteeld. De krimp is namelijk vooral gerealiseerd door minder tonnen per hectare voor een vaste prijs vast te leggen.
Krimp in vaste-prijscontract
Als een teler in plaats van 30 nu 25 ton per hectare op basis van een vaste prijs kan vastleggen, betekent dat een krimp van 17% in het vaste-prijscontract. Dat wil niet zeggen dat die teler ook minder aardappelen produceert op die hectares. Dat zal vooral afhankelijk zijn van het groeiseizoen.
De start van seizoen 2026 is weliswaar wat later dan vorig jaar, maar ook weer niet zo veel later dat er aanmerkelijk minder kilo's zijn te verwachten. Droog is het nu wel en veel water wordt er voorlopig niet verwacht. De groei in augustus en september zal echter vooral bepalend zijn voor de opbrengst.
Of de vermindering in de teeltoppervlakte voldoende is om de gewenste reductie van het areaal te krijgen, is daarmee de vraag. En dat is op dit moment moeilijk te beantwoorden. De eerste statistieken uit Frankrijk zijn niet bepaald hoopgevend. Statistiekdienst Agreste van het Franse ministerie van Landbouw komt voorlopig uit op een daling van 5,2% naar 182.151 hectare consumptieaardappelen (exclusief primeuraardappelen).
Gewenste krimp 15 procent
Het is een daling, maar lang niet de daling waarop wordt gehoopt. Om de markt weer beter in balans te krijgen is een krimp gewenst van circa 15%. Daar blijft de eerste inschatting in Frankrijk nog ver van verwijderd.
Toch is het signaal uit Frankrijk ook positief uit te leggen. Een jaar geleden mikte Agreste in een eerste raming nog op een daling van 1,4%. Later bleek dat de teelt juist fors werd uitgebreid: plus 12%, ofwel een toename van 20.760 hectare naar een recordoppervlakte van 192.099 hectare. Als dit jaar de cijfers in vergelijkbare mate worden aangepast, kan de gewenste krimp alsnog een feit zijn.
De kans is echter niet zo groot. Enkele verwerkers geven aan dat zij verwachten dat de krimp in Frankrijk groter is dan 5%. Ook in de hele EU-4 wordt een grotere reductie voorzien. De kans is echter klein dat de vermindering groter zal zijn dan 10%. Meer eigen pootgoed en zeer lage prijzen voor aan te kopen pootgoed voeden de gedachte dat de krimp in de EU-4 niet zo heel veel groter uitvalt dan circa 5%.