De Nederlandse pootgoedindustrie heeft zich de laatste jaren steeds meer toegelegd op fritesaardappelrassen. Juist in dat segment is nu een kentering zichtbaar. De export buiten de EU-4 vangt dit deels op. Welke kansen en bedreigingen zijn er voor de pootgoedsector? Je leest welke acht factoren de pootgoedmarkt beïnvloeden.
1. Export van pootgoed in de EU-4 is erg wisselend
De uitvoer van pootaardappelen naar de andere EU-4 landen ligt dit seizoen vooralsnog behoorlijk lager. De meest recente cijfers van de NAO (tot 1 april 2026) laten zien dat België 7% minder pootgoed afnam en Duitsland zelfs 38% minder dan in dezelfde periode vorig jaar. De uitvoer naar Frankrijk is nagenoeg ongewijzigd gebleven. In vergelijking tot het vijfjarig gemiddelde liggen de volumes wel hoger. De 67.286 ton die België heeft afgenomen is 2% meer dan het gemiddelde. Voor Frankrijk is dat met 31.178 ton zelfs 15,2% meer. Ook hier is Duitsland de negatieve uitschieter. De afgenomen 34.753 ton is bijna 40% minder dan het vijfjarig gemiddelde.
2. Heel Europa importeert minder
Buiten deze buurlanden om is de uitvoer van pootaardappelen eveneens afgenomen. Spanje heeft dit seizoen tot dusver ruim een kwart minder uitgangsmateriaal van Nederland afgenomen. Het volume van 35.932 ton is bijna 12% minder dan het vijfjarig gemiddelde. Voor Portugal ligt de export een vergelijkbare 22% lager en naar Italië is dat 13%. Andere grotere Europese bestemmingen, zoals Griekenland en Roemenië, laten een vergelijkbaar beeld zien. Dat is consistent met de berichten dat het areaal met name in Zuid-Europa dit jaar flink krimpt als gevolg van de negatieve marktsituatie.
3. Afrika als positieve uitzondering
Een positieve uitzondering op de regel vormen de Afrikaanse bestemmingen. Nederlandse handelshuizen wisten tot 1 april 9.586 ton meer pootaardappelen naar Afrikaanse landen uit te voeren. Een stijging van 5,9% vergeleken met vorig seizoen. Afrika wordt steeds belangrijker voor de handelsbedrijven, met 9,1% meer export dan het vijfjarig gemiddelde.
4. Uitbetalingsprijzen zijn ruim verdubbeld
De contractprijzen voor fritesaardappelen lieten in 2025 hun hoogste niveau ooit zien. Resultaten van de pootgoedhandelshuizen komen daar iets achteraan, maar ook daarin is een zeer sterk stijgende lijn zichtbaar. Net als bij de consumptieaardappelen is dat deels een gevolg van de toegenomen vraag en kostprijs. Agrico en HZPC hebben vier jaar op rij een beter financieel resultaat neer weten te zetten. Ondanks dat een deel van het pootgoed van oogstjaar 2025 niet naar dit kanaal kon worden afgezet, zijn de financiële verwachtingen voor het huidig seizoen nog redelijk goed.
5. De vrije markt is fors lager
De vrije marktprijzen voor Spunta, Agria en Bintje reageren vrijwel direct op de situatie in aardappelland. De laatste notering voor Spunta klasse E 35/55 (week 3) kwam uit op €15,50 per 100 kilo. Voor de sortering wordt slechts sporadisch genoteerd. Klasse A 28/55 kwam in week 5 op €14,50 tegenover €92 in dezelfde week een jaar eerder. Agria laat een soortgelijk beeld zien. De laatste notering van €17,50 is €47,50 lager dan een jaar geleden. Voor Bintje klasse A ligt de huidige prijs van €22,50 zelfs €57,50 onder dezelfde week vorig jaar.
6. Fors meer fritesaardappelrassen
Vrijwel alle grote fritesaardappelrassen laten in uitgangsmateriaal een groei zien in Nederland. In 2024 en 2025 hebben pootgoedbedrijven de arealen flink laten toenemen. Met name bij Fontane, Agria en Innovator is dit zichtbaar. Fontane kwam vorig jaar zelfs op 6.048 hectare. Dat is een verdubbeling in negen jaar tijd. Agria kwam op 3.316 hectare en ook dat is een record. Tien jaar terug ging het om 1.870 hectare. Innovator is juist gekrompen. De 2.215 hectare is 273 hectare minder dan in het topjaar 2019.
7. Meer uitgangsmateriaal voor eigen gebruik
Ook het areaal pootgoed voor eigen gebruik is volgens de NAK-cijfers gestaag toegenomen. In 2024 was een behoorlijke sprong merkbaar, toen sprake was van een tekort aan pootgoed. Het aandeel ATR-pootgoed bedroeg vorig jaar 2.139 hectare. Tien jaar geleden was dat 965 hectare. Een groei van 122%. Met het vrijkomen van verschillende belangrijke fritesrassen neemt dit aandeel naar alle waarschijnlijkheid alleen maar toe. In België nam het areaal pootaardappelen vorig jaar met 10% toe tot 3.324 hectare. Hoe groot het aandeel hoevepootgoed (pootgoed voor eigen gebruik) is, is niet bekend. Dit is de laatste jaren eveneens fors toegenomen.
8. Uiteenlopend beeld in Europa
De EU-4 landen proberen al langer meer zelfvoorzienend te worden in hun uitgangsmateriaal. Duitsland liet de laatste twee jaar een sterke toename zien, maar in Frankrijk is dat juist het tegenovergestelde. Daar bereikte de teelt in 2022 een plafond. Ook daar stuurt het areaal dit jaar waarschijnlijk een andere kant op.
Conclusie: druk op prijs en areaal
De grote aardappelhandelshuizen hebben inmiddels aangekondigd dat ze voor dit jaar snijden in de arealen fritesaardappelrassen. Juist daar zat de laatste jaren een forse groei. De huidige marktsituatie heeft zeker impact op de uitbetalingsprijzen, maar het effect wordt deels gedempt. De pootaardappelen in de maat hebben veelal wel een plek gevonden, al is dat wel steeds minder binnen de EU-4. Vooral Afrika nam tot dusver meer product af.
Net als de consumptiecollega's hebben pootgoedtelers eveneens met toenemende kostprijzen te maken. De arbeidsintensieve sector krijgt weliswaar steeds meer verlichting door de komst van nieuwe technologie, dit vraagt wel om enorme investeringen die nu alleen op grote bedrijven rendabel zijn te maken. De laatste jaren zijn de pootgoedprijzen mee gestegen met het kostenniveau, waardoor voldoende investeringsruimte ontstond. Hoe dat voor 2025/26 en de nabije toekomst wordt is nog erg onzeker. Concurrentie op de wereldexportmarkt speelt een mindere rol. Het zijn vooral de ontwikkelingen in (Noord-)Europa die de sector een andere kant op sturen.