Hoe groot is het aardappeloverschot in de EU-4 dit jaar? En welke afzetbestemmingen kunnen hiervoor worden gevonden? De vier grote Europese aardappellanden kampen allemaal met een groot overschot. Voorraadcijfers tonen aan dat afnemers hier nauwelijks tot geen plek voor hebben. In deze analyse zetten we de cijfers en ontwikkelingen op een rij.
Het is bijzonder lastig om concreet iets te zeggen over het volume consumptieaardappelen dat nog in de bewaarloods van telers in de EU-4 landen ligt. Alleen in België presenteren aardappelorganisatie Viaverda en Fiwap heldere cijfers. In Nederland meldt telersorganisatie VTA alleen percentages. Dat geldt ook voor Duitsland. Frankrijk heeft helemaal geen cijfers over de voorraad.
Nederland: 44% meer voorraad
In ons land heeft VTA onder zijn leden, op peildatum 15 april, een voorraadinventarisatie uitgevoerd. Hieruit bleek dat nog 55,6% van de totale oogst in de schuur lag, met 44,4% afgeleverd. Dat is flink minder dan het vijfjarig gemiddelde van 50,7% en 52,5% vorig jaar. In absolute tonnen is wel 5% meer afgeleverd. Van het bewaarde volume is 48% al verkocht.
Door de flink grotere oogst lag in absolute tonnen 44% meer aardappelen in voorraad dan vorig jaar op 15 april het geval was. Dit is bijna een derde meer dan het vijfjarig gemiddelde. VTA gaat voor afgelopen oogstjaar uit van 53 ton per hectare, wat neerkomt op 4,4 miljoen ton consumptieaardappelen. Dit is 628.000 ton meer dan in 2024 werd gerooid volgens de VTA-cijfers. Trek je daar de vroege aardappelen van af, dan kom je naar schatting van Boerenbusiness op 3,74 miljoen ton voor de hoofdoogst.
Doorgerekend met de bovenstaande percentages gaat het om 2,079 miljoen ton dat op 15 april in de schuur lag. Dat getal is zeer waarschijnlijk aan de te hoge kant. De Nederlandse fabrieken verwerken gemiddeld 915.000 ton Nederlandse aardappelen tussen april en augustus. We weten dat het niveau dit jaar iets lager ligt, dus het betreft een positief scenario. Het overige volume moet worden geëxporteerd en naar verwerkers in het buitenland worden afgezet.
België: 780.000 ton surplus
Viaverda, Fiwap, Inagro en Carah hebben voor 1 april de aardappelvoorraad becijferd. Die kwam toen uit op 2,6 miljoen ton. 780.000 ton meer dan er vorig jaar in opslag lag. Van het volume ligt het grootste gedeelte, 1,9 miljoen ton, onder contract en de overige 700.000 ton is vrij. België oogstte afgelopen herfst ruim een miljoen ton extra aardappelen, ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde. Ook hier is de grotere oogst dus de voornaamste reden van volle schuren.
Duitsland: Fritesvoorraad helft hoger
In Duitsland becijfert marktbureau AMI de aardappelvoorraad. Het meldt alleen percentages en soms zelfs dat niet eens. Op 1 mei lag er 59% meer aardappelen in opslag dan vorig jaar het geval was. De voorraad fritesaardappelen lag 51% hoger. Duitse telers oogstten afgelopen najaar 820.000 ton meer aardappelen, die doorklinkt in de bewaarde volumes.
Frankrijk: miljoen ton te veel
In Frankrijk worden niet op regelmatige basis voorraadcijfers geopenbaard. Telersorganisatie UNPT meldde afgelopen maand nog dat er volgens hun een miljoen ton aardappelen te veel zijn in het land, waar geen afzetbestemming voor is. Ondanks dat het tempo van de Franse aardappelverwerkers niet noemenswaardig lager ligt, slechts 0,6%, hebben zij absoluut geen behoefte aan deze aardappelen. Dit seizoen is tot dusver 19.000 ton aangekocht, waarmee de extra opbrengst grotendeels ongemoeid is gebleven.
| Land | Overschot t.o.v. 2025 | Percentage | ||
| Nederland | 628.000 ton | 20% | ||
| België | 780.000 ton | 24% | ||
| Duitsland | 820.000 ton | 25% | ||
| Frankrijk | 1.000.000 ton | 31% | ||
| Totaal | 3.220.000 ton |
3,22 miljoen ton overschot
Opgeteld in de EU-4 landen was aan de start van het verwerkingsseizoen sprake van een aardappeloverschot die maar liefst 3,22 miljoen ton bedroeg. Dat ligt redelijk in lijn met de EU-4 opbrengstcijfers. In de EU-4 is vorig jaar 3,07 miljoen ton extra aardappelen gerooid ten opzichte van 2025. Van dit volume ligt afgerond 31% in Franse bewaarloodsen, 25% in Duitsland, 24% in België en de overige 20% in Nederland.
Dit betekent uiteraard niet dat de aardappelschuren nu nog enorm uitpuilen, al is de voorraad wel bijzonder veel hoger. Fritesaardappelen zijn met name als veevoer afgezet of richting de biovergisting. Om welke volumes het gaat in de EU-4 is helaas lastig in beeld te brengen. Ook zijn in alle landen promotiecampagnes opgezet om consumenten meer aardappelen te laten eten en is er, afhankelijk van de bestemming, soms iets meer geëxporteerd.
Verlengd seizoen
Duidelijk is dat er deze zomer nog heel wat moet gebeuren om alle schuren leeg te krijgen. Telers in Europa zijn al even bezig met het naar buiten rijden van aardappelen of het vinden van een alternatieve bestemming. De aardappelindustrie heeft fors gesneden in het areaal vroege aardappelen, met naar schatting een halvering van de oppervlakte, waardoor in augustus en september ook nog oude aardappelen verwerkt kunnen worden. Een uitdaging hierbij is wel de kwaliteit, die ook voor beweging in de markt zorgt. Het product is fysiologisch verder dan de kalender doet vermoeden. Vooral bij Innovator speelt dit een belangrijke rol.
Of dit alles genoeg is om de markt 'schoon' te laten eindigen valt te bezien. Daarmee hebben we het nog niet over de enorme financiële impact die dit op telers heeft, wanneer aardappelen voor nul euro of daaronder moeten worden afgezet. Voor premiumrassen van goede kwaliteit is sprake van een vraagmarkt, maar bij de bulkmarkt Fontane en soortgelijke rassen is daar vooralsnog geen sprake van.