In Europa, de Verenigde Staten en India bouwt de Belgische fritesgigant Agristo aan nieuwe fabrieken en productielijnen voor diepgevroren frites. En dit terwijl de aardappel- en fritesmarkt in een diepe mineur zit. Wat zijn de drijfveren hiervoor en wordt deze capaciteit straks wel benut? In deze analyse gaan we dieper in op de recente investeringen van Agristo.
Bijna drie jaar geleden kocht Agristo een voormalig bietenfabriek in het Noord-Franse Escaudœuvres met het plan om hier frites, vlokken en specials als rösti te gaan produceren. Inmiddels vordert de bouw in rap tempo, zo blijkt uit een recent bezoek van de regionale krant La Voix du Nord. Alleen met de friteslijnen en het benodigde vrieshuis wordt gewacht.
De bouw op de site ten noorden van Cambrai verloopt voorspoedig. Zo staat de hal voor de opslag van aardappelen en voor de schillerij er al. Aan de fabriekshal voor de verwerking wordt nog gebouwd. Dat werk is voor 80% klaar. In Escaudœuvres gaat Agristo vanaf juni 2027 puree en specialiteiten produceren zoals pomme duchess, hashbrowns en rösti.
Friteslijn uitgesteld
Aan het gebouw voor de fritesproductielijn wordt ook gebouwd, maar deze blijft voorlopig leeg. Afgelopen najaar maakte Agristo bekend om deze investering tot juni 2030 uit te stellen en de pureelijn juist naar voren te halen.
Wat dit doet voor de verwerkingscapaciteit van de nieuwe fabriek maakt het bedrijf niet bekend. Wel zegt het dat de totale capaciteit (inclusief frites) goed is voor 300.000 ton eindproduct. Dat komt grofweg neer op 465.000 ton ofwel 11.000 hectare fritesaardappelen. Die wil het hoofdzakelijk van lokale Franse telers betrekken.
Ook aan de bouw van het benodigde vrieshuis moet nog worden begonnen. Het plan is dat in deze geautomatiseerde opslaglocatie 40.000 pallets met producten kunnen worden opgeslagen. Wel wordt gebouwd aan de opslag van droge producten, die een soortgelijke capaciteit heeft, zo schrijft de krant.
Volgens fabrieksmanager Sylvain Bourdon verloopt het werk voorspoedig. Ruim 400 mensen werken dagelijks aan de bouw, waarvoor veel onderdelen deels geassembleerd arriveren. Een belangrijk onderdeel is de aanleg van de stroomvoorziening. 15 kilometer aan kabels moet de grond in om de fabriek te bereiken, die 20.000 volt vereist. Met dat werk is in april aangevangen.
Bouw in VS start later
In de VS is het werk minder ver. Op de locatie in Grand Forks, North Dakota, is afgelopen najaar begonnen met het grondwerk voor de fabriek. Dat werk zit nu in de afrondende fase. Ook de fundering ligt er. Ook hier wil het Belgische familiebedrijf frites, puree en specialiteiten gaan produceren.
De eerste ceremoniële steen stond voor april gepland, maar dit is omwille van praktische redenen verplaatst naar juli, zo laat Agristo desgevraagd weten. De bouw ligt op schema, zo geeft het aan. Met de bouw is een investering van omgerekend €388 miljoen gemoeid. Op termijn kan Agristo daar 250.000 ton eindproduct maken voor de Amerikaanse markt. Die levert het onder andere aan de retail in de VS.
De benodigde aardappelen kan het bedrijf betrekken van telers in de Red River Valley. Het belangrijkste teeltgebied in de staat. Voor de start is tussen de 8.000 en 9.300 hectare aan fritesaardappelen nodig. Inmiddels zijn twee pootgoedbedrijven in de Red River Valley begonnen om te investeren in het uitbreiden van hun teelt- en sorteercapaciteit zodat straks voldoende pootgoed beschikbaar is.
India
In Uttar Pradesh, de noordelijke deelstaat van India, is het werk aan de nieuwe fritesfabriek verder gevorderd. In 2022 opende Agristo hier een vlokkenfabriek en daar komt eind dit jaar een friteslijn bij. Goed voor 58.000 ton product per jaar.
Het heeft al een grote groep Indiase telers, die de rassen Santana en Innovator voor Agristo verbouwen. De laatste jaren is gefocust op teelttechnieken en het verhogen van de opbrengst, wat ook is gelukt. De gemiddelde hectare-opbrengsten zijn door een intensieve begeleiding en betere teeltmethodes met bijna 70% gestegen tot 37 ton per hectare, zo meldt een promotievideo van Agristo in India.
De ontwikkelingen het dichtst bij huis zijn die voor de fabriek in Harelbeke. Vanaf het nieuwe oogstseizoen gaat daar een vierde friteslijn draaien. Naar eigen zeggen gaat het om de allernieuwste technologie, waarmee nog efficiënter en sneller gewerkt kan worden. Deze lijn is goed voor 25 ton aardappelen per uur.
Groeien naar miljoen ton product
Agristo kan naar schatting zo'n 900.000 ton frites en andere aardappelproducten op jaarbasis produceren. Met de voorgenomen investeringen overstijgt de capaciteit de magische grens van een miljoen ton, en dat is precies de ambitie van het bedrijf. Agristo zegt jaarlijks met 50.000 ton verpakt product te willen groeien. Grote kans dat het met die ambitie weldra de grootste fritesproducent van Europa is geworden, al reiken de ambities en faciliteiten inmiddels veel verder.