De consumptieaardappelpools moeten in een moeizame vrije markt opereren. Het gemis van de termijnmarkt wordt gevoeld. Bovendien kon in de vrije markt nooit een kostendekkende prijs worden behaald. Wat doet dit met het poolresultaat van APF-Eriva?
APF-Eriva communiceert een basisprijs van €2,53 per 100 kilo voor levering week 13 (eind maart) in de pool zonder voorverkoop. De rassen Agria, Innovator, Lady Anna en Markies kunnen op een plusje bovenop de basisprijs rekenen. Voor Fontane, Challenger, Arsenal en Jelly gaat er geld af.
1,25 tot 5 euro
Fontane komt uit op €1,25 in week 13. Voor Innovator is dat €3,50 en Agria deed €5. Deze prijzen gelden voor fritesgeschikte consumptieaardappelen geteeld op kleigrond. Tenminste 60% moet 50 millimeter opwaarts zijn en met minimaal 360 gram onderwatergewicht. De prijzen zijn exclusief poolkosten.
APF-Eriva heeft ook een pool met voorverkoop. De resultaten hiervan liggen een stuk hoger, maar het betreft slechts een fractie van het totaal poolvolume. "Het vaste-prijscontract heeft bij aardappeltelers meestal de plek van de pool met voorverkoop overgenomen", zegt Michel Van Oijen van APF-Eriva.
Het zijn geen prijzen om over naar huis te schrijven, maar gezien het feit dat de PotatoNL categorie 1-notering nooit boven de €3 is gekomen, en dat voor Fontane meestal niet meer dan €0 is betaald, kon het slechter uitpakken.
Troebeler water na stoppen aardappeltermijnmarkt
De pool heeft afgelopen seizoen al geen gebruik meer kunnen maken van de aardappeltermijnmarkt. "De termijnmarkt was een thermometer, die een verwachtingswaarde leverde waar je als pool op kon acteren", zegt Van Oijen "Het water in de vijver is nu een stuk troebeler geworden. Telers moeten op zoek naar een werkend systeem als alternatief. In mijn ogen is dat niet de huidige beursnotering. Die is gemakkelijk beïnvloedbaar door één partij met een bovengemiddelde prijs."
Aangesloten pooltelers hebben gezien het seizoen vrede met het resultaat. Ze hebben begrip. Van Oijen: "We zijn niet trots op deze prijs, maar gezien de markt kun je er weinig van zeggen. Alle aardappelen hebben – dankzij onze vaste relaties – een plek gekregen. We hebben geen aardappelen af hoeven zetten door geld toe te betalen, terwijl er veel individuele telers zijn die daarmee wel zijn geconfronteerd."
Internationaal
APF-Eriva voert na één slecht jaar geen grote wijzigingen door. Van Oijen is daar nuchter over. "De pool draait inmiddels 36 jaar op grofweg dezelfde manier en heeft al veel overleefd. Een stap die we hebben gemaakt is een meer internationaal netwerk voor een bredere afzet. Daarnaast is er de toegenomen focus op de premiumrassen Innovator en Agria. Alle fabrieken zetten daarop in, maar ze moeten wel over voldoende aardappelen van een goede kwaliteit kunnen beschikken."
In Flevoland, het belangrijkste werkgebied voor de pool, zijn telers meestal al geswitcht naar deze rassen. Volgens Van Oijen blijft daar onverminderd vraag naar. "Je hebt hier de combinatie van de juiste grondsoort, goed water en vakmanschap. Zeker Innovator groeit niet overal, dat weten de verwerkers ook, maar juist in de Nederlandse kleiteeltgebieden wel. Voor aardappeltelers op zandgrond, die het vooral van Fontane moeten hebben, is de huidige situatie daarom lastiger. Daar zie je nu ook de grootste verschuivingen."
Kansen pakken
Ook over de realiteit van een markt zonder benchmark is de poolbeheerder reëel. "Het betekent kansen pakken waar dat kan en kiezen voor de juiste rassen. Dat geeft de hoogste zekerheid. Daarnaast staat ieder jaar op zich. Bij fritesproducenten ligt de focus nu sterk op premiumproducten, maar het kan ook zo dat de bulkfrites (Fontane) weer meer in trek komt."