De ontwikkelingen op de aardappelmarkt gaan heel rap deze week. Wat maandag nog een reële prijs leek is op vrijdag al niet meer relevant zou je bijna zeggen. Dat is voor iedereen toch even wennen na de malaise die we hebben gehad. Het weer is zoals gebruikelijk deze tijd van het jaar de grootste stemmingmaker.
Tot een paar maanden geleden hoorde je nog weleens 'waar moeten al die aardappelen die er nog zitten heen'. Dat is inmiddels helemaal omgeslagen en verwerkers zijn weer aan de markt om vrije aardappelen bij te kopen. Van 2 cent toebetalen om van de Fontanes af te komen in maart werd er begin deze week 5 cent betaald en eind deze week zingt de 10 cent ook al rond. Zowel Belgapom als Reka zetten de Fontane-notering op €5. Die laatste noteert €8 voor Markies, waarvoor een Nederlandse verwerker al €15 biedt, levering direct.
| Weekoverzicht transacties |
| Op de Transactieapp zijn maar een beperkt aantal aardappeltransacties gemeld: Kingsman, 40/op, levering direct, met mechanische koeling, €12,00, Agria, 35/op, levering direct, €10,00, Agria, 35/op, levering week 29 2026, Global G.A.P. certificaat, €1,00, Agria, 35/op, levering week 29/30 2026, €2,00. |
Voor Agria's is de prijsrang nog breder. De onderkant van de markt, los uit de buitenluchtkoeling, zit op €4 tot €7 en voor topproduct uit de kisten en de mechanische koeling voor levering later deze zomer is naar verluidt al €15 betaald.
Nog niet kostendekkend
Toegeven dat zijn zeker nog geen wereldprijzen als je naar de teelt- en bewaarkosten kijkt. Het geeft wel heel duidelijk aan dat de stemming op de aardappelmarkt als een blad aan de boom is gedraaid. Sommige telers zitten heel vast in de wedstrijd en denken: de dood of de gladiolen. Blijft het nog veel langer droog, dan kan er best nog meer mogelijk blijken.
De warme week die we gehad hebben speelt onherroepelijk een grote rol bij de rally op de aardappelmarkt. De vroege rassen als een Alegria, Amora en Sinora, maar ook een middenvroeg ras als Innovator, hebben een flinke jas uitgedaan.
In de proefrooiing van Viaverda zit de opbrengst van Amora met 36 ton per hectare tegen het vijfjarig gemiddelde, dat na 97 groeidagen op 38 ton per hectare zit. De opbrengst van Sinora ligt 30% onder het meerjarig gemiddelde met 26 ton per hectare.
Misgerekend
Dat sommige telers vanwege lage aardappelprijzen en dure diesel erg voorzichtig zijn geweest met beregenen voedt de stemming nog wat extra dat de opbrengsten van de (vroege) aardappelen niet mee gaan vallen. Een halvering van het areaal vroege aardappelen in Vlaanderen en een forse krimp van het totale areaal in de EU-4 maakt dat sommige verwerkers aan het rekenen zijn geslagen en nu tot de ontdekking komen dat ze (te) krap in de posities zitten. Belgische verwerkers zetten de toon en de Nederlandse verwerkers worden gedwongen daarop te reageren.
Het sterk speculatieve karakter van de aardappeltermijnmarkt heeft in bepaalde mate bijgedragen aan het verdwijnen ervan. Nu het instrument weg is, is het lastig voor zowel telers als verwerkers om een prijs voor aardappelen van de nieuwe oogst te bepalen. Je mist de speculant en het oliemannetje in de markt om duidelijk richting te kiezen. Het is als vissen geworden. Je gooit een dobbertje uit en kijkt of en wat er bijt.
Een paar weken terug hengelde een verwerker voor €5 nieuwe oogst binnen. Voor aardappelen die aan de kwaliteitseisen voldoen wordt inmiddels voor levering begin augustus af land €18 tot €20 geboden. Dan zit je iets boven de contractprijs voor die periode. Aviko heeft voor de klanten die anders met klikcontracten werkten een tender uitgezet met prijzen op contractniveau.
Herhaling van 2018?
Dat verwerkers de markt volledig naar hun hand kunnen zetten, blijkt gezien de recente ontwikkelingen gelukkig niet waar. In die zin kunnen we tot op zekere hoogte een parallel trekken met oogstjaren 2017 en 2018. Na lage aardappelprijzen in 2017 schroefden verwerkers de contractprijs terug. Telers reageerden daar toen ook op door minder aardappelen te poten, al was de krimp toen veel minder heftig dan nu. Van €4 in juli opende het nieuwe seizoen toen op €26 in augustus.
Het grote verschil is dat de tweede hittegolf in de zomer van 2018 van 29 juli tot en met 7 augustus was. De aardappelen gaven het daarna op en die regen die later in augustus viel, had geen effect meer op de opbrengst. Deze zomer is de tweede warme periode net wat vroeger en mochten we net als in 2018 daarna wat koeler en wisselvalliger weer krijgen, dan zouden de latere rassen daar nog van kunnen profiteren. Dit betekent niet direct dat de huidige prijzen de top van de markt zijn. Het seizoen met oude aardappelen duurt nog wel even. De kans is groot dat, gelet op het koelere weer en de vakantiestops bij verwerkers, er even pas op de plaats wordt gemaakt. Toch wijst de langetermijnvoorspelling op aanhoudend droog weer. Telers zijn vast in hun vertrouwen en laten de aardappelen niet langer voor enkele centen gaan.