Waar de laatste fritesaardappelen twee weken terug niet weg te geven waren, wordt er nu om gevochten. Telers met de vrije aardappelen zijn spekkoper, maar dan moet je wel goed geïnformeerd zijn. Wat wordt er daadwerkelijk in de markt betaald en welke prijzen gelden voor de nieuwe oogst?
De prijsrange bij PotatotNL liep afgelopen maandag van €0 voor voeraardappelen tot €18 per 100 kilo voor het verse fritessegment. Volgende week kan die top nog weleens hoger liggen. €25 voor Markies en Agria zingt inmiddels rond. Het Duitse Reka noteerde deze week €15 voor Markies en €12,50 voor Fontane. Fiwap en Viaverda uit België noteren €5 tot €10 voor Fontane en Belgapom zette €10 op het bord.
Fiwap/Viaverda en Reka kwamen deze week met de eerste prijzen voor vroege aardappelen. De eerstgenoemde noteert €22,50 tot €25. Reka zet €20 (overige rassen) tot €22,50 voor Zorba fritesaardappelen op het bord. Voor vroege tafelaardappelen, wasserij- en exportgeschikt, wordt – mits ze direct geleverd kunnen worden – naar verluidt rond of net iets onder €40 betaald in Nederland.
| Weekoverzicht transacties |
| Op de Transactieapp zijn maar een beperkt aantal aardappeltransacties gemeld van €12 tot €20 voor oogst 2025. Er was 1 transactie voor tafelaardappelen van €38 . |
Andere stemming
Dit seizoen beginnen we gelukkig met een heel ander sentiment dan een jaar geleden. Het maakt ook duidelijk dat een centrale areaalplanning, zoals vanuit sommige kanten enkele maanden geleden nog werd geopperd, in de praktijk weinig kans van slagen heeft. Al dan niet gedwongen door beperkte financiële mogelijkheden bij telers en door verwerkers die met het contracteren afgelopen winter behoorlijk op de rem hebben getrapt, is het areaal in de EU-4 fors gekrompen. Koppel daaraan een droog groeiseizoen en de wereld ziet er vanuit telersperspectief een stuk gunstiger uit. De vrije markt heeft daar zijn werk gedaan.
Om die vrije markt goed te laten functioneren is er een behoorlijke mate van prijstransparantie nodig. Daar schort het helaas aan. Veel verschillende prijzen doen momenteel de ronde. Probeer als teler maar eens het kaf van het koren te scheiden. Dat sommige spelers op de markt hun uiterste best doen om via handel-handel-transacties of door telers onder druk te zetten om niets te melden bij een noteringscommissie prijzen buiten de notering te houden, doet de situatie geen goed.
Belangen
De financiële belangen zijn natuurlijk groot. Verwerkers hebben gesneden in de tonnen die een teler per hectare mocht vastleggen. Er zijn daarmee meer overtonnen waar nog een prijs aan gehangen moet worden. Daarbij moeten we wel opmerken dat die prijzen in de lift zitten omdat de opbrengsten vooralsnog tegen lijken te vallen. Gebeurt het afrekenen van de overkilo's op basis van PotatoNL of Belgapom, dan is het zaak dat die notering een correcte weergave is van de markt. In een stijgende markt zijn het de telers die daarover aan de bel trekken, maar we hoeven niet lang terug te gaan dat er vanuit verwerkers forse kritiek was op de wijze van noteren.
Prijzen onder de pet houden, zoals nu geprobeerd is, valt in de praktijk niet mee. Telers hebben onderling hun contacten en via onder andere WhatsApp-groepen gaat het nieuwtje snel rond. Risico daarbij is dat er ook indianenverhalen worden verspreid. Zowel telers als handel moet goed geïnformeerd zijn om grote teleurstelling of conflicten aan beide kanten voor te zijn.