De fors lagere indicatieprijs zorgde voor veel onrust bij leden van Avebe. Kostenbesparingen moeten ruimte creëren voor een betere prijs. De droogte helpt daarbij mee om de markt te laten herstellen. Ook wordt gewerkt aan statutenwijzigingen, waarmee grotere stappen kunnen worden gezet. Lees meer over de ontwikkelingen bij Avebe.
Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zegt CEO David Fousert als gevraagd wordt hoe de leden de afgelopen week hebben gereageerd. In december waren de telers nog dik tevreden over hun coöperatie. De groei die de aardappelprijs in de afgelopen jaren heeft doorgemaakt, wekte vertrouwen. Het zorgde er ook voor dat telers volop inschreven op het A-volume voor dit jaar. De mededeling van een forse prijsverlaging dit jaar hakte er dan ook flink in. De teleurstelling zit diep.
Dat de emoties bij de telers hoog oplopen, is niet verwonderlijk. Telers komen al uit een financieel uitdagend teeltjaar en hebben te maken met hoge teeltkosten. Tijdens de bijeenkomsten werd onder meer naar voren gebracht dat sommige bedrijven zich afvragen hoe zij volgend jaar het plantgoed moeten financieren. Ook leeft bij telers het gevoel dat zij, naast de druk van regelgeving, nu een extra tegenvaller vanuit hun eigen coöperatie krijgen.
Zwaar onvoldoende
Fousert zegt ook onomwonden dat de gepresenteerde prijs zwaar onvoldoende is. De indicatieve prijs ligt lager dan de kostprijs en dus is dit niet houdbaar. Er wordt dan ook hard gewerkt om de prijs in de komende maanden op te vijzelen. De hoop is dat dat al voor 1 december kan, zodat de voorgestelde aardappelprijs af boerderij kan worden opgepoetst. En anders bij de campagneprijs die later bekend wordt gemaakt.
Met kostenbesparingen hoopt Avebe het tij zo snel en zo veel mogelijk te keren. Daarnaast is er een vrijwillige aanpassing van de inschrijving op het A-volume mogelijk. Telers die dubbeldoelrassen hebben, kunnen door een lagere inschrijving hun aardappelen misschien voor meer geld afzetten in andere kanalen. De droogte van de afgelopen maanden heeft de prijzen voor fritesaardappelen bijvoorbeeld flink doen stijgen.
Begin dit jaar hebben telers gemiddeld ingeschreven voor 4,75 ton zetmeel per aandeel. Dat is meer dan de 4,6 ton waarop Avebe rekende na verhoging van de volleveringspremie. Een grote meerderheid maakt gebruik van de mogelijkheid, waardoor de inschrijving terugloopt richting de 4 ton. De aanpassingen van de inschrijving verlopen per brief en die brieven zijn net binnen. Daarom kan Avebe nog niet zeggen hoeveel er uiteindelijk is ingeschreven.
De hoge inschrijving was een van de factoren die voor extra druk zorgde op de indicatieprijs. Enerzijds was er de verhoging van de volleveringspremie van €3 naar €10. Daarnaast werd meer ingeschreven, zodat een groter deel van het aardappelgeld gereserveerd moest worden voor deze toeslag.
Mede op verzoek van leden is Avebe overgestapt op een indicatieprijs op basis van 19% zetmeel inclusief kwaliteitspremie van maximaal €3, een volleveringspremie van €10 en een verwacht coöperatieresultaat van €2 per ton aardappelen bekendmaakte. Omdat de indicatieprijs afhankelijk is van externe variabelen is er extra voorzichtig geprognotiseerd. Voorzichtiger dan in voorgaande jaren in ieder geval.
De indicatieprijs af boerderij is dit jaar vastgesteld op €65 per ton. De basisprijs daarin bedraagt €50 per ton, inclusief €5 ledentoeslag. Vorig jaar bedroeg de basisprijs €110 per ton. Om die prijzen te kunnen vergelijken, moet je dit jaar uitgaan van €57 per ton, in verband met een verhoging van de volleveringspremie met €7.
Kostenbesparing
Met kostenbesparingen wil Avebe het resultaat dit jaar opvijzelen. Daartoe is een vacaturestop ingesteld, worden vaste kosten verlaagd en worden er ook investeringen geschrapt of verminderd. "Iedereen binnen Avebe werkt er hard aan om uiteindelijk een hogere prijs te kunnen betalen", verzekert Fousert.
De droogte van de afgelopen maanden kan daarbij een handje helpen. De opbrengsten vallen lager uit en dat heeft ook gevolgen voor de aanvoer naar Avebe. De zetmeelfabrikant verwacht minder zetmeel in het lagere segment te produceren. Hoe groot het effect van de droogte uiteindelijk op de aardappelprijs zal zijn, is volgens de CEO van Avebe nog moeilijk te zeggen.
Vanwege grote fluctuaties in de opbrengsten is het volgens hem al lastig om in te schatten hoe groot de invloed van de droogte op de aanvoer zal zijn. "We zien wel duidelijk een effect door de droogte, maar het is nog te vroeg om te zeggen hoe groot dat is."
Grotere stappen zetten
Om in 2027 grotere stappen te kunnen zetten richting het niveau van voor dit jaar, wil Avebe ook de statuten wijzigen in overleg met de ledenraad. Een werkgroep gaat onderzoeken hoe dit het beste kan. Dit moet in december leiden tot nieuwe besluiten. Doel is om Avebe flexibeler te maken in tijden van krapte, maar met name wanneer sprake is van een overschot aan aardappelen. Fousert wijst daarbij op Emsland als voorbeeld, waar het volume wel in een vroegtijdig stadium naar beneden kan worden bijgesteld.
Bovendien wil Avebe op een eerder tijdstip een indicatie van de aardappelprijs geven, zodat telers daar ook op tijd op kunnen reageren. Nu werd de verwachtingsprijs in juli bekendgemaakt en dat is te laat voor telers om hun areaal aan te passen. Sommige telers hadden met de kennis van de prijs voor dit jaar liever meer maïs ingezaaid.
Met aanpassingen binnen de coöperatie en een verwacht herstel van de markt wil Avebe zo snel mogelijk terug naar het prijsniveau van de afgelopen jaren. Voor Avebe betekent meer volume niet automatisch meer verdienvermogen. De strategie van de onderneming is er juist op gericht minder afhankelijk te worden van laagwaardige bulkmarkten en meer zetmeel in hoogwaardige toepassingen af te zetten.