De Franse aardappelmarkt krijgt te maken met minder aanbod door hitte, droogte en een kleiner areaal. Ook contractafzet staat onder druk: Lees meer over de Franse aardappeloogst.
UNPT komt in zijn nieuwste prognose uit op een gemiddelde opbrengst van 37,4 ton per hectare. Dat is 14% minder dan de 43,5 ton die vorig jaar werd geoogst. Ook ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde van 43,1 ton blijft de opbrengst 13% achter. Volgens de telersorganisatie zou daarmee sprake zijn van de laagste hectareopbrengst in meer dan dertig jaar. Ook het droge jaar 2022 leverde al historisch lage opbrengsten op.
De tegenvallende hectareopbrengsten komen boven op een forse krimp van het areaal. Na de overproductie van 2025 hebben Franse telers dit jaar 10% minder aardappelen geplant. In Noordwest-Europa als geheel kromp het areaal volgens NEPG met 11%.
Die combinatie van minder hectares en een veel lagere hectareopbrengst kan de Franse productie volgens UNPT met circa 23% laten dalen ten opzichte van vorig jaar. In absolute termen gaat het om bijna 2 miljoen ton consumptieaardappelen minder.
De telers verwachten daarmee een grotere daling in de aardappelproductie dan de statistiekdienst Agreste van het Franse ministerie van Landbouw. Agreste mikt vooralsnog op een krimp van 21,5% ten opzichte van vorig jaar en 7,2% ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde.
Opvallend daarbij is dat Agreste uitgaat van een kleiner areaal dan UNPT. De telers gaan uit van een kleinere oogst per hectare. Volgens UNPT blijft de opbrengst steken op 37,4 ton per hectare, terwijl Agreste in de raming van augustus nog uitgaat van 39,5 ton per hectare. De statistiekdienst komt zodoende uit op een oogst van ruim 6,5 miljoen ton. Ondanks meer hectares komt UNPT nog net iets lager uit.
Kwaliteit wisselvalliger
Niet alleen het volume valt tegen. De Franse aardappeloogst wordt naar verwachting ook veel heterogener. UNPT waarschuwt voor kleinere knollen, wisselende drogestofgehaltes en fysiologische gebreken als gevolg van de extreme weersomstandigheden.
De telersorganisatie vindt daarom dat afnemers hun kwaliteitseisen en ontvangstcriteria moeten aanpassen aan de oogst van dit jaar. Daarmee moet worden voorkomen dat aardappelen die wel bruikbaar zijn alsnog buiten de specificaties vallen en niet kunnen worden afgezet.
Dat is volgens UNPT van belang voor alle afzetsegmenten. Niet alleen de markt voor consumptieaardappelen wordt geraakt, maar ook de aardappelverwerkende industrie en de zetmeelsector krijgen met een kleiner aanbod te maken.
Probleem met contractaardappelen
Een belangrijk punt van zorg zijn de contracten tussen telers en afnemers. Door de lage opbrengsten kunnen sommige telers de vooraf afgesproken tonnages niet leveren. UNPT wil voorkomen dat zij vervolgens op eigen kosten aardappelen op de vrije markt moeten bijkopen om hun contractverplichtingen alsnog na te komen.
Volgens de organisatie mogen telers niet 'dubbel worden gestraft' voor een oogstderving die het gevolg is van uitzonderlijke weersomstandigheden. Contractvolumes moeten daarom kunnen worden aangepast aan de daadwerkelijk gerealiseerde oogst.
De Franse brancheorganisaties CNIPT en GIPT worden opgeroepen snel afspraken te maken over niet-leverbare contractvolumes, kwaliteitseisen en de financiële gevolgen van het slechte seizoen. UNPT vraagt de Franse regering daarnaast om hierover met andere Europese landen in gesprek te gaan. Een deel van de Franse aardappelen is namelijk gecontracteerd door buitenlandse afnemers.
Schade minimaal €400 miljoen
UNPT schat de financiële schade voor Franse aardappeltelers voorlopig op minimaal €400 miljoen. De organisatie vindt dat de gevolgen van de slechte oogst niet alleen bij de primaire producent terecht mogen komen. Ook handelaren, verwerkers, horeca, retailers en uiteindelijk consumenten moeten volgens UNPT rekening houden met de sterk gewijzigde marktsituatie.
Daarnaast vraagt de telersorganisatie de Franse overheid om een uitzonderlijke steunregeling voor de zwaarst getroffen bedrijven voor te bereiden. Volgens UNPT is haast geboden omdat telers nu al beslissingen nemen over hun bouwplan voor 2027. De organisatie vreest dat de combinatie van een kleiner areaal, historisch lage opbrengsten en grote financiële verliezen anders ook gevolgen krijgt voor het Franse aardappelareaal van volgend jaar.