Aardappelen zetten neerslag om in kilo’s

Zeeland en Brabant werden gisteren (zondag 13 september) nog verrast door een strook met pittige buien. Lokaal viel er tot 50 millimeter. De Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden doen sowieso goed mee als het om neerslag gaat deze maand. Ook in de kop van Noord-Holland is al een maandhoeveelheid aan neerslag gevallen. In het oosten, zuidoosten en de Friese Waddenkust bleef het juist opmerkelijk droog.

Grote Europese verschillen
Dat geldt ook voor onze zuiderburen, waar de neerslag beperkt blijft tot de grensregio. Langs de Belgische kust is weinig regen gevallen. Noord-Frankrijk kreeg begin vorige week nog wat regen, maar door een stevig hogedrukgebied blijft het daar warm nazomerweer. In Duitsland is het opnieuw het noorden waar de regen viel, al kreeg ook Beieren behoorlijk wat neerslag. De verschillen per regio zijn er erg groot.

Ondanks deze situatie hebben de aardappelgewassen in Vlaanderen en Wallonië nog wel enige nagroei weten te produceren, zo blijkt uit nieuwe proefrooicijfers van Viaverda, Fiwap en Carah. Op 7 september zijn 33 Fontane-percelen bemonsterd. Hieruit komt een gemiddelde bruto-opbrengst van 40,2 ton per hectare. Netto is dat, in de maat 35 millimeter opwaarts, 37,3 ton per hectare. De spreiding blijft met 17 tot 56 ton zeer groot. Gemiddeld is er sinds eind augustus 390 kilo per dag bijgegroeid, wat gemiddeld is. Kijkend naar het gemiddeld aantal groeidagen van 139, hebben de gewassen nog flink wat in te halen.

Fijne knollen
Vooral percelen met groen loof hebben productie weten te behalen. Viaverda schat in dat een kwart van de aardappelen inmiddels volledig is afgestorven. Van de bemonsterde percelen bevond de afrijping zich op gemiddeld 61%. Een kwart van de percelen blijft onder de 30 ton per hectare, terwijl er met name in Vlaanderen ook een derde van de percelen is waar 50 ton of meer onder zit. Mede omdat hier beregend is. Wel blijven alle partijen fijn. Ruim de helft komt niet aan de 60% 50 mm opwaarts. Het aandeel 50 mm opwaarts bedroeg afgelopen week 24 ton per hectare. 

Na 139 groeidagen loopt het groeiseizoen op zijn einde, terwijl de opbrengst nog 11 ton onder het meerjarig gemiddelde zit. Een verschil van 22%. Ook ligt de opbrengst onder het niveau van de droge jaren 2018 en 2022 en zijn de partijen zeer fijn. Problemen met doorwas vallen gelukkig mee. De monsternemers komen wel scheuten en popperigheid tegen, maar niet op grote schaal. Op vijf percelen werd 7% tot 39% aan doorwas gevonden. Secundaire knollen worden (nog) niet aangetroffen, net als groeischeuren. Het gemiddeld onderwatergewicht is met 402 gram iets gedaald, ten opzichte van de vorige monstername. In twee percelen is het OWG erg laag, mogelijk door drijvers.

Te nat of te droog
De hoofdoogst is inmiddels voorzichtig begonnen in Noordwest-Europa. Het is een beetje werken tussen de buien door en in Nederland geven akkerbouwers vaak eerst de voorkeur aan hun uien, die ook nog voldoende op het land liggen. In België en Frankrijk is het juist te droog om netjes te kunnen rooien. Daarmee is de oogst niet echt veel vroeger dan in andere jaren.

De Benelux zit momenteel gesandwiched tussen een hogedrukgebied, ten zuiden van ons, en een lagedrukgebied in Scandinavië. Dit zorgt ervoor dat het begin deze week behoorlijk warm wordt en vervolgens afkoelt. Veel regen komt er niet. De weermodellen zijn niet eenduidig. Welk weer het wordt, is sterk afhankelijk van wat de overhand krijgt in onze regio. Eind september is dat volgens het ECMWF-model het hogedrukgebied, dat stabiel en droog weer brengt tot begin oktober. Voor de oogst een prima vooruitzicht.