Beregenen, of het wat oplevert zien we later wel

Regionaal zijn de verschillen in neerslag die in april is gevallen groot. In het westen en midden van het land is deze maand hoegenaamd geen regen gevallen deze maand, zo blijkt uit de neerslagkaart van het KNMI.

Het landelijk gemiddelde neerslagtekort is zo groot als rond de 5% droogste jaren. Het actuele neerslagtekort is gemiddeld voor Nederland 49 millimeter.

Voor de aardappelen en granen is de droogte dit voorjaar nog niet het meest spannende. Voorjaarsland droogt wel erg hard. Snel dichtrijden na het ploegen om kluiten te voorkomen en niet te lang wachten met poten, is bij het devies bij menig akkerbouwer die lichte grond in de lente ploegt. Op het zand maken insiders zich meer druk over de verdamping. Voor aardappelen is dan nog niet zo'n probleem, maar vooral voor maïs speelt dat nu. Sommige telers besluiten daarom toch maar te zaaien, ook al is de temperatuur er nog niet voor een vlotte start van de maïs.

Korstvorming
Voor uien en in mindere mate bieten liggen de kaarten iets anders geschud. Telers die vroeg gezaaid hebben (rond of voor half maart) hebben in sommige regio's een buitje op het pas gezaaide gehad, met korstvorming tot gevolg. Met een onkruideg het korstje breken is een risico, vandaar dat verschillende telers de keuze hebben gemaakt de korst met het regenhaspel zacht te maken.

Inmiddels is het vooral in de kiemende uien om de aansluiting met het vocht dieper in de grond te houden dat er beregend wordt. Als het zo doorgaat zullen de vroege plantuien wel snel volgen voor een kunstmatig buitje, of ze hebben er al een gehad.

Of de kosten voor beregenen opwegen tegen de opbrengsten is elk jaar een thema. Dat speelt dit seizoen met de relatief hoge brandstofprijzen en bedroevende aardappelprijzen en uien die ook maar zo zo zijn misschien nog wel meer dan anders.

Creatief rekenen
Op de gecontracteerde volumes na weet je natuurlijk niet wat de markt gaat doen. Als we komend seizoen betere prijzen krijgen dan moet je wel wat te verkopen hebben, redeneren verschillende telers. Vooral bij dripirrigatie is dat bij menigeen de reden om de kosten te maken die toch al snel richting €1.500 per hectare gaan voor slangen, aanleggen en aansluiten.

Bij het beregenen met een haspel is menig teler wat creatief met het rondrekenen. 'De regenhaspel heb ik toch, de manuren zijn beschikbaar en die 10 of 12 liter gasolie zijn de kosten niet op het grotere geheel', is dan al snel de redenatie. Voor iedereen is de kostprijs natuurlijk anders, maar ga je af op bedrijfseconomische voorbeeldberekeningen dan zit je toch snel richting een €200 per hectare per keer bij een gift van 25 millimeter. Als je vijf keer in een seizoen bergent gaat het toch om €1.000 per hectare. Bij aardappelen of uien van €25 per 100 kilo kan dat snel uit, maar bij uien van €10 of aardappelen die niet weg te geven zijn, is alles te duur.

Voor de uiteindelijke opbrengst van de aardappelen en uien (vroege daargelaten) is het weer in juli en augustus overigens bepalend. Dat zijn de maanden waarin de kilo's worden gemaakt en het weer tegen die tijd zal veel meer vat op de markt krijgen dan de paar droge weken die we nu gehad hebben.