Recorddroogte en flinke vorstschade in Polen

Polen kende een behoorlijk strenge winter met veel sneeuwval, maar vochtreserves in de bodem zijn lang niet overal aangevuld. Sinds de start van het jaar is op veel plekken maar weinig regen gevallen, hooguit enkele tientallen millimeters. De afgelopen twee maanden viel meestal zelfs helemaal geen regen van betekenis. In Centraal- en Oost-Polen hebben de gewassen het moeilijk.

Veel schade in fruit
's Nachts werden begin mei minima tot -10 graden gemeten. Ook afgelopen weekend daalde het kwik opnieuw enkele graden onder nul. Het zijn vooral fruittelers die hier grote gevolgen van ondervinden. In appelboomgaarden loopt de schade op, van 50% tot zelfs 100% van de bloesem die verloren is gegaan. Het zachtfruit heeft deze problemen niet. Daar speelt vooral mee dat de gewassen enkele weken later zijn dit jaar.

Granen staan er slecht op
De combinatie van droogte en kou heeft de rem op de gewasontwikkeling in granen en koolzaad gezet. Telers geloven dat koolzaad zich nog redelijk kan herstellen, maar bij gerst en tarwe is dat een ander verhaal. Voor koolzaad dat in april al vorstschade heeft ondervonden, ziet het er ook minder goed uit. Daar zien akkerbouwers dat de hauwen niet goed gevuld zijn.

Door de strenge winter heeft vooral wintergerst last gehad van uitwinteren. Het wortelgestel van de wintergranen is door de droogte onderontwikkeld gebleven. Met het uitblijven van neerslag is de stikstof niet goed benut. Het resultaat is dat de gerst wel bloeit, maar niet eens tot kniehoogte komt. Een halmverkorter kan achterwege blijven. Akkerbouwers kiezen er soms voor om slechte percelen onder te werken of om geen (dure) kunstmest te strooien. Normaal gesproken proberen Poolse boeren op 1 mei de maïs in de grond te hebben. Door het weer is dit voorjaar gewacht met zaaien, of extra diep gezaaid.

Uiengewassen vertraagd
Net toen veel suikerbieten bovenkwamen, was het zeer koud, waardoor planten zijn weggevallen. Winter(plant)uien zijn vertraagd door de kou en er is sprake van vorstschade in de percelen. De beginontwikkeling van de in het voorjaar gezaaide zaaiuien is door de combinatie van droogte en kou eveneens moeizaam. De prijs voor de oude oogst in Polen reageert maar mondjesmaat op het weer. Er is nog voldoende aanbod, ook vanuit bijvoorbeeld Nederland.

Polen is niet het enige land dat met lage temperaturen te maken heeft. Heel Europa heeft een periode met onstabiel, koud en nat weer achter de rug. In de Alpen en Pyreneeën ligt nog een flink pak sneeuw. Met de komst van een hogedrukgebied draait de wind deze week naar het zuiden/zuidoosten, waarmee warm weer onze kant op komt. Heel Europa warmt dan op. Vooral de Zuid-Europese landen, maar ook in Noordwest-Europa gaan we dat merken. Het kwik komt tussen de 20 en 25 graden uit in Nederland. Lokaal zijn er uitschieters te verwachten, maar dat is onzeker.

Neerslag in Nederland
Met name Oost- en Zuidoost-Nederland hebben we deze maand flink wat neerslag gekregen. Daar loopt het totaal op tot 70 millimeter of meer. In het noordoosten is het relatief droog met 20 tot 30 millimeter regen. In België is eveneens een wisselende hoeveelheid neerslag gevallen. Vooral in het midden van het land, terwijl het langs de kust relatief droog bleef. In Frankrijk en Duitsland is minder regen gevallen, waardoor droogte daar zeker een thema blijft.

Het neerslagtekort is in ons land voor nu even van de kaart. Lange tijd schaduwde de lijn van 2026 die van 1976. Krijgen we te maken met echt zomers weer, dan kan dit ook snel weer veranderen. Zeker in de gebieden waar de neerslag beperkt is gebleven. Tot juni wordt het warm, maar de situatie daarna is op dit moment erg onzeker. Voorlopig kunnen de gewassen zich aan de hogere temperaturen wel laven.