Een bijzondere situatie bij de suikerproducent Pfeifer & Langen in Duitsland. Aangesloten telers moeten gaan betalen om in 2027 suikerbieten te mogen telen. Hoeveel ze betalen hangt af van de gerealiseerde suikerprijs. Hoe is deze situatie ontstaan en wat is de bietenprijs? Je leest het in dit artikel.
Al in mei maakte Pfeifer & Langen (P&L) bekend drastische maatregelen te moeten nemen voor de suikerbietenteelt rond de fabriek in Lage, ten oosten van Bielefeld. De bijna 145-jarige fabriek is de meest noordelijk gelegen productielocatie van het foodconcern uit Keulen. Rond de fabriek wordt zo'n 7.000 hectare bieten verbouwd.
Driejarige afspraak
Bietentelers hebben tot 30 juni om in te gaan op het aanbod dat P&L ze doet. In samenwerking met bietentelersorganisatie Lippe-Weser is het bedrijf een nieuw driejarig leveringscontract overeengekomen. 2027 geldt als overgangsjaar, waarbij telers een deel van de inkomsten moeten inleveren om te mogen telen. Hoe hoog die bijdrage is, hangt af van de suikerprijs. In ruil daarvoor garandeert het concern dat de akkerbouwers drie jaar lang dezelfde hoeveelheid bieten kunnen verbouwen.
P&L kent twee contractvormen: een zogenaamd kansencontract en een zekerheidscontract. De prijs is gedeeltelijk gekoppeld aan de wereldprijs voor witte suiker. Bij een suikerprijs van €590 tot €610 per ton komt de basisprijs uit op €33,25 per ton in het kansencontract. Ga je voor de andere vorm, dan bedraagt die prijs €32,30, al mag slechts 40% van het totaalvolume worden vastgelegd.
Korting bij prijsdaling
Voor komend teeltjaar is P&L genoodzaakt een eenmalige sonderabgabe te introduceren. Telers moeten 35 cent per ton bieten inleveren, van de contractprijs, voor iedere €10 die de suikerprijs op de wereldmarkt daalt. Gerekend met de suikerprijzen van 2025 betekent het dat de uitbetalingsprijs vorig jaar €4 per ton lager was uitgevallen met deze regeling. Wat de verwerker als basissuikerprijs hanteert, maakt hij niet bekend. In het eerste kwartaal van dit jaar lag de gemiddelde Europese suikerprijs op €513 per ton af fabriek.
De telersorganisatie zegt weinig keus te hebben gehad bij de contractbesprekingen. Op de achtergrond speelt sterk mee dat de verwachtingen voor de suikermarkt negatief zijn, de silo's nog vol zitten met suiker van afgelopen oogst en dat de huidige bieten goed groeien. Ze roept dan ook op om geen surplusbieten te leveren, die de markt alleen maar negatief kunnen beïnvloeden. De organisatie is tevreden dat zij een driejarige afspraak heeft kunnen maken, waarmee bietentelers weten waar ze aan toe zijn en bieten een vast onderdeel in het bouwplan blijven. Dat geldt niet voor iedere akkerbouwer. P&L heeft de telers die het verst van de fabriek zitten, in Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen, verteld dat zij volgend jaar geen bieten meer hoeven te leveren.
Veert de suikermarkt in de toekomst toch op, dan kunnen telers er met het huidige contract ook van profiteren, zo meent de telersorganisatie. Daarnaast gaat de verwerker data verzamelen en inzetten rond de CO2-uitstoot van de teelt. Het idee is dat deze data gebruikt kan worden voor duurzaamheidscertificaten, waarmee de suiker beter aan de man kan worden gebracht.
Geen keus
De telersorganisatie erkent dat het verre van een gemakkelijke keuze was om met het nieuwe contract in te stemmen, maar dat telers weinig keus hebben. "Het is belangrijker om de fabriek economisch rendabel te houden zodat de bietenteelt in dit deel van Duitsland niet verdwijnt", zo schrijft ze. "Er zijn geen keuzes gemaakt op basis van de prestaties van bietentelers, maar er is puur gekeken naar de economische situatie."