Zenuwachtige uientelers zorgen voor veel aanbod

Temperaturen die oplopen naar 15 tot 18 graden. Ineens kondigt het voorjaar zich aan. Dat zorgt ook voor een verandering in de gedachte van veel uientelers. In de afgelopen weken konden de partijen goed rustig worden gehouden en was er volop gelegenheid om te ventileren. Met dat warmere weer van deze week wordt dat een stuk lastiger. 's Nachts is het nog wel koel genoeg, maar de mogelijkheden worden toch beperkter.

Bovendien hebben we dit seizoen te maken met een product dat al vroeg in de opslag kwam, waardoor de uien fysiologisch toch wat ouder zijn dan een jaar geleden. Het product van nu is te vergelijken met eind maart vorig jaar, wordt door menigeen gezegd.

Meer kiem en kaal
Na fusarium zien we op dit moment meer en meer kiemen en kaal in de partijen komen. Zolang de kiem nog een klein puntje is, vormt dat geen enkel beletsel in de afzet. Maar dat kan met deze temperaturen ook ineens veranderen en dat er al snel een 'dikke vette gele pit' te zien is, aldus een handelaar. Zodra dat het geval is, is er weinig meer met die uien te doen.

De angst om te laat te zijn met het aanbieden van de uien zorgt ervoor dat er deze week meer aanbod komt. Dat terwijl de vraag rustig is. Inkopers kopen niet meer dan dat ze op dit moment nodig hebben voor de afzet. Het is deze week behoorlijk rustig en daarom wordt er dus maar mondjesmaat bijgekocht.

Voor goede uien wordt meestal 15 cent per kilo betaald. Maar er worden ook uien gekocht van 11 en 12 cent per kilo. Fijnere partijen met wat tarra en kiem worden tegen deze lage prijzen gekocht. Simpelweg omdat er naar fijne uien ook maar weinig vraag is. Grove uien zijn prima te verkopen en daar willen inkopers ook wel eens wat meer voor betalen.

Zo is er in de afgelopen week ook nog wel een partij voor 16 cent verhandeld. Dat is ook wel aan de orde gekomen in de noteringscommissie op de beurs in Emmeloord. Onduidelijk is echter gebleven in hoeverre die partij retailgeschikt is en of er papieren (GlobalGap) bij die partij zitten. De retail heeft namelijk voor de beste kwaliteit nog wel wat extra over. Het gros van de uien is daar echter niet voor geschikt.

Hogere inschatting van voorraad
Eerder deze week maakten wij een inschatting van de hoeveelheid uien die beschikbaar zijn voor de export. Een optimistische raming komt uit op een benodigde weekexport van minimaal 20.000 ton per week.

Enkele uienexporteurs en -sorteerders houden rekening met een aanzienlijk grotere voorraad. Zij komen uit op een beschikbaar hoeveelheid van 500.000 tot 600.000 ton uien op dit moment. Dat betekent dat er wekelijks 25.000 tot 30.000 ton uien moet worden geëxporteerd, om de markt op tijd leeg te krijgen voor de nieuwe oogst.

Als dat laatste gaat lukken, dan levert de Nederlandse uienexport dit jaar een uitzonderlijke prestatie. Een weekexport van gemiddeld 20.000 ton zou al ongelooflijk goed zijn, laat staan dat er nog eens 5.000 tot 10.000 ton uien per week meer moet worden uitgevoerd.

Om een idee te geven: in de afgelopen jaren zakte de uitvoer in de maanden februari tot eind juni naar wekelijks nog geen 17.000 ton. De capaciteit zal geen probleem zijn, want de uienbedrijven hebben meer dan voldoende mogelijkheden. De sleutel vormt de vraag. In hoeverre kan de markt het aanbod opnemen?

Vooralsnog lijken de mogelijkheden beperkt en zal Nederland genoegen moeten nemen met een export van 18.000 ton tot net iets meer dan 20.000 ton per week. Zolang dat niet verbetert, hangt er een flinke hoeveelheid uien boven de markt, waarvan de kwaliteit er niet beter op wordt.

Rode uien
Grote vraag is ook wat de rode uien gaan doen. Lange tijd werd volgehouden dat de afzet van rode uien pas in de tweede helft van het seizoen loskomt. Mede daarom hield de prijsontwikkeling van deze uien zich – tot grote verrassing van veel partijen in de markt – heel goed staande. De vraag is echter of er niet te veel rode uien in de bewaring liggen voor de relatief korte periode waarin deze uien geschikt zijn om op de markt te brengen.

Als in de eerste helft van het seizoen een op de tien van de geëxporteerde uien rood van kleur was, dan zal dit aandeel de komende weken moeten toenemen naar zo'n een op de drie. Dat komt omdat er afgelopen jaar in verhouding een heel grote oogst aan rode uien is binnengehaald.

Volgens het CBS leverde de oogst van rode zaaiuien afgelopen jaar ruim 300.000 ton op. Als daarvan 20% afvalt door onder meer indroging en tarra blijft er 240.000 ton beschikbaar voor export. Als tot begin februari een op de tien uien rood was, dan is tot begin deze maand zo'n 100.000 ton rode uien geëxporteerd. Het restant zal in de komende periode een plek moeten vinden.