De gasprijs speelt momenteel nauwelijks nog een rol in de prijsvorming van kunstmest. Het is vooral de ureumprijs die de markt in beweging zet. Wereldwijd bevindt ureum zich op een hoog prijsniveau. Vanuit de Noord-Afrikaanse exportregio’s klinken inmiddels bedragen van circa $500 per ton.
Sinds het begin van 2026 is de gasprijs flink opgelopen en deze piekte op 30 januari op het hoogste niveau sinds eind juni vorig jaar. Vanaf begin februari zakt de gasprijs weer hard weg, maar in beide gevallen bleef een duidelijke reactie op de kunstmestprijzen uit. Daarmee reageert de kunstmestmarkt anders op de ontwikkeling van gasprijzen dan voorheen. In de huidige marktomstandigheden wordt de prijsvorming van kunstmest vooral bepaald door ureum, niet langer door de gasprijs als belangrijkste kostenpost.
Voorzichtige import drukt aanbod
Importeurs nemen momenteel nauwelijks lange posities in en stellen aankopen zo lang mogelijk uit. Door de voortdurende onzekerheid over het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) en bestaande sancties op onder meer Russische producten is het risico op import moeilijk te beheersen. Waar Europa normaal gesproken zo'n 2 tot 2,2 miljoen ton ureum importeert, blijft dat volume nu duidelijk achter. Dat tekort moet elders in de markt worden opgevangen en werkt prijsopdrijvend, zo klinkt het in de markt.
Daarmee is de kunstmestmarkt minder kostprijsgedreven dan voorheen en sterker afhankelijk van vraag en beschikbaarheid. Dat maakt de situatie anders dan gebruikelijk. Prijzen reageren minder op inputkosten en juist sterker op handelsstromen en koopgedrag, wat de markt beweeglijker en lastiger voorspelbaar maakt.
Een belangrijke verklaring ligt bij CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), dat per 1 januari 2026 van kracht is. De CO2-heffing op import legt een extra kostenpost op geïmporteerde kunstmest van (voor zover op dit moment bekend) circa €40 tot €60 per ton. In combinatie met sancties op Russische producten is daarmee feitelijk een stevige importdrempel ontstaan. Europese producenten profiteren daarvan en hebben meer ruimte om prijzen vast te houden. Dat verklaart waarom de gasprijs voorlopig niet automatisch weer leidend wordt. Zolang ureum op een hoog niveau blijft, blijft de prijsvorming grotendeels losgekoppeld van gas.
Verdere prijsdruk voor agrarisch ondernemer
Voor de boer betekent dit verdere prijsdruk. Met het nieuwe groeiseizoen in aantocht en de ureumprijs op een hoog niveau zien kunstmestexperts weinig ruimte voor een snelle prijsdaling. Alleen wanneer fabrikanten moeite krijgen om hun voorraden kwijt te raken, zou dat nog tot enige prijsverlichting kunnen leiden.