De gasprijs is de afgelopen weken opnieuw gedaald en ligt inmiddels weer rond het lage niveau van april 2024. Dat is goed nieuws voor de energierekening, maar maakt het vullen van gasopslagen dit winterseizoen minder aantrekkelijk. Daardoor lopen de Nederlandse voorraden snel terug. Zolang LNG-schepen blijven aanmeren, is dat geen acuut probleem. In een wereld vol geopolitieke spanningen rijst volgens onderzoeksinstituut TNO echter de vraag of we de leveringszekerheid niet te veel aan de markt overlaten.
Na een dal, waarbij de prijs op de termijnmarkt TTF terugviel tot ruim €26 per MWh medio december, liep de gasprijs na de eerste week van januari weer op tot meer dan €39 op 30 januari. Daarna is de gasprijs echter weer met horten en stoten gedaald om op moment van schrijven (dinsdagmiddag 17 februari) uit te komen op €30,53 per MWh. Daarmee zit de gasprijs weer op het lage niveau van april 2024.
De relatief lage gasprijs is ook de reden dat de gasopslagen dit jaar minder goed gevuld zijn. Marktpartijen zijn verantwoordelijk voor de opslag, maar het opslaan van gas is niet lucratief als de prijzen in de winter niet hoger zijn dan in de zomer. Er is relatief veel aanbod van LNG, vooral uit de VS.
Gevolg is dat de Nederlandse gasvoorraden aardig leeg beginnen te raken. Ze zijn nog maar voor 14,9% gevuld (in de hele EU is de gasvulgraad 33,5%) volgens informatie van Gas Infrastructure Europe. Hoewel dat heel laag is – een jaar geleden was de vulgraad met 30,5% het dubbele – maakt demissionair minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans zich geen zorgen. Tijdens het Tweede Kamerdebat over de begroting Klimaat en Groene Groei zei zij vorige week: "De opslagen zijn niet de enige bron waar wij deze dagen, deze weken, ons gas vandaan halen. Het zijn opslagen die wij in het winterseizoen gebruiken om te kunnen voldoen aan de extra vraag als het koud is, maar we hebben ook nog steeds de import en natuurlijk onze eigen productie. De import van LNG gaat gewoon door. Die schepen blijven komen. Daar is die relatief lage prijs wel een belangrijke factor in. Die markt blijft zijn werk gewoon doen."
Als alles goed gaat, is er ook geen probleem volgens Rene Peters, directeur gastechnologie van onderzoeksinstituut TNO. "We zijn goed verbonden met onze buurlanden, Verenigd Koninkrijk, Duitsland, België en importeren gas uit Noorwegen. Bovendien is er veel importcapaciteit voor LNG uit met name de VS en Qatar", schrijft hij op LinkedIn. Maar we leven in een onzekere wereld: "Wat als die stromen opdrogen door sancties of oorlog, waarbij de Straat van Hormuz wordt gesloten? Wellicht toch serieus gaan nadenken over een strategische of noodvoorraad voor gas net zoals we dat voor olie hebben?"
TNO vraagt zich ook af of het wel zo verstandig is dat NAM alle gasputten aan het afsluiten is en alle bovengrondse faciliteiten weghaalt. TNO pleit ervoor om een deel van het Groningenveld als noodvoorraad beschikbaar te houden. Nederland is voor 70% van het gas importafhankelijk en de gasproductie uit kleine velden op de Noordzee (30% van ons gebruik) maar neemt snel af, benoemt Peters de knelpunten. De EU importeert door drie pijpleidingen meer dan 100 miljard kuub uit Noorwegen en is voor 60% afhankelijk van de VS voor LNG-import. Bij ongewijzigd beleid loopt dat op tot 80% in 2030, aldus Peters.
Minister Hermans zegt de vulgraad wél goed in de gaten te houden. Je moet leveringszekerheid en betaalbaarheid met elkaar in evenwicht brengen, geeft ze aan. "Daarom is het steeds zo zoeken naar de balans tussen welke taak en rol je als overheid op je neemt en wat je aan de markt laat als het aankomt op het vullen van gasopslagen." Wordt vast vervolgd, maar niet met Hermans want die verhuist naar VWS.
Olieprijs zoekt balans tussen geopolitieke spanningen en overproductie
De olieprijs blijft redelijk stabiel in afwachting van de besprekingen tussen de VS en Iran over het Iraanse atoomprogramma. Op moment van schrijven kost ruwe Brent-olie $68,61 per vat. Op 16 december was dat nog $58,92, een stijging van ruim 16% in twee maanden tijd. Zorgen over geopolitieke ontwikkelingen stuwen de olieprijs omhoog. Op de achtergrond speelt overproductie nog altijd mee, wat de prijs beteugelt. In zijn laatste rapport stelt het International Energy Agency (IEA) de verwachting van groei van de wereldwijde vraag naar olie voor 2026 licht naar beneden bij naar 850.000 vaten per dag. Economische onzekerheden en hogere olieprijzen drukken de consumptie, aldus het IEA. Ondertussen blijft het aanbod de vraag overtreffen, terwijl de Opec-landen volgens verschillende media overwegen om hun productie vanaf april weer verder op te voeren. In het eerste kwartaal van dit jaar hield de Opec+ de olieproductie nog gelijk.
De prijs klom maandag iets op doordat Iran een militaire oefening hield in de Straat van Hormuz. Dat lijkt een waarschuwing aan het adres van de VS. Iran heeft eerder gedreigd de zeestraat te blokkeren als de VS Iran aanvalt. Een blokkade zou de wereldwijde handel in olie en gas raken. Een derde van de wereldwijd verhandelde olie en een vijfde van het vloeibaar aardgas (met name uit Qatar) gaat via deze route.
Dieselprijs
Voor diesel werd 17 februari €132,61 per 100 liter vanaf 4.000 liter betaald (LTO-ledenprijs).
Stroom
Op de European Power Exchange (Epex Spot) lag het daggemiddelde de afgelopen week tussen de €85,07 en €102,50 per MWh.