De verstoringen van het vrachtverkeer in de Straat van Hormuz in het Midden-Oosten kunnen de kunstmestprijzen sterk opdrijven, waarschuwt de Rabobank. Momenteel mijden schepen de zeestraat vanwege dreigingen en aanvallen op schepen in de regio.
"De regio levert 45% van de wereldwijde ureumexport, wat betekent dat elke blokkade de prijzen sterk kan opdrijven en het aanbod in de wereldwijde landbouw kan beperken", aldus global head RaboResearch Food & Agribusiness Justin van der Sluis op LinkedIn. "Over het algemeen zouden landen als Brazilië en India, die sterk afhankelijk zijn van geïmporteerde voedingsstoffen, de gevolgen het snelst voelen – maar timing is belangrijk – juist in deze tijd van het jaar hebben de Amerikaanse boeren een hogere importvraag."
De grootste risico's zijn er voor ureum, maar er komt ook fosfaat, ammoniak en zwavel uit de regio. Volgens een eerder RaboResearch-rapport is de zeestraat goed tot wel 25% van de wereldwijde ammoniakexport, 20% van de DAP-export, 10% van de MAP-export en naar schatting 30% van de wereldwijde zwavelexport.
Van der Sluis: "Voor boeren wereldwijd kan dit gevolgen hebben via hogere prijzen voor ureum, fosfaten en ammoniak, waardoor de marges van boeren onder druk komen te staan. Geopolitieke knelpunten zijn ook knelpunten in het voedselsysteem."
Gasprijs bijna met drie kwart gestegen
Behalve de kostenstijging van de grondstoffen zorgen hogere gasprijzen er ook voor dat productie van kunstmest duurder wordt, of zelfs onbetaalbaar. RaboResearch: "De spreiding tussen regionale energieprijzen en lokale kunstmestprijzen kan ertoe leiden dat productie voor sommige partijen onbetaalbaar wordt. Deze dynamiek deed zich voor in Europa, waar ondanks sterk stijgende stikstofprijzen ongeveer 70% van de ammoniakproductie in 2021/22 werd stilgelegd, wat de problematiek verder verergerde."
De gasprijzen nemen sinds de aanval van Israël en de VS op Iran en de daaropvolgende tegenacties een vlucht. Op moment van schrijven staat de gasprijs op termijnmarkt TTF op €55,16 per MWh. Voor het weekend was de slotkoers €31,96 per MWh. Dat betekent dat de gasprijs met 73% is gestegen! Het huidige niveau is overigens onvergelijkbaar met het hoogtepunt op 25 augustus 2022. Toen stond gas op de TTF op meer dan €328 per MWh. Tussen 13 september 2021 en 8 februari 2023 kwam de gasprijs niet onder het huidige niveau van ruim €55 per MWh.
Oorlogspremies transport
Voor grondstoffen die de komende tijd wel via de Straat van Hormuz worden vervoerd kunnen de transportkosten oplopen. Oorlogspremies kunnen leiden tot hogere vracht- en verzekeringskosten, wat weer zijn weerslag heeft op de grondstofprijzen.