In een maand tijd is de prijs van stikstofkunstmest met meer dan 25% toegenomen. Ook de prijs van fosfaathoudende meststoffen stijgt significant. Tussen leveranciers zijn soms grote verschillen merkbaar is prijs en voorraad. In deze analyse gaan we in op de prijsverwachting voor de korte en middellange termijn. Lees snel verder.
Toeleverancier Farmers4All hanteert voor deze week (week 13) een prijs van €47,80 per 100 kilo voor KAS, geleverd in bigbags. De prijs van losgestort product ligt op €45,70. Daarmee is de prijs meer dan een kwart toegenomen in een maand tijd. Vier weken was de prijs nog €37,80. De huidige prijs is het hoogste niveau in ruim drie jaar tijd. Bij producent Triferto is een soortgelijke stijging merkbaar. Nutramon (KAS), losgestort, stond vorige week op €47,40 per 100 kilo. Een stijging van 24% vergeleken met begin februari.
De prijs van fosfaatmeststof triplesuper schoot al eerder omhoog en stabiliseert nu. Voor de derde week op rij hanteert Farmers4All een prijs van €70,80 voor product in bigbags en €68,70 voor losgestort product. Dat is 10% meer dan aan het begin van dit jaar.
Zeer instabiele markt
Kunstmestproducent Yara waarschuwt dat de prijzen en beschikbaarheid tussen handelaren momenteel sterk kunnen verschillen. "We zien momenteel een zeer instabiele markt", aldus sales agronoom Martijn Scheppers tijdens een webinar dat Yara recent organiseerde. Dat juist stikstof en fosfaat heftig reageren op de wereldproblematiek is volgens Scheppers logisch te verklaren. "Iran is niet alleen een grote producent van gas, maar ook van ureum. Veel meststoffen worden via de Straat van Hormuz getransporteerd. Bijvoorbeeld de helft van alle zwavel." Andere bronnen noemen zelfs dat meer dan een derde van alle kunstmest wereldwijd door deze nauwe zeestraat wordt vervoerd.
Yara benadrukt dat het zelf niet actief is in Iran en de omringende landen, maar in Europa hebben we wel met de gevolgen te maken. Volgens Scheppers is geen sprake van een kunstmesttekort in Europa. "Van paniek is geen sprake." Begin dit jaar trad de Europese CBAM-heffing in werking, waarbij kunstmest van buiten de EU hoger wordt belast. Importcijfers toonden aan dat de invoer met 80% afnam, terwijl deze in december 2025 juist verdubbelde. Organisaties als Copa-Cogeca riepen daarom op om deze heffing te stoppen en ook twaalf Europese lidstaten deden deze oproep. Daar heeft de Europese Commissie nog geen gehoor aan gegeven.
Scheppers benadrukt dat niet slechts één factor de prijsexplosie veroorzaakt. Het gaat om een combinatie van factoren en het sentiment in de markt. Yara hamert er daarom op om gespreid in te kopen, zodat je als boer altijd verzekerd bent van voldoende kunstmest en prijspieken deels opvangt.
Europese afhankelijkheid
De gevolgen van het conflict in Iran maken opnieuw pijnlijk duidelijk hoe afhankelijk Europa is in zijn kunstmestvoorziening, net zoals in 2022 door de oorlog in Oekraïne. In de tussentijd zijn wel stappen ondernomen om deze afhankelijkheid te verlagen, maar dat heeft niet voldoende effect. Ook andere landen, waaronder India, Vietnam en Afrikaanse landen, merken de pijn van de hoge prijzen.
Ondertussen zien Rusland en Belarus hun inkomsten stijgen uit de verkopen van olie, gas en ook kunstmest. Toch blijft de Europese deur deels gesloten. Russische bedrijven hebben 23% van alle ammoniakexport en 14% van alle ureum in handen. Belarus is zelfs goed voor 40% van alle fosfaatexport wereldwijd. Toch blijft de Europese Commissie de invoer hiervan blokkeren, ondanks een oproep van Hongarije deze week om de restricties tijdelijk op te heffen. De kans dat de Europese Commissie de heffingen laat vallen is volgens insiders klein. Afgelopen dinsdag heeft Moskou de export van ammoniumnitraat verboden. Naar eigen zeggen om zelf over voldoende product te kunnen beschikken.
Prijs blijft hoog
Net als in 2022 komt de prijsexplosie aan de start van het groeiseizoen, juist wanneer er volop kunstmest wordt gebruikt. Veel boeren hebben daarom al voorraad in de schuur staan, waardoor op de korte termijn de pijn nog niet zo wordt gevoeld. Voor wie heeft gewacht met kunstmest kopen, ligt dat anders. De kans is groot dat de gevolgen van het conflict voor langere tijd doorwerken.
Agrarisch ondernemers moeten dus rekening houden met blijvend hoge kunstmestprijzen voor dit seizoen. Zij gaan verschillend om met de uitdaging. De een wacht af, terwijl een ander liever nu nog wat voorraad koopt. Ook leveranciers van alternatieve stikstofmeststoffen, afkomstig uit reststromen, merken meer vraag. Bijvoorbeeld melkveehouders kiezen ervoor om nu een vloeibare meststof op grasland uit te laten rijden en hun kunstmest in de silo of bigbag te laten zitten voor later dit jaar.
Tolheffing
Een letterlijke bottleneck blijft het blokkeren van de Straat van Hormuz. Donderdag 26 maart werd bekend dat de Iraanse overheid een plan beraamd om schepen tol te laten heffen, waarbij een veilige doortocht wordt gegarandeerd. Dat kan de energie- en kunstmestmarkt enige lucht geven, maar de problemen zijn veel breder.