Kosten voor kunstmest, diesel en teeltmiddelen stijgen stevig, terwijl opbrengstprijzen achterblijven en de afzet onder druk staat. Marges krimpen en inkomens dalen verder, signaleert Rabobank. Lees meer over margedruk in de akkerbouw.
De belangrijkste oorzaak van dalende inkomsten is een combinatie van fors stijgende kosten voor kunstmest, diesel en andere teeltmiddelen, terwijl de opbrengstprijzen van belangrijke gewassen daar onvoldoende tegenover staan. Bovendien keren de opbrengsten per hectare na het uitstekende groeiseizoen van 2025 terug naar meer normale niveaus.
Voor aardappeltelers lijkt de periode van uitzonderlijk hoge opbrengsten voorlopig voorbij. De vrije markt werd in 2025 geconfronteerd met een groot aanbod, waardoor prijzen fors onder druk kwamen te staan. Voor 2026 wordt in Noordwest-Europa weliswaar een kleiner aardappelareaal verwacht, onder meer in Duitsland, Frankrijk, België en Nederland, maar daar staat tegenover dat contractprijzen naar schatting 20 tot 25% lager liggen dan vorig jaar.
Mogelijk prijsherstel
Omdat ongeveer vier op de vijf Nederlandse consumptieaardappelen onder contract worden geteeld, zal dit direct voelbaar zijn in de bedrijfsresultaten. Er bestaat kans dat de huidige lage vrije marktprijzen later in het seizoen herstellen, doordat het areaal krimpt en de hectare-opbrengsten normaliseren.
Ook de suikerbietensector blijft in beweging. Verwerkers hebben de afgelopen jaren al fors minder areaal gecontracteerd om de suikermarkt in balans te brengen. Die trend zet zich in 2026 voort. Minder hectares en lagere opbrengsten per hectare dan in topjaar 2025 kunnen leiden tot een krapper aanbod van suiker in Europa.
Daardoor ontstaat ruimte voor een herstel van de suikerprijs, al blijft de invloed van de wereldmarkt groot. Vooral de productie en export van Brazilië bepalen hoeveel prijsruimte daadwerkelijk ontstaat.
Gunstiger vooruitzicht tarwe
Voor tarwetelers zijn de vooruitzichten gunstiger. Zowel in Europa als wereldwijd wordt een kleinere oogst verwacht. Rusland produceert naar verwachting minder tarwe, terwijl droogte in de Verenigde Staten en een kleiner areaal in delen van Australië en Argentinië eveneens drukken op de wereldproductie. Hierdoor ontstaat een krapper aanbod op de wereldmarkt. Rabobank verwacht daarom dat de tarweprijs gedurende het jaar geleidelijk kan oplopen.
Aan de kostenkant ligt de grootste uitdaging. Sinds begin 2026 zijn kunstmestprijzen opnieuw sterk gestegen, met ongeveer 25 tot 30% ten opzichte van vorig jaar. Geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten spelen daarbij een belangrijke rol. Ook diesel is duurder geworden en op termijn worden hogere prijzen voor gewasbeschermingsmiddelen verwacht.
Alleen zaaizaad en uitgangsmateriaal lijken voorlopig relatief stabiel te blijven. Veel ondernemers hebben een deel van hun middelen al eerder ingekocht en ontlopen daarmee een deel van de prijsstijgingen. Voor bedrijven die nog moeten aankopen loopt de rekening echter snel op.
Laagste niveau in vijf jaar
Per saldo verwacht Rabobank dat de marges van Nederlandse akkerbouwbedrijven in 2026 uitkomen op het laagste niveau van de afgelopen vijf jaar. De bruto marges dalen verder ten opzichte van 2025 en de inkomens komen naar verwachting opnieuw onder het tienjaarsgemiddelde uit. Daarmee zou 2026 het tweede opeenvolgende jaar worden waarin de sector financieel onder zijn langjarige gemiddelde presteert.
Voor de Nederlandse akkerbouwer betekent dit dat kostenbeheersing, liquiditeitsplanning en risicospreiding belangrijker worden dan de afgelopen jaren. Bedrijven die beschikken over financiële buffers uit de goede jaren tussen 2021 en 2024 hebben meer ruimte om tegenvallers op te vangen. Tegelijkertijd zijn ondernemers die actief sturen op afzetmomenten, een goede balans zoeken tussen contractteelt en vrije markt en scherp blijven op hun kostenstructuur volgens Rabobank beter in staat om de margedruk van 2026 op te vangen.