Rustige mestafzet en stevige export van digestaat houden de markt in balans, terwijl aanbod in het noorden prijsdruk voorkomt. Nieuwe vrachtwagenheffing verhoogt transportkosten. Lees meer over kosten en afzet in de mestmarkt.
Om met dat laatste te beginnen: een deel van de distributeurs heeft zich terdege voorbereid op de komst van de vrachtwagenheffing. Een ander deel weet nog niet precies wat deze verandering gaat betekenen. Duidelijk is wel dat het kostprijsverhogend zal zijn. Het eurovignet verdwijnt, maar de vrachtwagenheffing valt veel hoger uit dan de kostenbesparing van het vignet.
Met ingang van volgende week woensdag moeten mesttransporteurs 20,1 cent per kilometer gaan betalen. Het lastige daarbij is dat die heffing alleen geldt op snelwegen en enkele provinciale wegen. "Een ritje via Zwolle naar het noorden valt daarmee veel duurder uit dan een rit via Hardenberg", heeft een transportbedrijf uitgezocht.
Globale rekensommen leren dat de vrachtwagenheffing zo'n €1 per ton gaat kosten. Voor zogenoemde pendeldiensten in de regio hoeft vaak geen heffing te worden betaald, omdat via lokale wegen kan worden gereden. Bij langere ritten tussen het noorden en het zuiden loopt de heffing al snel op naar €1,50 tot €2 per ton.
Wie gaat rekening betalen?
Daarbij komt de vraag wie deze rekening gaat betalen. Enkele distributeurs proberen de kosten te verrekenen met zowel aanbieder (veehouder) als afnemer (akkerbouwer). Niet iedereen doet dat, uit vrees afnemers kwijt te raken. In dat geval komt de rekening volledig bij de veehouder te liggen, via een hogere ophaalbijdrage of een aparte kostenpost, zoals eerder bij hogere dieselkosten.
Een enkeling loopt vooruit op de vrachtwagenheffing en verhoogt deze week de ophaalbijdrage voor drijfmest met €1 per ton. Daarnaast verhoogt een enkeling de prijs licht door een krappere afzetruimte. De meeste bedrijven houden de prijzen deze week echter onveranderd.
Daarbij wordt gewezen op het feit dat langzaam weer akkerbouwpercelen vrijkomen na het begin van de gerstoogst. Ook zijn bollen gerooid, waardoor percelen beschikbaar komen om mest uit te rijden. Ook wordt er weer het een en ander aan gras ingekuild, waardoor op deze percelen ook weer mest kan worden uitgereden.
Hoe groot de ruimte dit jaar nog is om mest uit te rijden in de akkerbouw, is onduidelijk. Een loonwerker uit het noordoosten meldt dat in zijn omgeving meer ruimte is overgebleven dan verwacht. In het voorjaar is al behoorlijk veel mest uitgereden, maar berekeningen wijzen uit dat er nog ruimte is voor een aanzienlijke hoeveelheid mest.
Veel digestaat naar Duitsland
Wat ook bijdraagt aan de rustige markt is de grote stroom digestaat naar Duitsland. Een beperkingsgebied vlak over de grens is na een rechterlijke uitspraak vrijgegeven, waardoor daar meer animo is om mest te ontvangen.
De verwachting is dat voor dit gebied op termijn een nieuwe beperking wordt ingevoerd, mogelijk strenger dan de vorige. In de tussentijd profiteren mesttransporteurs van de mogelijkheid om extra digestaat die kant op te sturen. De grote vraag zorgt voor gunstiger prijzen.
Grote prijsverschillen tussen noord en zuid
Ondertussen blijven de prijsverschillen in Nederland groot. In het zuiden hebben veehouders de putten tijdens de vorige uitrijperiode flink leeggereden. De ophaalprijzen liggen daar soms lager dan de toeslagen die in het noorden worden betaald.
In het noorden blijft het aanbod drukken op de markt, wat de prijzen daar hoog houdt. Er gaan ook nog steeds schepen met mest uit het noorden naar Zeeland om daar verwerkt te worden. Door de hoge prijzen in het noorden blijft dat een interessante handelsroute. Zolang dat het geval is, blijven de schepen varen.