Het blijft onrustig op de energiemarkten. Aan de ene kant hebben we natuurlijk de geopolitieke spanningen die er niet minder op worden. Alles bij elkaar is er door de verschillende oorlogshandelingen behoorlijk van capaciteit voor de productie van brandstof ingeleverd. Dat is vooral bij diesel steeds beter te merken. Het weer werkt ondertussen voor ons in Europa ook niet lekker mee. De droogte raakt producenten van elektriciteit.
Na een dipje vorige week waar Brent Crude even onder de $80 per vat zakte, zitten we daar weer ruimschoots boven. Tijdens schrijven staat Brent op $85 per vat.
De onrust in het Midden-Oosten blijft een belangrijke factor op de oliemarkt. Signalen over of er nu wel of geen oplossing voor de Straat van Hormuz in de pijplijn zit, zijn tegenstrijdig. Iran en Oman zouden redelijk dicht bij een voorlopig akkoord over een voorlopige oplossing voor de vaart op de zeestraat.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken stelt dat Teheran en Washington geen direct contact met elkaar hebben. Voor er sprake kan zijn van het openen van de Straat van Hormuz wil Iran dat de blokkade die de VS op de Iraanse havens/scheepvaart heeft, wordt opgeheven en dat Iran vergoeding krijgt voor de schade die het tijdens het conflict heeft opgelopen.
Het beeld dat Iran daarmee schetst, is iets anders dan hoe de Amerikanen het eerder deden voorkomen. Een deal over de Straat van Hormuz zou namelijk binnen handbereik zijn, zo schetste Washington.
De prijs van ruwe olie en van diesel en benzine is nauw met elkaar verweven. Veel gehoorde en voor een belangrijk deel ook terechte kritiek dat als de olieprijs stijgt diesel meegaat, maar dat als de olieprijs daalt diesel met vertraging volgt. Verschillende analisten waarschuwen dat de relatie tussen olie en dieselprijs weleens verder uit de pas zou kunnen gaan lopen. De oorzaak is de sterk verminderde raffinagecapaciteit.
Rusland
Het Midden-Oosten hebben we al genoemd en naast aanvallen op Iran heeft Iran installaties in onder andere de Golfstaten en Saoedi-Arabië bestookt. Een stukje verder naar het noorden en het oosten in Rusland, zijn er ook flinke problemen met de verwerking van ruwe olie. Oekraïne voert namelijk succesvol aanvallen uit op de Russische olie-industrie.
Sommige bronnen schrijven dat alles bij elkaar om en nabij 40% van de Russische olie-industrie is geraakt door Oekraïense aanvallen. Rusland, traditioneel een grote exporteur van diesel, is daardoor zelfs genoodzaakt om een exportverbod op diesel in te stellen.
Wereldwijd ligt volgens sommige analisten 10% van de raffinagecapaciteit eruit. Deels als direct gevolg van bijvoorbeeld een droneaanval, maar deels ook omdat raffinaderijen bijvoorbeeld in de Perzische Golf hun producten door de blokkade niet meer kwijt kunnen.
Diesel is onmisbaar
Diesel is volgens sommige experts extra gevoelig omdat dat de brandstof is waar de economie op draait. Landbouw, mijnbouw, bouw- en infra tot aan transport, het draait bijna volledig op diesel. Het risico dat diesel nog wat verder stijgt, is dan ook reëel volgens sommige analisten.
Het oogstseizoen in de landbouw is nog volop bezig en als we iets verder zijn komt de eerste vraag naar olie voor verwarming ook weer op gang. Dat valt samen met het periodiek onderhoud aan raffinaderijen langs de Golf van Mexico, dat doorgaans van half augustus tot oktober gepland wordt, tijdens het orkaanseizoen in die regio.
In navolging van olie zit ook de gasprijs in de lift. De Europese graadmeter, de TTF komt weer in de buurt van de €60 per MWh.
De aanvoer van gas blijft spannend, door de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en Rusland. Qatar is een belangrijk producent van LNG maar is voor de export wel afhankelijk van een vrije doorgang door de Straat van Hormuz.
Vulgraad
Daarnaast blijft de vulgraad van de Europese opslagen een punt van zorg. Volgens de laatste cijfers van AGSI/ALSI zijn de Europese opslagen voor 59% gevuld. Ter vergelijking vorig jaar zat de vulgraad op 70%. In Nederland waren de opslagen vorig jaar deze tijd voor 60% gevuld tegen 39% nu.
Op de wereldmarkt heeft Europa voor de aanvoer van LNG te maken met stevige concurrentie ui Azië. Prijzen in het oosten liggen op een hoger niveau dan bij ons. Het resultaat is dat verkopers dan ook kopers uit Azië bedienen en Europa even links laten liggen.
Een andere factor die het vullen van de gasopslagen bemoeilijkt, is de droogte en warmte in Europa. Hoewel we niet het continent zijn van de airco's melden verschillende bronnen dat de vraag naar elektriciteit relatief groot is onder andere voor koeling.
Het opwekken van stroom wordt echter bemoeilijkt. Door krapte op het elektriciteitsnet moeten gasgestookte centrales bijspringen. Voor het rendement van zonnepanelen is het aan de warme kant en we hebben niet elke dag veel wind. Waterkrachtcentrales zien de hoeveelheid water in de stuwmeren door het gebrek aan neerslag zakken.
Hongarije heeft eerder deze maand de kerncentrale die normaal goed is voor de helft van de elektriciteitsproductie van het land moeten sluiten vanwege een gebrek aan koelwater door een lage stand van de Donau. Deze week wordt de kerncentrale als het goed is weer opgestart omdat het waterpeil in de rivier is gestegen. Er wordt echter slecht op 10% vermogen gedraaid.
De prijs van elektriciteit op de Epex Spot Day Ahead blijft relatief stabiel maar wel op een hoog niveau, zo rond en boven de €100 per MWh.