De Houtribdijk (ook wel bekend als Markerwaarddijk) tussen Enkhuizen en Lelystad gaat deze herfst voor onbepaalde tijd dicht voor vrachtwagens, wegens scheuren in de bruggen. Daarmee sluit voor zwaar vrachtverkeer de directe verbinding weg tussen het noordelijke deel van Noord-Holland en Flevoland, en verder richting Oost-Nederland. Wat betekent dat voor het agrarisch transport?
Op 27 augustus kwam Rijkswaterstaat opeens met het bericht dat de Houtribdijk deze herfst afgesloten wordt voor zwaar vrachtverkeer (boven een aslast van 7,3 ton en een totaalgewicht van 15 ton). Volgens Transport en Logistiek Nederland (TLN) rijden er dagelijks 1.500 vrachtwagens over de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad. Daaronder zitten er ook behoorlijk wat die de agrarische sector bedienen: melkwagens, transport van veevoer, bollen, levende kippen etc. Zij moeten straks (wanneer precies is nog niet bekendgemaakt) omrijden via Amsterdam of over de Afsluitdijk, al naargelang het beginpunt en de bestemming.
Extra kosten
De gevolgen: extra kosten, langere reistijden en inzet van meer materieel en personeel voor dezelfde capaciteit. De afsluiting legt bovendien extra druk op andere belangrijke verkeersaders vanuit Noord-Holland, waaronder de A7 en A9. Tussen Hoorn en Amsterdam zijn files op werkdagen nu al eerder regel dan uitzondering. Daar komt nog bij dat vrachtwagens boven 3,5 ton sinds 1 juli op vrijwel alle snelwegen een vrachtwagenheffing per kilometer betalen. De heffing geldt niet op de N307 over de Houtribdijk, maar wel op de omrijdroutes via de A6 en A7.
"Het wordt een drama", verwacht Dennis Wetenkamp, algemeen directeur van AB Texel. "Voor de agrarische sector is dit een hele slechte zaak", zegt hij tegenover Boerenbusiness. "De regio West-Friesland en verder wordt het hardst getroffen. Er gaan onder meer heel veel bloembollen uit de polder zo de dijk over." Hij vreest dat de kosten in eerste instantie op de sector worden afgewenteld. "En meer kosten in de keten komen uiteindelijk bij de consument terecht."
AB Texel heeft vestigingen aan beide kanten van de Houtribdijk. Wetenkamp heeft het aantal ritten zo niet paraat. Collega-transporteur SVZ Transport uit het West-Friese Zwaag, dat ook agrarisch transport verzorgt en een vloot heeft van meer dan 1.265 vrachtwagens, maakt zo'n 500 tot 800 keer ritten per week over de dijk en verwacht door de dijkafsluiting twintig extra vrachtauto's te moeten inzetten, meldt NH Nieuws.
Volgens Rijkswaterstaat is de ingrijpende maatregel nodig. De beweegbare bruggen bij de Houtribsluizen, die al meer dan vijftig jaar in gebruik zijn, vertonen scheuren en het beton van de vaste bruggen is verouderd. "Door een gewichtsbeperking in te stellen, zorgen we ervoor dat het overige verkeer de bruggen in de Houtribdijk veilig kan blijven gebruiken en wordt verdere schade zo veel mogelijk beperkt."
Rijkswaterstaat geeft aan dat de onderhoudsopgave groter is dan het beschikbare budget, waardoor niet alles op tijd uitgevoerd kan worden. In juli werd een andere belangrijke verkeersader de Merwedebrug afgesloten voor vrachtwagens en touringcars (circa 18.000 per dag). Ook de Zeelandbrug is sinds 1 september zes weken dicht en de Westerscheldetunnel is vanaf januari 2027 vier maanden beperkt toegankelijk.
Hoger op de politieke agenda
"We zien steeds vaker dat bruggen, viaducten en andere cruciale verbindingen beperkingen krijgen of versneld onderhoud nodig hebben. Dat zijn geen losse incidenten meer", zegt Jan Boeve, directeur van belangenorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) op de website van de organisatie. TLN 'roept het kabinet opnieuw op om beheer, onderhoud en vervanging van infrastructuur hoger op de politieke agenda te zetten'.
Voor de Houtribdijk opperen diverse vervoerders een directere oplossing: verstevig de bruggen en houd ze vervolgens gesloten voor scheepvaart. De beweegbare bruggen hoeven dan niet meer open en de dijk kan toegankelijk blijven voor vrachtwagens.