Droog weer niet voor iedere teler een zegen bij oogst

Het rooien van de hoofdoogst van aardappelen verloopt deze herfst bijzonder voorspoedig. Een combinatie van warm weer en het uitblijven van neerslag zorgen voor veel rooibare dagen. Op 1 oktober viel nog wel enige regen van betekenis in het westelijk en noordwestelijk deel van het land.

Te droog
Die neerslag is soms broodnodig om te kunnen oogsten zonder kluiten en beschadigingen. Zo is in onder meer Flevoland op de zwaardere grond beregend voor de oogst. Dat is lang niet overal mogelijk. Zeker in bijvoorbeeld België en Noord-Frankrijk. Telers moeten noodgedwongen afwachten op een bui voor ze aan de gang kunnen. Op zich is dat niet bijzonder. Ook afgelopen jaar was dat het geval. Toen kon tot ver in november nog probleemloos gerooid worden, maar het blijft een gok.

In de tweede helft van deze week keert het wisselvallige weer terug in Noordwest-Europa. Daarbij verdwijnen ook de twintigers van de kaart en krijgen we te maken met een gemiddelde temperatuur voor de eerste helft van oktober, die zo rond de 15 graden schommelt en 7 tot 10 graden 's nachts. Voor het drogen van de gerooide aardappelen is dat niet verkeerd. Bij de hogere temperaturen is ook de producttemperatuur relatief hoog. Snel inkoelen van de partijen is wenselijk, als de temperatuur dat toelaat.

België blijft achter 
Officiële cijfers over de oogstvoortgang bij de hoofdoogst consumptieaardappelen ontbreken voor de EU-4. Boerenbusiness schat de huidige voortgang voor Nederland in op 60%. Die loopt daarmee gelijk op met vorig najaar. In België is dat slechts 15%. Vorig jaar waren de zuiderburen al veel verder met oogsten (meer dan 50%), maar in de jaren daarvoor was het meestal niet meer dan 10%. Frankrijk is naar schatting zo'n 50% gevorderd, net als Duitsland. In het VK loopt de oogst iets verder voor.

Gezien de huidige weersverwachtingen voor oktober kan de oogst, op plekken waar droogte geen issue is, vlot verlopen en zijn in week 43 de meeste aardappelen uit de grond. De tweede helft van oktober brengt meer wisselvalligheid, waarbij de temperaturen ook weer op kunnen lopen. Meteorologen spreken van een 'nattere periode dan gebruikelijk' voor Nederland. België ontsnapt de dans wederom, met maar een magere neerslaghoeveelheid in de verwachting.

Hergroei
Naast voldoende vocht is ook het onderwatergewicht een punt van zorg. Met name bij aardappeltelers in de zeer droge gebieden. Stikstof bleef lange tijd onbenut achter in de bodem. Toen het eind augustus begon te regenen is deze alsnog vrijgekomen en zijn de aardappelen opnieuw gaan groeien. In extreme gevallen zijn volledig afgestorven gewassen weer helemaal groen geworden. Hierdoor is het onderwatergewicht gedaald tot soms net boven de 300 gram. MH is vanwege het afgestorven gewas niet gespoten. Telers kunnen niets anders doen dan wachten en hopen op een natuurlijke afrijping. Het is de vraag hoe de secundaire knollen zich ontwikkelen.

Fijne sortering, korte frites
Het oogstmoment is sowieso het moment van de waarheid voor veel percelen. Niet incidenteel valt het met doorwas toch meer tegen dan gedacht, vooral omdat dit seizoen het probleem zich heel lokaal voordoet. Ook vreterij, met name ritnaalden, is een probleem. Dat de sortering fijn uitpakt, is dan weer geen verrassing, al krijg je past echt een compleet beeld wanneer de aardappelen achter de planken zitten. Ook fritesproducenten moeten zien om te gaan met kortere frites dit jaar. Zo bericht Aviko Food Service aan haar klanten dat het aandeel lange frites dit jaar tussen de 5% en 15% minder is.

Ook de oogst van zetmeelaardappelen is in volle gang. Telers bevinden zich in de periode waarin het af land leveren doorloopt en er ook voor de bewaring (schuur) wordt gerooid. Ook hier vallen de opbrengsten gemiddeld genomen gewoon tegen, zeker waar niet beregend is. Bij een aardappelprijs van €5 kan dat ook helemaal niet uit, concluderen Avebe-telers nuchter.