Zorgt de droge winter voor een vroeg groeiseizoen?

Het groeiseizoen van 2025 zal vooral worden herinnerd als vroeg en droog. Die vroege start werd al in de winter ingezet, die in de laatste fase relatief droog verliep. De vraag is of de huidige winter opnieuw de basis legt voor een vergelijkbare start van dit komende groeiseizoen.

Met de lente, die meteorologisch op 1 maart is begonnen, begint het voorjaar inmiddels weer te kriebelen. Zeker met de temperaturen van de afgelopen tijd en het zonnetje dat zich geregeld liet zien. 

Elke Gewastour-deelnemer heeft een weerpaal van AgroExact staan. Interessant is om te kijken wat deze palen tijdens de winters van 2024/25 en 2025/26 in de periode van 1 november tot 1 maart aan neerslag en temperatuur hebben geregistreerd. Op basis van de data van de weerpalen op de percelen van de Boerenbusiness Gewastour blijkt dat de afgelopen winter droger verliep dan die van vorig jaar.

Uit de neerslaggegevens van de Gewastour-percelen blijkt dat de winter van 2024/25 met gemiddeld 254 millimeter duidelijk natter was dan die van 2025/26, waarin gemiddeld 196 millimeter neerslag viel. Kijkend naar de regionale verdeling valt op dat de winter van 2025/26 boven de grote rivieren droger was dan daaronder, al is dat verschil niet uitzonderlijk groot. Boven de rivieren viel gemiddeld zo'n 182 millimeter neerslag, tegen 206 millimeter onder de rivieren.

Het verschil ten opzichte van de winter van 2024/25 is aanzienlijk groter. Zowel boven als onder de rivieren viel de afgelopen winter ruim 60 millimeter minder. Vooral in het noorden en oosten van het land lagen de neerslaghoeveelheden duidelijk onder het niveau van vorig jaar, terwijl het zuiden en zuidwesten relatief meer regen kreeg. Ondanks deze verschillen was de winter overal droger dan in 2024/25, wat een goede indicatie kan zijn voor de start van het komende groeiseizoen.

Naast neerslag kan ook de temperatuur iets zeggen over de start van het komende teeltseizoen. De winter van 2025/26 kende aanzienlijke regionale verschillen in temperatuur en vorst. In het noorden en oosten van het land lagen de gemiddelde temperaturen tussen de 4,0 en 4,4 °C, met een hoog aantal vorstdagen, tussen de 43 en 49 dagen. Ook het aantal ijsdagen was hier hoger, soms tot 11 dagen. In het zuiden en zuidwesten lagen de temperaturen tussen 6,1 en 6,4 °C en bleef het aantal vorstdagen beperkt tot 15 tot 34 dagen, terwijl ijsdagen bijna helemaal niet voorkwamen. Zo daalde de temperatuur op 150 centimeter hoogte in Wezup (Drenthe) deze winter naar een minimum van -12,2 °C, terwijl de minimumtemperatuur op dezelfde hoogte in Kortgene (Zeeland) bleef steken op -3,2 °C.

Temperatuurverloop Kortgene (Zeeland)

Temperatuurverloop Wezup (Drenthe)

Teeltseizoen 2026 start niet zo vroeg als 2025
Ondanks de drogere winter zal het komende teeltseizoen waarschijnlijk niet zo vroeg starten als dat van vorig jaar. Dit heeft vooral te maken met het feit dat de winter van 2024/25 zeer droog eindigde. In de periode van 1 februari tot 10 maart 2025 viel er bij alle deelnemers van de Boerenbusiness Gewastour gemiddeld 29 millimeter neerslag. In dezelfde periode dit jaar viel gemiddeld 65 millimeter neerslag.

Waar wellicht vooral veel profijt uit kan worden gehaald, is dat het in het noorden van Nederland deze winter flink koud is geweest. Hierdoor kon de bouwvoor, met name op kleigronden, goed bevriezen. Daardoor is een mooie kruimige bodemlaag ontstaan die de bewerking van de grond in het voorjaar makkelijker kan maken. Naast de voordelen voor de bodem heeft de vorst er ook voor gezorgd dat veel schadelijke insecten zijn bevroren, wat onder andere leidt tot een verminderde luizenpopulatie aan het begin van het groeiseizoen.

Jan Willem Veldman

Jan Willem Veldman is allround akkerbouwredacteur bij Boerenbusiness. Daarnaast runt hij in maatschap met zijn vader een akkerbouwbedrijf in Appingedam (Groningen), waar onder meer granen, uien en suikerbieten worden geteeld.

jw.veldman@dcami.com

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.