Gewastour Aardappelen en uien
Weersextremen volgen elkaar in rap tempo op
Regionaal is men nog nauwelijks bekomen van recente onweersbuien, terwijl Nederland opnieuw te maken krijgt met een week waarin de temperaturen stijgen naar uitzonderlijke niveaus. Een nieuw warmterecord is daarbij niet uitgesloten.
Krap een week na de regionale onweersbuien, die in verschillende gewassen voor aanzienlijke schade zorgden, stijgt de temperatuur alweer naar waarden van ruim boven de 30 graden. Dat zorgt opnieuw voor de nodige uitdagingen. Goed om te vermelden dat in de percelen die mee doen aan de Boerenbusiness Gewastour geen schade van de onweersbuien heeft plaatsgevonden.
Een later voorjaar is mogelijk een voordeel in de huidige hitteperiode. In vergelijking met vorig jaar, toen Nederland ongeveer een week later met een landelijke hittegolf te maken kreeg, was het voorjaar toen uitzonderlijk vroeg. Daardoor waren de gewassen verder ontwikkeld en beschikten ze over aanzienlijk meer loof dan nu het geval is. Dat beeld komt ook terug bij de deelnemende telers die mee doen aan de Boerenbusiness Gewastour.
Uiteenlopende strategieën bij aanhoudende hitte
René Mesken uit het Friese Appelscha verruimt zijn spuitinterval tegen Phytophthora, mede omdat zijn aardappelen laat zijn gepoot en de meeste percelen nog niet volledig gesloten zijn. Die beperkte gewasontwikkeling is voor hem ook een reden om zijn Innovators niet te beregenen. Volgens René raken aardappelen in dit vroege stadium daardoor te veel verwend en verwacht hij bovendien niet dat een beregeningsronde zich dit jaar terugverdient. "Met alles wat we doen, eerst rekenen, dan doen", vat hij zijn afweging samen.
Niet iedere teler kiest voor dezelfde aanpak. Gybert Doggen uit het Brabantse Wouw beregent zijn aardappelen al enkele dagen om de verwachte hitte op te vangen. Volgens hem is dat bij Innovator niet alleen gunstig om de groei erin te houden, maar ook om uiteindelijk voldoende opbrengst te halen. "Het probleem met Innovators is dat als het droog blijft en je niet beregent, je het contract nog maar nauwelijks vol krijgt", aldus Gybert.
Voorbereiden op de hitte is volgens Frederick Roseboom, teeltspecialist bij Delphy eigenlijk maar beperkt mogelijk. Vooraf beregenen kan helpen om het gewas enigszins groeizaam aan de start van de warme periode te laten beginnen, waardoor het minder snel stress ervaart. Daarnaast is het belangrijk dat gewassen voldoende nutriënten beschikbaar hebben, zodat ze in periodes zoals deze zoveel mogelijk ter beschikking hebben om zich tegen de hitte te weren.
Deze aanpak is ook zichtbaar bij de deelnemende uienpercelen in de Gewastour. Peter Holster uit Marknesse (Flevoland) heeft zijn druppelslangen al dagenlang volop aan staan. Hij geeft het gewas dagelijks zo'n 6 à 7 millimeter water om het te koelen en enigszins in groei te houden.
Daarnaast wordt bij Klaasjan Boer uit het Zeeuwse Kortgene vooral bladvoeding ingezet in de uien. Omdat hij niet kan beregenen, probeert hij het gewas met regelmatige toepassingen van bladvoeding toch wat te helpen in periodes met extreme hitte.
Schade na onweersbuien blijft onzeker
Voor met name uienpercelen die flinke schade hebben opgelopen door de onweersbuien is deze week mogelijk nog niet zo ongunstig. Volgens Roseboom is het enerzijds een voordeel dat het warm en droog is, omdat ziektes daardoor minder kans krijgen om via wonden in de plant binnen te dringen. Anderzijds had het iets minder warm mogen zijn, zodat gewassen weer wat in de groei kunnen komen.
In hoeverre de buien blijvende schade zullen veroorzaken, is lastig te zeggen. Volgens verzekeraars is een deel van de schade mogelijk nog te herstellen, al blijft dat in de praktijk moeilijk concreet te maken. Zo zijn bij afgehagelde uienpijpen tijdens de buien invalspoorten ontstaan voor onder meer bacterieziekten. Door het binnendringen van water in de pijpen kan, ondanks snelle inzet van bijvoorbeeld een koperbespuiting, toch schade ontstaan die pas later in de bewaring zichtbaar wordt.
Het gaat niet alleen om de directe schade aan het gewas op het moment zelf, wanneer uien door (ernstige) bacterieziekten in kwaliteit terugvallen, kan de schade uiteindelijk veel groter uitvallen doordat partijen onverkoopbaar worden of tegen lagere prijzen moeten worden afgezet. Tegelijkertijd is de vraag in hoeverre dergelijke partijen met behoorlijke hagelschade nog geschikt zijn voor langdurige bewaring.
Jan Willem Veldman
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
