Problemen rond de Zwarte Zee verschuiven een deel van de internationale vraag naar Europese tarwe. Onder meer Polen profiteert van deze situatie. Lees meer over de verschuiving in de Europese tarwehandel.
Op termijnmarkt Matif in Parijs sloot het decembercontract voor tarwe dinsdag 0,9% lager op €236,75 per ton. Daarmee nam de markt wat afstand van de €242 per ton die eerder werd aangetikt. In Chicago hield tarwe beter stand. Het decembercontract sloot 3¾ dollarcent hoger op $7,03¼ per bushel. Een dag eerder tikte het contract nog $7,15 aan, het hoogste niveau sinds mei 2024.
De forse bewegingen van de afgelopen dagen hebben alles te maken met de exportproblemen rond de Zwarte Zee. Aanvallen van Rusland en Oekraïne op havens en schepen hebben de graanhandel verstoord. Volgens adviesbureau SovEcon ligt het merendeel van de verschepingen via Russische havens aan de Zwarte Zee en de Zee van Azov stil. Deze havens waren voorheen goed voor ongeveer 70% van de Russische graanexport.
Daar staat tegenover dat de markt dinsdag enige hoop putte uit signalen over mogelijke de-escalatie. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky sprak over een diplomatiek traject rond de aanvallen op de Zwarte Zee. Ook een bezoek van een Amerikaans militair vliegtuig aan Moskou voedde speculatie over diplomatieke inspanningen. Rusland meldde tegelijkertijd echter nieuwe aanvallen op schepen in Oekraïense havens.
Russische tarwe blijft beschikbaar
Dat de tarweprijs niet verder doorstijgt, komt ook doordat Rusland over een ruime oogst beschikt. De binnenlandse Russische tarweprijzen staan juist onder druk door het grote aanbod en de problemen om het graan bij buitenlandse kopers te krijgen. Rusland onderzoekt daarom maatregelen om de export op gang te houden. Zo wordt volgens Russische media overwogen de exportheffing op graan tijdelijk af te schaffen. Ook worden alternatieve exportroutes via havens aan de Baltische en Kaspische Zee bekeken.
President Vladimir Poetin schat dat Rusland dit seizoen ongeveer 60 miljoen ton graan beschikbaar heeft voor export. SovEcon verwacht dat de Russische uitvoer stijgt van 1,95 miljoen ton in juli naar 2,2 miljoen ton in augustus.
Dat Russische graan ruim voorhanden is, zet een rem op de internationale tarweprijs. Russische tarwe wordt bovendien met een flinke korting ten opzichte van Amerikaanse tarwe aangeboden. Een herstel van de normale scheepvaart vanuit de Zwarte Zee kan daardoor prijsdruk geven op de Europese markt.
Vraag verschuift deels naar Europa
Zolang de problemen aanhouden, profiteert de Europese markt wel van extra vraag. Handelaren melden dat kopers die normaal in Rusland en Oekraïne inkopen naar alternatieven zoeken. Vooral Polen trekt daarbij belangstelling. Naar schatting is in twee weken tijd 100.000 tot 150.000 ton Poolse tarwe verkocht, hoofdzakelijk voor levering aan Noord-Afrika in september en oktober. Ook Roemenië en Bulgarije krijgen meer vraag.
Voor West-Europese tarwe blijft de concurrentiepositie echter lastig. Importeurs vinden de prijzen daar relatief hoog. Bovendien heeft India besloten de beperkingen op de uitvoer van tarwe op te heffen. Daarmee komt er potentieel nog een extra aanbieder beschikbaar wanneer de problemen in het Zwarte Zeegebied langer aanhouden.
Maïs stijgt in Chicago
Waar tarwe vooral wordt gestuurd door geopolitiek, draait het bij maïs steeds nadrukkelijker om de Amerikaanse oogst. Het meest verhandelde maïscontract op de CBoT sloot dinsdag 8 dollarcent hoger op $5,23½ per bushel. Daarmee bereikte het contract een record voor zijn looptijd.
De aanleiding is een sterker dan verwachte verslechtering van de Amerikaanse gewassen. Het USDA beoordeelde zondag nog 57% van de maïs als goed tot uitstekend. Een week eerder was dat 60% en analisten rekenden gemiddeld op 59%. Het is de laagste conditiescore voor deze tijd van het jaar sinds 2023.
Daarmee groeit de twijfel over de Amerikaanse opbrengstverwachtingen. De recente rondgang door het Midwesten heeft die zorgen verder aangewakkerd. De maïsmarkt begint daardoor meer risicopremie in te bouwen voor een kleinere oogst dan eerder werd aangenomen.
Chinese vraag steunt soja
Ook soja sloot hoger. Het CBoT-contract kwam dinsdag 13½ dollarcent hoger uit op $12,37¾ per bushel. Vooral de aanhoudende Chinese vraag naar Amerikaanse sojabonen biedt steun.
Daar staat geopolitieke onzekerheid tegenover. Nieuwe Amerikaanse sancties tegen handelspartners van Iran zouden uiteindelijk ook Chinese bedrijven kunnen raken. Dat vergroot het risico op tegenmaatregelen van China, verreweg de belangrijkste afnemer van Amerikaanse soja.