Het Kremlin grijpt in om graanmarkt te redden

Het septembercontract voor tarwe op de Matif sloot gisteren €1,50 lager op €234,50 per ton. Op de CBoT zette de stijging van de tarwe wel door en sloot het septembercontract 12¼ cent hoger op $7.42¾ per bushel. Maïs leverde 3¾ cent in naar $5.10¼ per bushel. Soja pluste 2¼ cent naar $12.56½ per bushel.

De aanvallen van Oekraïne op Russische olieraffinaderijen en distributiecentra van webwinkels halen vaker de krantenkoppen dan de aanvallen op en rond de Zwarte Zee. Omdat de Russische graanexport via de Zwarte Zee nu zo goed als stil ligt, voelt het Kremlin zich genoodzaakt forse ingrepen te doen om de agrarische sector overeind te houden. Zo wil Moskou de exportheffing op granen tijdelijke schrappen, transport via het spoor subsidiëren, extra leningen beschikbaar stellen voor boeren en graan dat te veel boven de markt hangt in veevoer verwerken.

Vanuit de sector wordt echter sceptisch gereageerd op de maatregelen die het Kremlin wil nemen. Volgens Arkady Zlochevsky van de Russische Graanunie is het omleiden van de exportroutes zeer kostbaar en kunnen daar niet de volumes verwerkt worden die nu via de Zwarte Zee en de Zee van Azov gaan, zo vertelt hij aan persbureau Reuters. Van de ongeveer 60 miljoen ton graan dat Rusland exporteert gaat 70% via de Zwarte Zee en Zee van Azov. Graan niet naar de zuidelijke havens maar naar de havens aan de Oostzee transporteren kost $30 tot $50 per ton extra volgens Zlochevsky. "In het gunstigste geval kan ongeveer de helft van het graan via andere routes worden geëxporteerd." Als de exportproblemen tot het einde van het jaar duren zou dat een catastrofe zijn volgens Zlochevsky.

Perfect storm
Dat Rusland dit seizoen een relatief goede graanoogst heeft, verergert de problemen op de binnenlandse markt. Vanuit de Russische boerenlobby wordt aan het ministerie van Landbouw gevraagd om het areaal wintergranen in te perken. Een kleiner beteeld areaal is de enige manier om van de overschotten op de Russische binnenlandse markt af te komen volgens de telers. Het ministerie gaat niet mee in die redenatie. "De vermindering van het te zaaien areaal is absoluut een bedreiging voor de voedselzekerheid, omdat het proces vrijwel oncontroleerbaar zal zijn", aldus een woordvoerder van het ministerie bij Reuters.

Het Oekraïense ministerie van Landbouw verwacht dat er in Oekraïne deze herfst minder wintertarwe gezaaid zal worden, zo vertelde minister Taras Vysotskyi. Deels komt dat door de exportproblemen, maar wat ook meespeelt is dat het in het zuiden van Oekraïne droog is.

Export is voor Oekraïne ook een groot probleem. In augustus is volgens Vysotskyi 822.000 ton graan geëxporteerd. Dat is slechts 21% van het potentiële volume. De uitvoer loopt vrijwel geheel via de Donau en per spoor. De export via de havens van Odessa ligt effectief stil. Dat is vooral lastig voor de uitvoer naar de traditionele afzetmarkten in Afrika en Azië. "Maar de markten kunnen snel weer naar Oekraïne verschuiven zodra onze havens open zijn", aldus Vysotskyi.

Kleinere oogst in de EU
In de EU is de tarweoogst dit oogstjaar 9% lager uitgevallen dan in 2025. Dat is althans de raming van Argus. De totale Europese oogst wordt geraamd op 161,5 miljoen ton. In Frankrijk is dit seizoen 30,8 miljoen ton tarwe geoogst volgens het marktbureau. Dat is 7,6% minder dan vorig jaar.

In de VS is het droger aan het worden als we de nieuwste droogtemonitor zien. Vooral de tarwestreken hebben een tekort aan water. Van de noordelijke zomertarweregio's heeft 80% te maken met droogte tegen 63% vorige week. Op de opbrengst heeft dat overigens weinig invloed aangezien de oogst al een heel eind is afgerond. Meer zorgen zijn er over de wintertarwe. Daarvan staat 56% in een droogtegebied tegen 54% vorige week. Het belooft daarmee een droge start van het nieuwe seizoen te worden als de zaaimachines de komende weken weer naar buiten kunnen.