Zwarte Zee en China geven graanmarkt nieuwe impuls

Het decembercontract voor tarwe op Euronext (Matif) sloot maandag €2,25 hoger op €243,75 per ton. In Chicago maakte tarwe een vergelijkbare beweging. Het decembercontract steeg met 12,5 dollarcent naar $7,26¾ per bushel. Daarmee herstelde de markt van de daling van eind vorige week.

De directe aanleiding ligt opnieuw rond de Zwarte Zee. Zware drone-aanvallen van Rusland en Oekraïne hebben de hoop op een snelle de-escalatie verder doen afnemen. De export via de Zwarte Zee is sterk verstoord. Afgelopen seizoen liep bijna 90% van de Russische graanexport over zee via havens aan de Zwarte Zee.

Russische bedrijven proberen daarom capaciteit vrij te maken in havens aan de Oostzee en in het noordpoolgebied. Onder meer terminals die normaal kunstmest of steenkool verwerken, worden geschikt gemaakt voor graan. Dat biedt voorlopig maar beperkt soelaas.

SovEcon verhoogde de verwachting voor de Russische tarwe-export in september weliswaar van 1,8 naar 2,1 miljoen ton, maar een jaar geleden werd in dezelfde maand nog 4,6 miljoen ton uitgevoerd. De totale Russische uitvoer van tarwe, gerst en maïs wordt deze maand op 2,45 miljoen ton geraamd.

Kopers zoeken alternatieven
De problemen beginnen ook zichtbaar door te werken in de handelsstromen. Egypte, een van de grootste tarwe-importeurs ter wereld, probeert minder afhankelijk te worden van Rusland en Oekraïne. Het land koopt onder meer tarwe uit Frankrijk en haalt ook de banden met Bulgarije en Roemenië aan. Een Franse lading van 50.000 ton is onderweg naar Egypte.

Ook elders zoeken kopers naar alternatieven. Een Vietnamese importeur moest twee geplande ladingen uit het Zwarte Zeegebied vervangen door Amerikaanse tarwe en twee andere door Bulgaarse tarwe. Door hogere vracht- en verzekeringskosten is dat duurder. Ook Bangladesh, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten kijken nadrukkelijker naar andere herkomsten.

Dat geeft Europese tarwe extra steun. Pakistan kocht afgelopen weekend bovendien 365.000 ton tarwe en zette vrijwel direct een nieuwe tender uit voor nog eens 185.000 ton. De vraag blijft daarmee aanwezig, ondanks de hogere prijzen.

China geeft Chicago extra zet
Naast de Zwarte Zee kijkt de markt deze week nadrukkelijk naar Washington. Donderdag staat een ontmoeting gepland tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping. Handelaren hopen dat daar afspraken uitkomen over extra aankopen van Amerikaanse landbouwproducten.

Vooral soja reageerde daar maandag sterk op. Het meest verhandelde contract steeg 24,5 cent naar $13,28 per bushel en nadert daarmee een meerjarig hoogtepunt. China heeft al Amerikaanse soja gekocht via staatsbedrijven. De markt hoopt dat ook private bedrijven weer actiever worden wanneer de Chinese invoerheffing van 10% wordt verlaagd of geschrapt.

Voor tarwe is het mogelijke effect lastiger in te schatten. De Chinese tarwe-import is de laatste jaren teruggelopen tot ongeveer 4 miljoen ton per jaar, nadat dat eerder meer dan 10 miljoen ton was. Toch kan een nieuwe handelsovereenkomst ook extra aankopen van tarwe, maïs of sorghum bevatten.

Maïs maakt sprong
Maïs profiteerde maandag ook van het positieve sentiment. Het decembercontract in Chicago steeg 15,5 cent naar $5,43 per bushel. Op In Parijs won het novembercontract €4,75 en sloot op €268,75 per ton.

De Europese markt volgt Chicago. Door de beperkte aanvoer uit Oekraïne zijn de Verenigde Staten belangrijker geworden als leverancier voor de EU. Daardoor werkt een prijsbeweging in Chicago sneller door op de Europese maïsmarkt.

De Amerikaanse maïsoogst gaat ondertussen gewoon door. Tot en met 20 september was 13% van het areaal geoogst. Dat is 2%-punt meer dan het vijfjarig gemiddelde. De export loopt eveneens stevig: in de week tot 17 september werd 1,94 miljoen ton maïs gecontroleerd voor uitvoer, 40% meer dan in dezelfde week vorig jaar. Sinds het begin van het nieuwe verkoopseizoen liggen de Amerikaanse verschepingen 16% voor op vorig jaar.