Kindervoedingsschandaal grijpt verder om zich heen

ARA-olie, een vetzuur dat nog geen 0,2 gram van een kilo kindervoeding uitmaakt (tegenover 600 tot 800 gram zuivelbestanddelen), wordt al sinds ongeveer 1994 gebruikt. Het eerst in de VS. Het is daar ook het eerst erkend als een veilig product. Later werd het ook in de EU toegelaten. Inmiddels wordt de olie gebruikt door nagenoeg alle fabrikanten van kindervoeding. Kindervoeding is bedoeld om moedermelk na te bootsen en bevat tal van bestanddelen. In de VS zijn minstens dertig verschillende stoffen verplicht, maar er mag meer in. Daarmee onderscheiden fabrikanten zich ook. Het beste alternatief voor borstvoeding benadert het echte zo veel mogelijk en daarmee is te scoren.

Niet alle ARA-olie is vervuild
Toch zijn niet alle producenten in de problemen geraakt door gebruik van vervuilde ARA-olie. Dat komt omdat er meerdere producenten zijn van deze olie, bijvoorbeeld BASF en DSM-Firmenich. Alleen de bedrijven die ARA-olie hebben gekocht van het Cabio Biotech uit het Chinese Wuhan (waar kennen we deze plaats van?) zijn in de problemen gekomen. Dat zijn er overigens nog genoeg: Nestlé, Danone, Lactalis, Vitagermine, Hochdorf, Wyeth, Sanulac en mogelijk nog meer. Ook producenten van biologische kindervoeding zijn getroffen. Het aantal namen blijft nog groeien. Cabio Biotech is een jong en snelgroeiend bedrijf met vorig jaar een omzet van omgerekend zo'n €74 miljoen.

De productie van ARA-olie loopt via een inmiddels bekend proces, met behulp van schimmels in een bioreactor. Dat wordt precisiefermentatie genoemd, en daarmee willen veel bedrijven ook alternatieven maken voor onder meer koemelk en vlees. Echter is ergens in zo'n reactor in Wuhan een vervuiling binnengekomen, een vreemde schimmel die gifstof is gaan produceren. Dat had moeten worden opgemerkt, maar gebeurde niet, totdat Nestlé Nunspeet begin december 2025 een melding deed van problemen met kindervoeding.

Vreemd genoeg duurde het nog ongeveer een maand voordat er een grote terugroepactie op gang kwam en toezichthouders in ook andere landen, zoals Frankrijk, alarm sloegen. Inmiddels wordt in meer dan zestig landen kindervoeding teruggeroepen, door een nog groeiend aantal producenten.

Beurskoers en andere schade
Vorige week al raamde Barclays Bank de schade van de besmetting op ongeveer $1 miljard. Een beetje onduidelijk is wel of de bank hiermee de schade voor de aandelenkoersen bedoelde of de schade van het terughalen en afwaarderen c.q. vernietigen van de vervuilde kindervoeding. De aandelenkoers van Nestlé daalde in ieder geval met 8%.

De schade voor Danone alleen al werd toen geraamd op €100 miljoen en de koers van Cabio Biotech kelderde in eerste instantie met ruim 18%. Het zijn allemaal nog eerste schattingen. De finale rekening zal nog veel hoger uitpakken. Ook is nog niet in beeld hoeveel slachtoffers de vervuiling heeft geëist - dit lijkt bij alle paniek bijna uit beeld te raken.

Producenten hebben niet alleen te maken met terugroepacties en schadeclaims, maar ook met herbevoorrading van (nu wel veilig) product. Voor de zuivelindustrie ligt daar overigens ook een kans, want er is veel nieuw product nodig. De meeste bedrijven zullen Cabio Biotech nu wel links laten liggen. En het is niet zo dat zo'n besmetting ieder bedrijf had kunnen overkomen. Er is niet goed genoeg opgelet en misschien toch te veel gezocht naar het goedkoopste aanbod. Toch helpt de roep om meer grenswaardes en dergelijke niet. Problemen ontstaan vaak juist op de plekken waar niet eerder aan is gedacht. Daarvoor helpen protocollen niet. Wel een bredere alertheid.