Spanningen Midden-Oosten werken door in zuivelmarkt

Het zijn signalen dat Azië als koper terug is van weggeweest op de wereldzuivelmarkt. De prijsstijging kan daarnaast niet los worden gezien van de rappe stijging van de olieprijs. 

GDT stijgt hard verder
De GDT-index pluste met bijna 6% tot $4.301 per ton. Voor de vijfde veiling op rij lagen de prijzen fors hoger. Magere melkpoeder was de kartrekker met een plus van 9,1% en ging daarmee ruimschoots door de psychologische grens van $3.000 per ton.

Nieuw-Zeelands product van Fonterra ging voor de hoogste bedragen van de hand, maar ook Europees product van Arla en Solarec werd verkocht tegen prijzen die ruim boven het huidige noteringsniveau liggen. De prijsstijgingen beperken zich niet tot de eiwitkant van de markt. Ook boter, mozzarella, cheddar en volle melkpoeder zetten grote stappen. Op de GDT werd gisteren krap 20.000 ton verhandeld. Hoewel het volume relatief beperkt is ten opzichte van de totale wereldhandel, reageren markten vaak sterk op de uitkomsten van de veiling.

De prijsstijgingen zijn opvallend en lijken niet direct te rijmen met de fundamenten. In Europa en de Verenigde Staten is ruim aanbod beschikbaar en ook in Nieuw-Zeeland liggen de aanvoercijfers boven het niveau van vorig jaar. Toch weet de GDT begin 2026 grote stappen te zetten, tot verbazing van veel marktpartijen. Een mogelijke verklaring is dat China weer actief aan de markt is. De Chinezen gebruiken de GDT vaak om interne tekorten aan te vullen, met name voor melkpoeder. Vooral Nieuw-Zeeland profiteert daarvan.

Magere melkpoeder volgt olieprijs
Ook de stijging van de olieprijs werkt ondersteunend. Sinds half december is de olieprijs bezig aan een opmars, gedreven door toenemende spanningen in het Midden-Oosten. Sindsdien is ook het sentiment op de magere melkpoedermarkt gedraaid. In perioden van stijgende olieprijzen is vaker steun zichtbaar in de melkpoedermarkt. Er is weliswaar geen perfecte correlatie, maar de samenloop van bewegingen valt op. In olieproducerende landen neemt bij hogere olieprijzen de koopkracht toe, wat de importcapaciteit voor zuivel versterkt.

De situatie in het Midden-Oosten heeft inmiddels ook directe gevolgen voor de zuivelhandel. Door de Iraanse aankondiging van een blokkade van de Straat van Hormuz zijn Irak, Koeweit, Bahrein, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten per schip niet meer bereikbaar. De EU exporteert jaarlijks voor €410 miljoen aan zuivel naar deze landen, ongeveer 2% van de totale Europese zuivelexport, meldt Rabobank.

Uit Europese exportcijfers bleek eind 2025 al een toenemende vraag uit het Midden-Oosten. Sinds oktober liggen de afzetcijfers naar Algerije, de grootste importeur, weer boven het niveau van een jaar eerder. In november en december exporteerde de EU respectievelijk 13.904 en 11.095 ton, het hoogste niveau voor die maanden sinds 2017 en 2018. Over heel 2025 lag de afzet naar Algerije nog bijna 20% onder het niveau van 2024, al was dat wel een recordjaar.

Vooruitzichten diffuus 
Voorlopig moet de situatie zich verder uitkristalliseren. Is China daadwerkelijk terug als structurele koper? Hoe ontwikkelt het conflict in het Midden-Oosten zich verder en wat betekent dat voor de olieprijs? Dat zijn vragen die boven de markt blijven hangen, temidden van een aanhoudend ruime melkaanvoer in Europa.

De melkprijs lijkt medio maart een bodem te hebben gevonden, eerder dan verwacht. Van stijgende melkprijzen is echter nog geen sprake, ondanks de rappe stijgingen op de Global Dairy Trade. Er zijn in Europa nog ruime zuivelvoorraden, met name voor boter. Deze situatie in combinatie met een hoge melkaanvoer maakt bedrijven voorzichtig.