Terugval voor mestafzet, export groeit wel door

In het eerste kwartaal werd in Nederland 9.586.893 ton mest getransporteerd, via bijna 284.975 geregistreerde ritten, zo blijkt uit cijfers van RVO. Dit is een daling van 20,8% vergeleken met vorig jaar. De daling houdt verband met wisselvallig weer in de eerste weken van het uitrijseizoen. Voor mestintermediairs was het daardoor toen hollen en stilstaan. Door drogere omstandigheden zijn de afgelopen weken gunstiger.

Met een daling van bijna 30% tot 2.016.045 ton laat de afzet van varkensmest een bovengemiddelde daling zien. Dit hangt samen met de fors gekrompen varkensstapel door opkoopregelingen. De afzet van rundveemest daalde met 20% tot 4.762.571 ton. Ondanks de daling is dit na 2025 nog steeds de tweede hoogste afzet ooit.

Door het wegvallen van de derogatie moeten melkveehouders meer mest afvoeren. Hierdoor is de mestmarkt van karakter veranderd. Waar eerder vooral overschotten in Zuid-Nederland waren, zijn de problemen nu het grootst boven de rivieren. De afzet van pluimveemest, die minder weersafhankelijk is, bleef stabiel op 413.788 ton.

Plaatsingsruimte nog niet benut
De bestemming van mest laat verschuivingen zien. Akkerbouwers namen in het eerste kwartaal 3.225.121 ton mest af, een daling van 36,3%. Vermoedelijk wordt dit in het tweede en derde kwartaal deels ingehaald. Door vermoedelijk tegenvallende gewasprijzen dit jaar is mest een welkome extra inkomstenbron, terwijl kunstmest juist in prijs is gestegen door de oorlog in Iran. 

De DCA-ophaalbijdragen liggen medio april voor rundveemest in de regio Zuid en Midden gemiddeld op respectievelijk €26,50 en €35 per ton. Voor varkensmest betalen veehouders gemiddeld €28,50 per ton in Zuid en circa €35 in Midden. Akkerbouwers ontvangen doorgaans ruim €10 tot €15 minder bij afname van mest, hoewel de hoge dieselprijzen de transportkosten wel verhogen. Omdat de plaatsingsruimte in het voorjaar nog niet volledig benut is, blijft er later in het seizoen ruimte voor extra afzet.

Mestexport groeit door
Opvallend is dat de export van mest verder groeit. In het eerste kwartaal werd 1.060.873 ton mest over de grens afgezet, een stijging van 7,9% ten opzichte van dezelfde periode in 2025. Het aandeel export in het totaal komt daarmee uit op 11,06%, tegen iets meer dan 9% over heel 2025. De afzet naar Duitsland groeide met 15,2% tot 675.752 ton het sterkst. Naar Frankrijk daalde de afzet met 8,3% tot 223.178 ton. België nam 7,5% meer mest af tot 142.220 ton. De import van mest daalde in het eerste kwartaal met 2,8% tot 178.799 ton.