De stoppersregelingen voor veehouderijen (Lbv) hebben (tot nu toe) wel effect op de grondmobiliteit van grasland maar niet op de grondprijzen. Ook verandert het landgebruik (nog) weinig. Dat blijkt uit onderzoek van Het Kadaster in samenwerking met Wageningen Social & Economic Research (WUR).
1.100 veehouderijen hebben tussen juli 2023 en december 2024 hun bedrijf beëindigd door gebruik te maken van een stoppersregeling. De grond kan na deelname aan een Lbv-regeling worden verkocht, verpacht of binnen het bedrijf gebruikt worden voor een andere agrarische functie. Het Kadaster heeft in samenwerking met de WUR onderzocht wat dit betekent voor de grondmarkt, de grondprijs en het gebruik van de vrijgekomen landbouwgrond.
Hoewel de stoppersregelingen zich niet richten op de afstand tot Natura 2000-gebieden, hanteert het onderzoek 10 kilometer. De mobiliteit van grasland is in 2024 sterk toegenomen binnen 10 kilometer van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, maar buiten die zone niet. Voor akkerland, snijmaïs en overig tuinland is er geen toename te zien.
De mobiliteit van grasland is toegenomen, maar een duidelijk prijseffect van de beëindigingsregelingen is op dit moment niet zichtbaar. "Mogelijk is daarvoor meer tijd nodig, omdat slechts een deel van de vrijkomende grond inmiddels is verkocht en andere factoren, zoals de algemene ontwikkeling van de landbouwgrondmarkt, een grotere invloed hebben op de grondprijs", aldus de analyse. "Een hogere grondmobiliteit heeft niet automatisch een effect op de grondprijzen", stellen de onderzoekers ook. "De Nederlandse landbouwgrondmarkt wordt gekenmerkt door een structureel beperkt aanbod en een blijvend hoge vraag naar landbouwgrond. Het is dus relatief eenvoudig om een koper te vinden."
Het landgebruik verandert (nog) weinig. Wel is er een lichte stijging in het aandeel buitenbloemen bij Natura 2000-gebieden. Vervolgonderzoek naar nieuwe eigenaren, het gebruik van de grond en verandering in gewassen is volgens de onderzoekers nodig om het effect van de beëindigingsregelingen beter in kaart te brengen.
Prijs van akkerland nabij Natura 2000 blijft achter
De onderzoekers merken verder op dat in 2024 de prijs van akkerland binnen een straal van 10 kilometer van Natura 2000 lager lag dan daarbuiten. Zij achten het echter onwaarschijnlijk dat dit het gevolg is van de stoppersregelingen, aangezien het effect van de uitkoopregelingen op grasland verwacht wordt.