'Kritieke melkprijs komt rond jaarwisseling in zicht'

De huidige malaise op de zuivelmarkt is van tijdelijke aard, stelt ABN Amro in de nieuwste Liquiditeitsmonitor Melkvee. Prijsherstel blijft echter nog enkele maanden uit doordat er forse voorraden boter en kaas zijn aangelegd. De export loopt door de lage prijzen dan weer wel als een trein en dat is hoopgevend voor de afbouw van de voorraden. 

Waarvoor de prijzen wel hoog zijn, is wei. Zoals de bank het zegt: "Vet is uit, eiwit is booming." Die eiwittrend is in Europa volgens de bank nog niet op zijn piek. De vraag wordt gestimuleerd door afslankmedicatie, gezondheidstrends en vergrijzing. "De eiwit-volumes zijn echter te klein om de zuivelmarkt volledig uit het slop te trekken", aldus de liquiditeitsmonitor.

Een daling van de melkproductie is volgens ABN Amro noodzakelijk om de zuivelmarkt in balans te krijgen, maar zelfs dan kan herstel nog enkele maanden duren. De hoge voorraden die zijn aangelegd vanaf oktober 2025 vanwege de lage melkprijzen zitten prijsherstel in de weg, stelt de bank. Boter blijft volgens de bank door de grote voorraden en lange houdbaarheid nog langere tijd op een laag prijsniveau. Boter kan tot twee jaar bewaard worden in vrieshuizen. Bij kaas neemt de snijkwaliteit al na zes weken af.

De gemiddelde liquiditeitspositie van melkveehouders daalde in het eerste halfjaar met €13.000 tot €119.000, blijkt uit transactiedata van ABN Amro van meer dan 1.000 bedrijven. "Elke cent onder de kritieke melkprijs resulteert in een verlies van grofweg €10.000 op jaarbasis, uitgaande van een gemiddeld melkveebedrijf dat circa 1 miljoen kilo melk per jaar produceert", rekent de bank voor in de nieuwste liquiditeitsmonitor. ABN Amro verwacht 'dat de melkprijs rond de jaarwisseling richting de kritieke
melkprijs zal bewegen'.

Het huidige gemiddelde bedrag op de rekening-courant ligt echter historisch gezien nog altijd boven het gemiddelde. Volgens de bank zijn veel melkveebedrijven zodoende in staat financiële tegenslag op te vangen. Melkveehouders hebben volgens de bank de inkomensdaling beperkt door een hogere melkproductie (4% tot 6%) en vee-inkomsten (+15%). De totale inkomsten liggen over de eerste zes maanden van dit jaar 6,5% lager dan een jaar geleden. De veeprijzen zijn momenteel wat aan het afkoelen, merkt de bank op, dus die kunnen de lagere melkprijzen minder compenseren.

De kosten van melkveehouders stegen volgens de liquiditeitsmonitor slechts met 1%. De bank verwacht echter dat melkveehouders nog flink wat kosten voor de kiezen krijgen voor de voorjaarsuitgaven, mestafzet en in de vorm van een blauwe envelop voor het over het goede 2025.

Melkveehouders hebben vanwege de hoge melkprijzen in 2024/25 hun productie opgeschroefd. Vee werd langer aangehouden en de productie per koe steeg door extra krachtvoer en de hoge kwaliteit van ruwvoer. Verder verstoorde blauwtong de lactatie, waardoor de
voorjaarspiek deels verschoof naar het najaar, aldus de bank in de monitor. Daar komt nog eens bij dat melkveehouders bang zijn dat 2026 een peiljaar is in het kader van de nieuwe stikstofmaatregelen. Door deze factoren wordt het effect van maatregelen zoals de Lbv-regelingen gecompenseerd.

ABN Amro verwacht niet dat boeren massaal gebruik gaan maken van de nieuwe regeling Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (Sem). "Daarvoor is de vergoeding waarschijnlijk niet aantrekkelijk genoeg."