Zuivel vast onderdeel in handelsruzie VS en Canada

Omdat Canada niet verder wil toegeven aan de eisen van de VS, heeft de Amerikaanse president Trump een 50%-tarief opgelegd aan een Canadees exportpakket met een waarde van 28 miljard Canadese dollar (€17,3 miljard). Canada betaalt met gelijke munt terug.

Waarom zuivel steeds zo'n groot geschilpunt is, is omdat Canada de eigen zuivelmarkt afschermt met een quoteringssysteem en beperkte import. Dit om de eigen veehouderij en zuivelsector te beschermen. Canada is een van de weinige westerse landen die dit doet, maar in de wereld staat het niet alleen. India bijvoorbeeld beschermt de eigen landbouw ook sterk.

Onderliggend aan het geschil is dus een fundamenteel verschillende kijk op marktwerking, maar voor de VS komt daar irritatie bij over het meest recente handelsakkoord met Canada. Daarin staat Canada meer markttoegang toe voor Amerikaanse zuivel, gekoppeld aan een groter tariefquotum. Het is echter niet zo dat iedereen in Canada vervolgens goedkope Amerikaanse zuivel mag invoeren op basis van het extra quotum.

In eerste instantie had Canada die importrechten alleen toegekend aan de eigen zuivelindustrie. Die maakte er om misschien wel voorspelbare redenen weinig gebruikt van. Na Amerikaans protest is afgesproken dat ook handelaren en andere tussenpersonen zuivel uit de VS mochten importeren, maar de retail bleef buiten spel. Daar houdt Canada stevig aan vast, tot woede van de Amerikanen. Die hopen met name via de retail veel extra (en goedkopere) kaas uit de VS in Canada te kunnen afzetten.

Iets van de Amerikaanse woede lijkt dus wel begrijpelijk. Temeer omdat Canada in een handelsakkoord met de EU wel ruimte geeft aan de eigen retail om Europese zuivel te importeren. Canada meet dus wel met twee maten. Aan de basis van het geschil blijft echter liggen dat Canada de eigen zuivelmarkt wil blijven beschermen, en daarmee ook veel werkgelegenheid in plattelandsgemeenschappen.

Een minder vaak genoemd punt van geschil is de kwaliteit van de Amerikaanse en Canadese zuivel. De Canadese zuivelindustrie hanteert een hoge kwaliteitsmaatstaf, vergelijkbaar met Noordwest-Europa. In de VS ligt dat anders. De normen voor onder meer cel- en kiemgetal van de zuivel zijn soepeler en ook anderszins zijn de verschillen stevig. Zelfs Amerikaanse klasse-A-melk hoeft aan lagere normen te voldoen dan gewone Canadese melk. De Canadese zorgen zijn er bovendien niet minder op geworden nadat de Amerikaanse overheid begin vorig jaar een forse bezuiniging doorvoerde bij onder meer de kwaliteitscontrole voor melk.