Aanpassing 'Fonterra-wet' op komst in Nieuw-Zeeland

Daarom heeft het ministerie voor de primaire industrie (MPI) alvast een 'issues paper' gepresenteerd, ter voorbereiding van de officiële evaluatie. Belanghebbenden kunnen de hierin benoemde zaken gebruiken om hun visie te geven ten behoeve van de review.

De DIRA is in 2001 van kracht geworden om te zorgen dat Fonterra geen volledig monopolie zou krijgen in de Nieuw-Zeelandse zuivel. De coöperatieve onderneming zamelde toen 96% van alle melk in op het Noorder- en het Zuidereiland. Inmiddels is dat aandeel gedaald tot 77,5% en zijn er 5 andere zuivelbedrijven actief, die allemaal een plek hebben gevonden naast Fonterra. De één met meer succes dan de ander.

Deze bedrijven hebben bij hun start een beroep kunnen doen op een deel van de melkaanvoer van Fonterra om zo op gang te kunnen komen. In de DIRA is niet aangegeven welke melkprijs Fonterra moet betalen, maar wel is aangegeven aan welke voorwaarden de melkprijs moet voldoen, mede om te garanderen dat Fonterra de melkprijs niet misbruikt om concurrenten te verstikken. 

In de wet wordt voorts bepaald dat Fonterra melk moet leveren aan de retail in Nieuw-Zeeland, onder welke voorwaarden. Ook deze bepalingen moeten waarschijnlijk worden herzien nu Fonterra zelf geen rechtstreekse belangen meer heeft in de consumentenzuivel, al heeft het via leveringsovereenkomsten mogelijk nog wel een indirect belang. Bijvoorbeeld via Lactalis, dat de zogenoemde Mainland Groep heeft gekocht van Fonterra. 

Het ziet er naar uit dat de DIRA-wetgeving, die in de loop der jaren als steeds iets verder is versoepeld, ditmaal nog een grotere versoepeling kan krijgen. Toch blijft Fonterra met meer dan driekwart van alle melkaanvoer in handen een dominante speler in de Nieuw-Zeelandse zuivel, waarvoor de overheid toch regulering achter de hand zal willen houden.