Al vier maanden zetten de melkprijzen stappen omhoog. De grens van €50 per 100 kilo is na bijna een jaar weer binnen handbereik. De vraag is alleen: gaat de melkprijs verder stijgen, of is de top voorlopig bereikt?
Dat is een vraag die niet eenvoudig te beantwoorden is. Want waar FrieslandCampina de Garantieprijs voor november bijna achteloos voor de derde maand op rij met €1,50 verhoogde, verlaagde het Scandinavische Arla de melkprijs onverwacht met ruim een halve euro. Daarbij werd expliciet gewezen op de dalende prijzen van hoogwaardige wei-eiwitten als WPC80 en WPC90, na een rappe opleving in de eerste helft van dit jaar.
Andere Nederlandse verwerkers lieten zich echter niet afleiden door de stap van Arla. Zowel A-ware als Lactalis Leerdammer schroefden naderhand de melkprijs verder op. Vermoedelijk volgen ook Cono, Vreugdenhil en Hochwald de opwaartse trend op de Nederlandse markt in november.
Toch kan de beweging van Arla wel degelijk van invloed zijn op de melkprijs in december. Arla is namelijk een van de referentiebedrijven in het mandje waarop FrieslandCampina de Garantieprijs baseert. De verlaging kan daardoor bijdragen aan een afvlakking van de prijsstijging komende maand. Daarmee dreigt FrieslandCampina uit het vaste ritme van de afgelopen maanden te worden gehaald.
Markt blijft positief
De vraag is of een afvlakking op basis van de marktontwikkelingen terecht zou zijn. De constatering van Arla dat de prijzen van hoogwaardige eiwitten het hoge niveau niet kunnen vasthouden, is niet onjuist. Maar daarmee wordt de zuivelmarkt wel tamelijk eenzijdig bekeken. De kaasprijzen blijven medio november gestaag stappen omhoog zetten. Niet alleen Goudse foliekaas, maar ook de mozzarellamarkt trekt onverwacht weer aan. Daar profiteert ook Arla met fusiepartner DMK op de achterbank van.
Ook de prijzen van minder geconcentreerde eiwitproducten bewegen nog altijd omhoog. Magere melkpoeder is dankzij een zeer goed lopende exportvraag bezig aan een heuse rally en is de prijs van volle melkpoeder op een haar na genaderd. Magere melkpoeder bevat meer eiwit dan volle melkpoeder, terwijl de mondiale vraag naar zuiveleiwitten groot is. Tegelijkertijd staan de prijzen van WPC80 en WPI90 onder druk. Door de beperkte beschikbaarheid en de eerder sterk opgelopen prijzen zijn sommige levensmiddelenfabrikanten op zoek gegaan naar goedkopere alternatieven. Dat zorgt voor verschuivingen in de vraag naar verschillende eiwitproducten.
Het melkvet laat zich ondertussen minder goed verwaarden. Ook tijdens de kerstvraag blijven de boterprijzen ruim onder €4.000 per ton bewegen, doordat de voorraden onvoldoende worden afgebouwd.
Melkprijs kan verder stijgen
Niettemin is de grondstofwaarde van melk door de bank genomen - op basis van de actuele marktprijzen - inmiddels opgeklommen tot boven €50 per 100 kilo. Zover zijn de uitbetalingsprijzen nog niet. Daarmee blijft er vanuit de markt bezien ruimte voor verdere melkprijsverhogingen. Al betekent dit niet dat verwerkers die ruimte ook volledig kunnen benutten. Veel hangt hierbij af bij het productportfolio zie ze hebben.
Daarbij krijgt de zuivelmarkt steun van de Europese melkaanvoer, die in veel landen sterker is teruggelopen dan verwacht. Een verdere stijging van met name de kaasprijzen ligt daarmee in het verschiet. De grens van €50 lijkt daarmee nog altijd binnen bereik.