Shutterstock

Opinie Cor Pierik

Gans kost 53 miljoen euro, maar schade is veel groter

11 Juni 2026 - Cor Pierik - 20 reacties

De uitgekeerde ganzenschade bedroeg volgens de laatste cijfers van BIJ12 zo'n €53 miljoen. De ganzenschade stijgt explosief. Tien jaar geleden leken dergelijke bedragen nog onvoorstelbaar. Toch lijkt het vaak vooral te gaan over de schade in euro's, terwijl de onderliggende vraag nauwelijks wordt gesteld: wat kost de gans ons in termen van biodiversiteit, waterkwaliteit en natuurbeheer?

De stijgende ganzenschade is dus niet alleen een probleem voor de provinciale begrotingen en daarmee voor de belastingbetaler. Het is ook een symptoom van een ecologisch systeem dat uit balans is geraakt.

Vooral de enorme concentraties ganzen in delen van Nederland hebben gevolgen die veel verder reiken dan vertrapte graslanden en lagere opbrengsten voor boeren. Bovendien zijn er nogal wat boeren die de vertrapte graslanden voor lief nemen en het te veel rompslomp vinden om de ganzenschade te melden. Het zou mij niet verbazen als BIJ12 vele miljoenen euro's extra moet uitkeren als alle schade wordt geclaimd.

Waterkwaliteitsdoelen
Dan de waterkwaliteit. Grote aantallen ganzen produceren enorme hoeveelheden uitwerpselen die terechtkomen in sloten, plassen en meren. Daardoor nemen de concentraties stikstof en fosfaat toe, precies de stoffen die al jarenlang hoofdbrekens opleveren als het gaat om de ecologische waterkwaliteit. Terwijl overheden miljoenen investeren om aan Europese waterkwaliteitsdoelen te voldoen, verdampt een deel van die inspanning doordat de oorzaken van overmatige ganzenconcentraties onvoldoende worden aangepakt.

Ook de portemonnee van de burger wordt geraakt. Niet alleen via de directe schade-uitkeringen, maar ook via de kosten van beheer, monitoring, verjaging en herstelmaatregelen. Bovendien betalen burgers indirect mee aan waterzuivering, natuurbeheer en andere maatregelen die nodig zijn om de gevolgen van overmatige aantallen dieren op te vangen. De rekening wordt verspreid over allerlei begrotingen, waardoor de totale kosten nooit volledig in beeld worden gebracht.

Weidevogels zijn het haasje
Nog zorgwekkender zijn de gevolgen voor weidevogels. De overwinterende ganzen blijven al tot eind maart in Nederland en lopen dan soorten als grutto, tureluur, wulp en kievit verschrikkelijk in de weg. Daarnaast neemt het aantal overzomerende ganzen ook extreem snel toe. In het voorjaar hebben we rondom onze boerderij 953 ganzeneieren onschadelijk kunnen maken. We vonden zelfs een ganzennest met hierin 21 eieren.

De uiterwaarden van het Zwarte Water worden in toenemende mate gedomineerd door grote groepen ganzen. Terwijl dit gebied jarenlang een walhalla was voor weidevogels. Er worden miljoenen uitgegeven aan weidevogelbescherming en de drukfactor 'gans' wordt nauwelijks benoemd.

Evenwicht en variatie
Daarmee komen we bij een bredere kwestie: biodiversiteit. Natuurbeleid wordt vaak voorgesteld als het beschermen van individuele soorten, maar biodiversiteit gaat juist over evenwicht en variatie. Wanneer één soort zo succesvol wordt dat die een landschap gaat domineren, ontstaat een paradoxale situatie: bescherming van een soort kan ten koste gaan van de diversiteit van vele andere soorten. Een natuurgebied waarin enkele algemene soorten de boventoon voeren, is niet automatisch een rijk natuurgebied.

Dat maakt de discussie over faunaschade ongemakkelijk. Niemand pleit voor het verdwijnen van ganzen uit Nederland. Natuurbeleid moet niet alleen draaien om aantallen. Het moet gaan om balans tussen landbouw, waterkwaliteit, biodiversiteit, weidevogels en maatschappelijke kosten.

Symptoombestrijding
Zolang de discussie beperkt blijft tot de vraag hoeveel miljoen euro schadevergoeding er volgend jaar nodig is, blijven we symptomen bestrijden. De oplopende faunaschade is geen statistisch of boekhoudkundig probleem.

Het is een signaal dat het huidige beheer onvoldoende rekening houdt met de gevolgen voor waterkwaliteit, biodiversiteit, weidevogels én de belastingbetaler. Wie werkelijk om natuur geeft moet niet alleen weten wat de gans kost in euro's, maar ook in termen als 'minder vliegvlugge grutto's' en waterkwaliteit.

Cor Pierik

Cor Pierik (1965) is een Nederlands landbouweconoom, voormalig Tweede Kamerlid en specialist op het gebied van agrarische statistiek en marktdata. Hij werkte ruim 33 jaar bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waar hij zich bezighield met landbouw-, milieu- en voedselproductiecijfers. Sinds 2026 is hij verbonden aan DCA Market Intelligence, waar hij economische en sectorale ontwikkelingen in de agro- en foodsector analyseert op basis van data. Daarnaast is hij ook actief in de agrarische praktijk en als consultant. Hij is mede-eigenaar van een multifunctionele boerderij met schapen, lakenvelders, dagbesteding, energieproductie, caravanstalling, boomgaard en groepsaccommodatie.
Reacties
20 reacties
Abonnee
pieter 11 Juni 2026
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/column/10916255/gans-kost-53-miljoen-euro-maar-schade-is-veel-groter]Gans kost 53 miljoen euro, maar schade is veel groter[/url]
dit verhaal moet meer media aandacht krijgen de ganzen produceren heel veel stikstofuitstoot in de natuur dat de boeren en de burgers heel veel geld kost
Abonnee
oogkleppen 11 Juni 2026
pieter schreef:
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/column/10916255/gans-kost-53-miljoen-euro-maar-schade-is-veel-groter]Gans kost 53 miljoen euro, maar schade is veel groter[/url]
dit verhaal moet meer media aandacht krijgen de ganzen produceren heel veel stikstofuitstoot in de natuur dat de boeren en de burgers heel veel geld kost
Dit speelt al jaren, ik heb keer de schade gemeld maar aan het eind van het liedje kreeg je geen stuiver want je had dit en dat moeten doen en de jagers hadden niet voldoende actie ondernomen etc etc.
Abonnee
Arie arme tak. 11 Juni 2026
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Abonnee
juun 11 Juni 2026
klopt staat allemaal op de site wat je moet doen om recht te hebben op vergoeding. en anders is een belletje naar bij12 ook weinig moeite. ze zijn behulpzaam genoeg daar.
Abonnee
oogkleppen 11 Juni 2026
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Abonnee
Arie arme tak. 11 Juni 2026
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Die hebben dan net zoals u, zeker ook oogkleppen op.
Abonnee
oogkleppen 11 Juni 2026
Arie arme tak. schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Die hebben dan net zoals u, zeker ook oogkleppen op.
Er zijn soorten ganzen die je niet eens mag verjagen laat staan bejagen dus als straks de uitwerpselen op uw bord liggen dan niet zuren Arie. Oja je moet je maar eens afvragen waar de laatste jaren de vogelgriep vandaan komt, ik zal je een hint geven stro!!! Ganzen en ook duiven zitten het jaarrond op de kavel het is vragen om problemen.
Abonnee
Arie arme tak. 11 Juni 2026
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Die hebben dan net zoals u, zeker ook oogkleppen op.
Er zijn soorten ganzen die je niet eens mag verjagen laat staan bejagen dus als straks de uitwerpselen op uw bord liggen dan niet zuren Arie. Oja je moet je maar eens afvragen waar de laatste jaren de vogelgriep vandaan komt, ik zal je een hint geven stro!!! Ganzen en ook duiven zitten het jaarrond op de kavel het is vragen om problemen.
Nu snijd je een heel ander onderwerp aan wat weinig met schade vergoeden heeft te maken. Daar ga ik niet op in, vindt het voor vandaag voldoende met jou.
Abonnee
juun 11 Juni 2026
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Die hebben dan net zoals u, zeker ook oogkleppen op.
Er zijn soorten ganzen die je niet eens mag verjagen laat staan bejagen dus als straks de uitwerpselen op uw bord liggen dan niet zuren Arie. Oja je moet je maar eens afvragen waar de laatste jaren de vogelgriep vandaan komt, ik zal je een hint geven stro!!! Ganzen en ook duiven zitten het jaarrond op de kavel het is vragen om problemen.
als je ze niet mag bejagen heb je recht op faunaschade dus dan klopt je verhaal van afkeur dus al niet. dus wat wil je nu precies?
Abonnee
oogkleppen 12 Juni 2026
juun schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Die hebben dan net zoals u, zeker ook oogkleppen op.
Er zijn soorten ganzen die je niet eens mag verjagen laat staan bejagen dus als straks de uitwerpselen op uw bord liggen dan niet zuren Arie. Oja je moet je maar eens afvragen waar de laatste jaren de vogelgriep vandaan komt, ik zal je een hint geven stro!!! Ganzen en ook duiven zitten het jaarrond op de kavel het is vragen om problemen.
als je ze niet mag bejagen heb je recht op faunaschade dus dan klopt je verhaal van afkeur dus al niet. dus wat wil je nu precies?
Klopt maar de schade wordt slechts voor een deel vergoed, dan hebben we het nog maar niet over de tijd en energie die je er moet instoppen. Je bent verplicht om een logboek bij te houden met bewijstukken foto's etc je dient te beschikken over een onafhankelijk taxatie rapport. Ook een verklaring van de jagers zijn noodzakelijk. Dan wordt het beoordeelt door een zogenaamde onafhankelijke commissie en als die een hiaat vindt wordt het gewoon afgewezen. Schades beneden de 3000 euro hoef je sowieso niet te melden want dan kost het meer aan administratie en taxaties dan wat het oplevert.
Abonnee
juun 12 Juni 2026
je snapt er werkelijk niks van. je doet een melding bij bij12. als de schadeveroorzakende diersoort bejaagbaar is dan moet je een afschotvergunning aanvragen en de jager moet die bijhouden. indien dit niet aan de orde is hoef je enkel een aantal maatregelen uit te voeren die bij dit diersoort horen. dit geld ook voor bejaagbaar. en van de getaxeerde schade is 5% eigen risico. dus 95% van de schade wordt uitbetaald. en ik zeg er direct bij de taxateurs taxeren zeer netjes. je bent dommer als je het niet aanvraagt dan wanneer je het wel aanvraagt. en als je geen zin hebt om leges te betalen heb je tegenwoordig ook nog een taxatieaanvraag zonder tegemoetkoming. dan kan je zonder kosten kijken wat die aan schade taxeert. met beetje geluk en als je er wat aan doet krijg je het ook nog uitbetaald ook.
Abonnee
Arie arme tak 12 Juni 2026
oogkleppen schreef:
juun schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Die hebben dan net zoals u, zeker ook oogkleppen op.
Er zijn soorten ganzen die je niet eens mag verjagen laat staan bejagen dus als straks de uitwerpselen op uw bord liggen dan niet zuren Arie. Oja je moet je maar eens afvragen waar de laatste jaren de vogelgriep vandaan komt, ik zal je een hint geven stro!!! Ganzen en ook duiven zitten het jaarrond op de kavel het is vragen om problemen.
als je ze niet mag bejagen heb je recht op faunaschade dus dan klopt je verhaal van afkeur dus al niet. dus wat wil je nu precies?
Klopt maar de schade wordt slechts voor een deel vergoed, dan hebben we het nog maar niet over de tijd en energie die je er moet instoppen. Je bent verplicht om een logboek bij te houden met bewijstukken foto's etc je dient te beschikken over een onafhankelijk taxatie rapport. Ook een verklaring van de jagers zijn noodzakelijk. Dan wordt het beoordeelt door een zogenaamde onafhankelijke commissie en als die een hiaat vindt wordt het gewoon afgewezen. Schades beneden de 3000 euro hoef je sowieso niet te melden want dan kost het meer aan administratie en taxaties dan wat het oplevert.
Je moet en zal je gelijk halen. Inderdaad, ongelijk is met een bult. En dat is niet fijn.
Abonnee
oogkleppen 12 Juni 2026
Arie arme tak schreef:
oogkleppen schreef:
juun schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
oogkleppen schreef:
Arie arme tak. schreef:
Wat je moet doen om schade vergoed te krijgen, kun je weten. U klaagt over uw eigen tekortkomingen. Dat kun je beter voor je houden, want nu weten de lezers van deze site het allemaal ook. Oogkleppen afdoen helpt misschien.
Vraag maar eens rond bij diegene die schade hebben dan hier wat de moraal ridder te spelen en onzin staan uit te kramen.
Die hebben dan net zoals u, zeker ook oogkleppen op.
Er zijn soorten ganzen die je niet eens mag verjagen laat staan bejagen dus als straks de uitwerpselen op uw bord liggen dan niet zuren Arie. Oja je moet je maar eens afvragen waar de laatste jaren de vogelgriep vandaan komt, ik zal je een hint geven stro!!! Ganzen en ook duiven zitten het jaarrond op de kavel het is vragen om problemen.
als je ze niet mag bejagen heb je recht op faunaschade dus dan klopt je verhaal van afkeur dus al niet. dus wat wil je nu precies?
Klopt maar de schade wordt slechts voor een deel vergoed, dan hebben we het nog maar niet over de tijd en energie die je er moet instoppen. Je bent verplicht om een logboek bij te houden met bewijstukken foto's etc je dient te beschikken over een onafhankelijk taxatie rapport. Ook een verklaring van de jagers zijn noodzakelijk. Dan wordt het beoordeelt door een zogenaamde onafhankelijke commissie en als die een hiaat vindt wordt het gewoon afgewezen. Schades beneden de 3000 euro hoef je sowieso niet te melden want dan kost het meer aan administratie en taxaties dan wat het oplevert.
Je moet en zal je gelijk halen. Inderdaad, ongelijk is met een bult. En dat is niet fijn.
Dit is de praktijk Arie.
Abonnee
oogkleppen 12 Juni 2026
juun schreef:
je snapt er werkelijk niks van. je doet een melding bij bij12. als de schadeveroorzakende diersoort bejaagbaar is dan moet je een afschotvergunning aanvragen en de jager moet die bijhouden. indien dit niet aan de orde is hoef je enkel een aantal maatregelen uit te voeren die bij dit diersoort horen. dit geld ook voor bejaagbaar. en van de getaxeerde schade is 5% eigen risico. dus 95% van de schade wordt uitbetaald. en ik zeg er direct bij de taxateurs taxeren zeer netjes. je bent dommer als je het niet aanvraagt dan wanneer je het wel aanvraagt. en als je geen zin hebt om leges te betalen heb je tegenwoordig ook nog een taxatieaanvraag zonder tegemoetkoming. dan kan je zonder kosten kijken wat die aan schade taxeert. met beetje geluk en als je er wat aan doet krijg je het ook nog uitbetaald ook.
Jij hebt het over een afschotvergunning aanvragen, de provincie waarin ik woon maakt nooit geen haast om de aanvraag te beoordelen het duurt soms weken en mocht er uiteindelijk een vergunning komen dan is het leed al geschied.
Abonnee
juun 12 Juni 2026
oogkleppen schreef:
juun schreef:
je snapt er werkelijk niks van. je doet een melding bij bij12. als de schadeveroorzakende diersoort bejaagbaar is dan moet je een afschotvergunning aanvragen en de jager moet die bijhouden. indien dit niet aan de orde is hoef je enkel een aantal maatregelen uit te voeren die bij dit diersoort horen. dit geld ook voor bejaagbaar. en van de getaxeerde schade is 5% eigen risico. dus 95% van de schade wordt uitbetaald. en ik zeg er direct bij de taxateurs taxeren zeer netjes. je bent dommer als je het niet aanvraagt dan wanneer je het wel aanvraagt. en als je geen zin hebt om leges te betalen heb je tegenwoordig ook nog een taxatieaanvraag zonder tegemoetkoming. dan kan je zonder kosten kijken wat die aan schade taxeert. met beetje geluk en als je er wat aan doet krijg je het ook nog uitbetaald ook.
Jij hebt het over een afschotvergunning aanvragen, de provincie waarin ik woon maakt nooit geen haast om de aanvraag te beoordelen het duurt soms weken en mocht er uiteindelijk een vergunning komen dan is het leed al geschied.
dat boeit dus niet. als de afschotvergunning maar aangevraagd is voordat de faunaschade aangevraagd wordt is het de provincie zn probleem.
Abonnee
juun 12 Juni 2026
misschien wat minder naar boeren luisteren die nog nooit een aanvraag ingediend hebben. en als je er de ballen van snapt bel je naar bij12 en helpen ze je wel.
Abonnee
oogkleppen 12 Juni 2026
juun schreef:
misschien wat minder naar boeren luisteren die nog nooit een aanvraag ingediend hebben. en als je er de ballen van snapt bel je naar bij12 en helpen ze je wel.
De realiteit is anders maar goed jij je zin.
Abonnee
juun 12 Juni 2026
oogkleppen schreef:
juun schreef:
misschien wat minder naar boeren luisteren die nog nooit een aanvraag ingediend hebben. en als je er de ballen van snapt bel je naar bij12 en helpen ze je wel.
De realiteit is anders maar goed jij je zin.
oke meneer onzin uitkramen. jouw bericht slaat sowieso op niks. staat werkelijk waar niks in wat waar is. logboem hoeft niet. taxatierapport doet bij12 en wordt vergoed. er wordt niks door een commissie gedaan. er wordt gekeken naar de voorwaarden en of daar aan voldaan is. daar wordt de vergoeding op gebaseerd. en elke schade boven de 300 euro kan uit. meestal taxeren ze meer dan je verwacht.
Abonnee
Zuidwesten 12 Juni 2026
Inderdaad netjes invullen op BIJ12, goed opletten wat je schadeveroorzaker is, maatregelen nemen die gevraagd zijn en klaar. Taxateur neemt vanzelf contact met je op en komt paar keer taxeren. Taxatie is praktisch en in de herfst krijg je netjes uitbetaald.
geer 14 Juni 2026
heb hele andere ervaring bij12 waardeloos tig aanvragen gedaan alles in orde iedere keer een andere drogredenen om maar niet uit hoeven te betalen waardeloos. veel schade ,veel aangedaan, dikke leges betalen en iedere keer met een kluitje in het riet gestuurd. de ene keer staat er 1 vogelverschrikker te weinig de andere keer is de jager tekort op elkaar geweest met bejagen de andere keer....... alles maar om de zaak te bemoedigen veelal een groen beleid dus de rest kun je zelf invullen wel belangen er dan spelen .
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Schrijf je in en ontvang elke dag het laatste nieuws in je inbox

Bel met onze klantenservice 0320 - 269 528

of mail naar support@boerenbusiness.nl

wil je ons volgen?

Ontvang onze gratis Nieuwsbrief

Elke dag actuele marktinformatie in je inbox

Aanmelden