Agrifoto

Opinie Niels van der Boom

Koester je loonwerker nu het nog kan

13 Maart 2024 - Niels van der Boom - 8 reacties

Het aantal stoppers in de agrarische loonwerksector blijft gestaag doorlopen. Daarmee ontstaat regionaal soms een capaciteitstekort waarvan met name de melkveehouder dit seizoen de gevolgen kan gaan merken. Koester daarom je loonwerker. Dat hij altijd voor je klaarstaat, is geen vanzelfsprekendheid meer.

Ik ben de eerste die toegeeft dat de kop boven dit artikel wat dramatisch is, maar u leest het nu wel. En daar ben ik heel blij om. Ik leg graag uit waarom. Graag wil ik een lans breken voor de loonwerker. Een zeer actueel onderwerp dit seizoen.

Twee nieuwsfeiten gaven de aanzet voor dit opiniestuk. Allereerst dit artikel uit een Iers agrarisch vakblad. Daarin wordt gesproken over een serieus tekort aan loonwerkers op het eiland. De laatste paar jaar zijn ruim vijftig agrarisch loonwerkers gestopt. Voor zo'n relatief klein land is dat veel. Daarom wordt een tekort verwacht aan beschikbare loonwerkcapaciteit voor maaien, harken en hakselen om maar wat te noemen.

Veel stoppers
Het andere feitje is een conversatie die ik met een grote machinefabrikant had. Zij bouwen en verkopen hooibouwmachines en zien steeds meer grote loonwerkbedrijven afhaken die voornamelijk actief zijn in de (melk)veehouderijsector. Naar verluidt wordt het in sommige delen van Oost-Nederland en Friesland spannend of alle melkveehouders op tijd worden bediend zodra de eerste snede gras zich aandient. De laatste jaren zijn behoorlijk wat loonwerkers gestopt, afgeschaald of hebben ze een andere richting genomen. Dat neemt een hap uit de beschikbare capaciteit, want het zijn juist de grote, professionele bedrijven die er de brui aan geven.

Exacte cijfers over het aantal (agrarisch) loonbedrijven zijn niet makkelijke te vinden en wisselen nogal eens. Het getal 3.000 komt veel terug, maar ook 2.000. Brancheorganisatie Cumela heeft naar eigen zeggen (jaarverslag 2022) 1.923 leden. Wie nog wat verder in de historie gaat spitten komt cijfers tegen die een golfbeweging door de decennia heen laten zien onder loonbedrijven. Het aantal boeren met loonwerkactiviteiten is nog veel groter. Volgens CBS-cijfers over 2023 hebben ruim 6.000 van de 50.900 landbouwbedrijven loonwerk als nevenactiviteit.

Professionele loonwerker stopt
Zoals eerder genoemd zijn het – voor mijn gevoel althans – opvallend vaak de grote en professionele ondernemers die besluiten het agrarisch loonwerk vaarwel te zeggen. Daardoor moeten boeren noodgedwongen op zoek naar een andere partij om het werk uit te laten voeren. Dat biedt kansen zou je zeggen, maar een gebrek aan tijd en vooral aan personeel limiteert de mogelijkheden.

Het onderwerp personeel is, samen met de onzekerheid in de melkveehouderij, toch wel het meest gehoorde argument. Bedrijven hebben weliswaar de tarieven noodgedwongen opgeschroefd, het valt nog altijd niet mee om een goede boterham te verdienen. Zeker niet met loon- en machinekosten die alsmaar stijgen. Juist dat zijn twee cruciale factoren in de kostprijs voor een loonwerker. Een boer die investeert in dure grond ziet zijn investering gestaagd in waarde toenemen, terwijl op de alsmaar duurdere mechanisatie fors wordt afgeschreven. Het is niet voor niets dat operationele lease onder loonbedrijven veel populairder is dan bij boeren.

Waardering
De 'olifant in de kamer' die we hiermee nog niet hebben besproken is de mentaliteit jegens de loonwerker. Nog te vaak wordt de loonwerker als probleemoplosser gezien. Hij of zij mag komen opdraven als de aardappelen met de eigen rooier niet meer geoogst kunnen worden of wanneer het gras snel in de kuil moet als het gaat regenen. Boeren die gewend zijn om regelmatig te switchen, om zo de kosten laag te houden, kunnen bij een loonwerkerstekort bedrogen uitkomen. Een paar minuten pauze voor een bakje koffie met koek is een kleine moeite maar een groot gebaar.

De afname van het aantal loonbedrijven zet waarschijnlijk gestaag door in de komende jaren. Ongetwijfeld zijn er ook weer starters die de handschoen oppakken, maar het gevaar van een capaciteitstekort blijft in sommige regio's. Grote akkerbouwers of melkveehouders voeren in de regel meer werkzaamheden in eigen beheer uit, maar ook zij vissen in dezelfde krappe personeelsvijver. Koester daarom je loonwerker nu het nog kan.

Niels van der Boom

Niels van der Boom is sinds augustus 2013 expert Akkerbouw & Techniek bij Boerenbusiness. Hij bericht vooral over de aardappel-, granen- en suikermarkt. Wekelijks presenteert hij de marktflits over de granenmarkt.
Reacties
8 reacties
Abonnee
boerke 13 Maart 2024
Dit is een reactie op het Boerenbusiness artikel:
[url=https://www.boerenbusiness.nl/column/10908208/koester-je-loonwerker-nu-het-nog-kan]Koester je loonwerker nu het nog kan[/url]
Wij koesteren de loonwerker zeker wel. Alleen jammer dat wij niet door melkfabriek/ slachterij gekoesterd worden
bietenrooier 13 Maart 2024
Cosun verwend ook de bietenloonwerkers met een mooie taart, boeren met eigen bietenrooiers hebben ook geen makkelijke herfst gehad maar geen taart gekregen .
Abonnee
Cosun optimist 14 Maart 2024
Wel een suikerpakket, als je de telers vergadering hebt bezocht.
Abonnee
Tijdbom 15 Maart 2024
Wij waarderen de loonwerkers bijzonder,maar daar zijn problemen.
De tarieven zouden naar boven moeten,maar heel wat.
Waar kunnen de boeren declareren?
De boeren willen dat de loonwerker met mooi en goed materiaal komt.
Dus de problemen:10% erbij om er iets aan te verdienen,maar wij moeten uiteindelijk ook de afschrijving voor ons rekening nemen,willen we mooie en goede machines op het erf.
Dan moet er zeker weer 10% bij. Loonwerk 20% duurder dus. Ik gun het ze van harte,en ik hou van indrukwekkende machines,maar waar moet de boer die 20% vandaan halen?
Ik denk met een bedrijf van zo n 70 ha dat alleen alle oogstwerkzaamheden moet laten doen,dat je dan al snel zo n €5.000,- extra op tafel moet leggen.
Dit los je met een taart en een suikerpakket niet op.
Abonnee
frog 15 Maart 2024
Tijdbom schreef:
Wij waarderen de loonwerkers bijzonder,maar daar zijn problemen.
De tarieven zouden naar boven moeten,maar heel wat.
Waar kunnen de boeren declareren?
De boeren willen dat de loonwerker met mooi en goed materiaal komt.
Dus de problemen:10% erbij om er iets aan te verdienen,maar wij moeten uiteindelijk ook de afschrijving voor ons rekening nemen,willen we mooie en goede machines op het erf.
Dan moet er zeker weer 10% bij. Loonwerk 20% duurder dus. Ik gun het ze van harte,en ik hou van indrukwekkende machines,maar waar moet de boer die 20% vandaan halen?
Ik denk met een bedrijf van zo n 70 ha dat alleen alle oogstwerkzaamheden moet laten doen,dat je dan al snel zo n €5.000,- extra op tafel moet leggen.
Dit los je met een taart en een suikerpakket niet op.
En toch vind ik dat de loonwerkers hun prijs met 20% moeten verhogen.
Ga zelf maar eens voor een rooimachine bij de dealer kijken, ongelofelijk duur geworden dus ook bij eigen mechanisatie stijgt de kostprijs enorm hard.
bietenrooier 15 Maart 2024
Het is ook een beetje hobby sommige mensen kopen een boot om mee te varen andere kopen een zelfrijdende oogstmachine om te genieten , dan brengt een boot nog minder op denk ik.
Abonnee
frog 15 Maart 2024
bietenrooier schreef:
Het is ook een beetje hobby sommige mensen kopen een boot om mee te varen andere kopen een zelfrijdende oogstmachine om te genieten , dan brengt een boot nog minder op denk ik.
Helemaal mee eens zelfs de mooiste hobby die er is.
Abonnee
Tijdbom 15 Maart 2024
Ik spreek frog en bietenrooier niet tegen. Natuurlijk moeten zij met hun prijzen naar boven,maar dan zou het wel leuk zijn als de bieten €10,- meer opbrengen,en de tarwe weer rond die€300,- zou zijn.Maar veel is gerelateerd aan de tarweprijs,oa graszaad en mais. Het kan niet alleen van aard.en uien komen,want die zijn/komen er ook genoeg.Weet u alternatieven? Oliefantsgras,qinoa,lupinen ,veldbonen(krijg je niet weggegeven vandaag,evenzo br.bonen. Misschien vlas,maar die markt kan ook overvoerd worden. Trouwens is afhankelijk van de tarweprijs. Dit jaar wordt wat groenbemesting voor vermeerdering gezaaid,is gelijk aan tarweprijs.
Echt ik meen het,ze moeten meer gaan rekenen,maar waar halen wij het vandaan???
U kunt niet meer reageren.

Wat zijn de actuele noteringen?

Bekijk en vergelijk zelf prijzen en koersen

Opinie Niels van der Boom

Wie lijdt er nu meer: mens of machine?

Bel met onze klantenservice 0320 - 269 528

of mail naar support@boerenbusiness.nl

wil je ons volgen?

Ontvang onze gratis Nieuwsbrief

Elke dag actuele marktinformatie in je inbox

Aanmelden