Blog: Wouter Baan

Tijd voor marktwerking op de zuivelmarkt

18 December 2017 - 5 reacties

Melkveehouders zijn vaak afhankelijk van de melkprijs van hun verwerker. Ze zijn verwikkeld in een coöperatieve structuur en hebben weinig inspraak, maar mogelijk brengt een termijnmarkt voor rauwe melk daar verandering in.

Wanneer de melkprijs bekend wordt, kijkt de melkveehouder gelaten toe. Het klinkt cru, maar zo is het wel. De verwerker berekend zijn marge en stemt daar de melkprijs op af. In principe kan er weinig misgaan. In het ergste geval gaan de leveranciers lopen, maar dat gebeurt niet vaak.

Soms een maand te laag uitbetaald

Terugwerkende kracht
Bij veel verwerkers wordt de melkprijs achteraf bekend gemaakt. Bij FrieslandCampina wordt de garantieprijs vooraf ingeschat op wat anderen betalen. Bij een foutieve inschatting volgt een maand later een correctie. Het zou eerlijker zijn wanneer het met terugwerkende kracht werd verrekend. Nu wordt een producent soms een maand te laag uitbetaald. Bij een ruime maandleverantie scheelt dat zo een paar duizend euro.

De Duitse karteldienst heeft vraagtekens gezet bij deze systematiek. Dat producenten slecht kunnen switchen tussen verwerkers, is problematisch. De melkaanvoer bij de gevestigde orde is vanzelfsprekend, terwijl groeiende verwerkers geen kans krijgen. Dat producenten een leveringsplicht hebben, terwijl de melkprijs pas na levering wordt vastgesteld, dwarsboomt marktwerking. Een verwerker bouwt vooraf zekerheid in. Een gedeelte van de fabricaten wordt namelijk verkocht via (half)jaarcontracten.

Komst van de termijnmarkt
Met de komst van een termijnmarkt voor rauwe melk krijgen ook producenten de kans om zekerheid in te bouwen, zoals dat onder aardappeltelers gebruikelijk is. Ook varkens konden tot voor kort afgedekt worden op de termijnmarkt. Die markt bloedde dood, omdat slachterijen het instrument niet bespeelden.

Dit gevaar ligt ook bij melk op de loer. Verwerkers dekken niet in, maar corrigeren hun risico’s achteraf wel. Kortom: gelijkwaardigheid tussen producent en verwerker is er niet. Dit door de veelgeprezen coöperatieve structuur. Daarom de vraag: moet de toezichthouder ingrijpen, functioneert het systeem prima zo, of blaast een termijnmarkt nieuw leven in de zuivelmarkt?

Dit artikel is onlangs verschenen in 'Zuivelmarkt De Analyse 2017'. Klik hier om het magazine alsnog te ontvangen.

boerenbusiness.nl

Wouter Baan

Wouter Baan is redacteur voor Boerenbusiness en focust zich op zuivel, varkens en vleesmarkten. Ook volgt hij de (bedrijfs)ontwikkelingen binnen de agribusiness en interviewt hij CEO’s en beleidsmakers.
Reacties
5 reacties
Ton Westgeest 18 December 2017
Dit is een reactie op dit artikel:
[url=http://www.boerenbusiness.nl/ondernemen/blogs/column/10876934/tijd-voor-marktwerking-op-de-zuivelmarkt][/url]
"Ook varkens konden afgedekt worden op de termijnmarkt. Die markt bloedde dood,"

Omdat het een gokmarkt was. Bij de aardappeltermijnmarkt heb ik ook boeren failliet zien gaan. Dat zal hier niet anders zijn....niet aan beginnen dus!
Gokken doe je op de beurs of met bitcoins.
Robert 18 December 2017
@Ton Westgeest.

Risico's afdekken via de termijn markt heeft niets met gokken te maken- integendeel.

Als je geen melk produceert of verwerkt en je je desondanks in de termijn markt begeeft dan is dat speculeren.

Dit artikel heeft betrekking op de introductie van een termijn contract melk op de EEX.

Dit contract geeft veehouders inderdaad een handvat hun lot in eigen hand te nemen en niet lijdzaam af te wachten wat de cooperatie gaat betalen.

In de USA wordt via CME ca. een derde van alle melk afgedekt met futures
Ton Westgeest 18 December 2017
Ok Robert, ik wil niemand tegenhouden... Maar de boeren die failliet gingen op de aardappeltermijnmarkt waren ook producenten van aardappelen. Bij de varkenstermijnmarkt idem dito, maar ik ben de laatste die iets tegen wil houden.
Ton Westgeest 18 December 2017
Ok Robert, ik wil niemand tegenhouden... Maar de boeren die failliet gingen op de aardappeltermijnmarkt waren ook producenten van aardappelen. Bij de varkenstermijnmarkt idem dito, maar ik ben de laatste die iets tegen wil houden.
Abonnee
erik 18 December 2017
je moet de standaard aangeboren oogkleppen ook wel afdoen en na blijven denken bij wat je doet. Helaas heeft niet iedereen die gave
Abonnee
erik 18 December 2017
je moet de standaard aangeboren oogkleppen ook wel afdoen en na blijven denken bij wat je doet. Helaas heeft niet iedereen die gave
U kunt niet meer reageren.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf je in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief