Boeren en KLM worstelen met hetzelfde probleem

De parallellen tussen KLM en de Nederlandse landbouw zijn op het eerste oog niet direct zichtbaar. Boeren staan immers graag met beide benen op de grond, terwijl KLM het liefst door de lucht vliegt. Toch worstelen KLM en de Nederlandse landbouw met dezelfde uitdagingen: stijgende kosten en veel politieke druk.

Daar houden de overeenkomsten niet op. Zowel de Nederlandse landbouw als KLM geniet internationaal een uitstekende reputatie. Maar in een sterk geglobaliseerde wereld valt daar niet alleen op te teren. Consumenten zijn niet altijd bereid om een meerprijs te betalen.

Net zo gemakkelijk vliegen Nederlandse reizigers met andere luchtvaartmaatschappijen vanaf Brussel of Düsseldorf, terwijl Nederlandse consumenten ook gemakkelijk zwichten voor buitenlandse levensmiddelen die toevallig goedkoper zijn.

De strontkar
Zowel KLM als de landbouw worstelt met de beperkte milieugebruiksruimte in ons land. Hoeveel vluchtbewegingen en hoeveel vee passen er in Nederland? Het is een discussie die bijna dagelijks het nieuws haalt. Net als boeren krijgt ook KLM regelmatig de strontkar over zich heen van politici en ngo's die fors willen inkrimpen.

Het voortbestaan van KLM is niet langer vanzelfsprekend, zo sprak CEO Marjan Rintel deze week uit. Het is menens dus. Het luchtvaartconcern worstelt met stijgende kosten en moet naar eigen zeggen nu echt in actie komen om het tij te keren. Liefst 5.000 banen worden geraakt door de aangekondigde reorganisatie.

Zet te denken
De waarschuwing van KLM is serieus en zet aan het denken. Het is gemakkelijk om te denken dat onze blauwe nationale trots zich wel weer aanpast. De luchtvaartmaatschappij vliegt immers al ruim honderd jaar de wereld rond. Hetzelfde geldt voor de Nederlandse landbouw, die zich door de jaren heen telkens opnieuw heeft aangepast. 

KLM wil de kostprijs verlagen om mee te kunnen blijven doen in de internationale luchtvaartsector. Ook voor de Nederlandse landbouw dreigt de kostprijs een molensteen te worden, met grondprijzen die inmiddels gemiddeld boven de €100.000 per hectare liggen. Daar komen hoge kosten voor arbeid en verduurzaming nog bovenop.

KLM staat nog niet op omvallen, maar wankelt wel. Hetzelfde kan worden gezegd van de Nederlandse landbouwsector in zijn huidige omvang. Als de kostprijs te hoog wordt, valt er op de wereldmarkt simpelweg niet meer te concurreren.  

Reputatie geen garantie
Op een goede reputatie kun je niet blijven vliegen en evenmin blijven boeren. Mocht KLM onverhoopt omvallen, dan verliest Nederland een economische parel. Dan is de wereld in ons land waarschijnlijk te klein en discussiëren we jaren later nog hoe het zover heeft kunnen komen.

Maar wat als we over enkele decennia constateren dat de Nederlandse boerenstand grotendeels is verdwenen? Dan verliezen we eveneens een sector van internationale betekenis. Alleen gebeurt dat geleidelijk, bedrijf voor bedrijf. Misschien is dat nog wel een groter gevaar: dat we pas beseffen wat we kwijt zijn als het over 12 is. 

Wouter Baan

Wouter Baan is hoofdredacteur van Boerenbusiness en Foodbusiness. Hij volgt daarnaast de grondstofmarkten op de voet en heeft hierbij de focus op dierlijke eiwitten als zuivel en vlees. Daarbij interviewt hij op regelmatige basis kopstukken uit de agrarische sector en de foodwereld.

© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.